Tibetan
དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་གི་ལམ་གྱི་བྱང་བ་ཡང་བྱ་ལ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས། །རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་གང་དག་དང་རྟགས་གང་དག་དང༌། མཚན་མ་གང་དག་གི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང༌། རྟགས་ དེ་དག་དང༌། མཚན་མ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། རྒྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་མ་བསྡུས་པ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང༌། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་དེས་རྒྱས་པ་དང་འབྲིང་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དད་པས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཅི་ཞིག་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅེས་དོགས་པའི་གནས་བསལ་ནས་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུག་པ་དང༌། གཞན་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་བའམ། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་ཡང་དག་པར་མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། དགོས་པའི་དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལ་བཤད་པ་གང༌། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བློ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར་ཕྱིར། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དང༌། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་ལུས་པའི་ལུས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡུལ་དང་ཐབས་དང༌། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ། །ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་མྱངས་པའི་བདུད་རྩི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་བཅུ་པོ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ལེགས་པར་ཐོས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བསམས་པས་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཡང་དག་པར་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བཞག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསལ་བའི་དོན་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ལས་དེ་ བསྟན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ནི་དོན་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཉིད་དང༌། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་གནས་པ་ནི་དོན་གྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ཉིད་འཆད་པར་བཞེད་དེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡང་སྤྱིའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་རབ་ཏུ་མཛེས་ཤིང་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སླ་བས་ལེགས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་གཟིགས་ནས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་དང༌། བཅུ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ་ལས་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་བཤད་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞུང་གཙོ་བོར་བཟུང་བས་ལམ་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང༌། ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང༌། རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མ་ལུས་པའི་རྣམ་པ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཟིགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། གཞི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། དེ་དག་གི་དོན་ཅིག་ཅར་བསྡུས་ཤིང་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་དང་པོ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། མཐོང་བ་དང༌། བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང༌། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་རྣམ་པར་དཀར་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་གནས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གནས་སྐབས་ཅན་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར
Chinese
并且，应当生起所有作为佛陀之路的道路，并且应当了知所有道路。也应当圆满那些，并且也应当通达那些道路。如果没有圆满发愿，没有成熟众生，没有清净佛土，那么他们也不会现证真实的边际。因此，菩萨们被称为了知道路的行相。世尊，为了什么缘故，被称为一切相智，即如来、阿罗汉、正等觉者呢？ 善现，如来说明何等行相、何等标志、何等特征之法，如来已经证悟了那些行相、那些标志、那些特征，因此，如来、阿罗汉、正等觉者被称为一切相智。 同样，在略说中也说：“想要在声闻地学习者也……”等等，在广说中也广为宣说。 其中，一切智性是指，对色等一切法，以无常等为所依，果为断除对我的愚痴。 道智性是指，对一切乘的决定生起，以及不现证真如的所依，果为摄集未摄集的众生等。 一切相智是指，对一切法无生的所依，果为直至虚空边际的众生之义不间断，以及真实性是指通达边际，以及断除习气连接的烦恼，应当如是了知。 如果空性是圆满的大悲，那么难道不是以对广、中、略的信解，以彼之理而明示八现观之次第吗？ 还有什么需要指示的呢？消除疑惑之处，以于义生起犹豫而引入，其他也随之而决定，或者为了善妙地庄严论著之身，也是引入之支分，即自己的论著之语。
English
And, all the paths that are the path of the Buddha should be generated, and all the paths should be known. Those should also be perfected, and the purification of those paths should also be done. If the aspirations are not perfected, the sentient beings are not matured, and the Buddha fields are not purified, then they will not realize the true limit. Therefore, Bodhisattvas are called those who know the aspects of the path. World Honored One, for what reason is it called the all-knowingness of all aspects, that is, the Tathagata, Arhat, Samyaksaṃbuddha? Subhuti, the Tathagata has realized those aspects, those signs, those characteristics of the Dharma that the Tathagata explains, therefore, the Tathagata, Arhat, Samyaksaṃbuddha is called the all-knowingness of all aspects. Similarly, in the concise explanation, it is also said, "Those who want to study in the Hearer's ground also..." etc., and in the extensive explanation, it is also extensively explained. Among them, all-knowingness refers to all phenomena such as form, relying on impermanence etc., the result is the abandonment of ignorance of self. Path-knowingness refers to the definite arising of all vehicles, and the basis for not directly realizing Suchness, the result is gathering sentient beings who have not been gathered, etc. All-aspect-knowingness refers to the basis for the non-arising of all phenomena, the result is the uninterrupted meaning of sentient beings reaching the limit of space, and truthfulness refers to understanding the limit, and abandoning the afflictions connected by habitual tendencies, it should be understood as such. If emptiness is perfect great compassion, then is it not with faith in the extensive, medium, and concise, that the order of the eight realizations is clearly shown by that reason? What else needs to be shown? Eliminating the place of doubt, introducing it by generating hesitation about the meaning, and others also follow it and become certain, or in order to beautifully adorn the body of the treatise, it is also a branch of introduction, that is, the words of one's own treatise.
Chinese
所说的是，应说之义、必要、必要的必要、以及以意义而获得的关联。一切种智之道啊，导师对此有何解说？非他人所能体验，乃是十种行法的自性。将经义置于忆念之上，具慧者方能得见，故云易于证悟，是为著述之意趣。如是说。此乃完全遣除了不可说、不能成办、不应希求、以及无关联这四边。一切种智，圆满正等觉诸佛出现和将要出现，逝去和随逝去的道路，即是般若波罗蜜多。薄伽梵以三种神变，为所有众生如实示现，正是以此，以境和方便以及果的体性，来成办和应成办的方式，来显示与胜者之母及其眷属的关联。外道和他者的贪欲等，对于未曾习惯一切法无我者，其听闻等所生起的智慧之舌，未曾充分品尝的甘露，即是应说之义。具慧者们，听闻般若波罗蜜多经的意义，无余地书写和读诵等，于一切时处所行持的十事之义，如理作意后，以串习所熏染的正确忆念之识，安住于此，以证悟法界周遍等次第，于一切时显现，是为必要的必要。因此，为了遣除彼等体性现观次第的障碍，使所化众生易于证悟，乃是著述释论之义的必要。因此，从应说之义中，以彼之显示而善加证悟，则能达到究竟之义，这是以暗示而获得的。以及从彼生起的方式，关联存在于心中，乃是意义的力量。
English
What is said are the meaning to be spoken, the necessity, the necessity of the necessity, and the connection obtained through meaning. The path of all-knowingness, what does the teacher explain about this? It is not experienced by others, but is the nature of the ten practices of Dharma. Placing the meaning of the sutra on mindfulness, the wise will see it, hence it is said to be easily realized, which is the intention of writing. Thus it is said. This is the complete elimination of the four extremes of unspeakable, unachievable, undesirable, and unrelated. All-knowingness, the path of the perfectly complete Buddhas who have appeared and will appear, who have passed away and followed, is the Prajnaparamita. The Bhagavan, with three kinds of miracles, truly shows all sentient beings, and it is precisely with this, with the nature of object and means and fruit, to accomplish and should accomplish the way to show the connection with the mother of the Victorious Ones and her retinue. The desires of outsiders and others, etc., for those who have not been accustomed to the selflessness of all dharmas, the nectar that the tongue of wisdom arising from their hearing, etc., has not fully tasted, is the meaning to be spoken. Those with wisdom, hearing the meaning of the Prajnaparamita Sutra, writing and reciting without remainder, etc., the meaning of the ten things practiced at all times and places, after proper attention, with the consciousness of correct mindfulness imbued by habit, abiding in this, with the order of realizing the Dharma realm pervading everywhere, etc., appearing at all times, is the necessity of the necessity. Therefore, in order to eliminate the obstacles to the order of their nature of manifestation, to make it easy for the disciples to realize, is the necessity of writing the meaning of the commentary. Therefore, from the meaning to be spoken, with its display and good realization, one can reach the ultimate meaning, which is obtained by implication. And from the way it arises, the connection exists in the heart, which is the power of meaning.
Chinese
之后想要讲解论著的意义，为了使所化众生容易领悟，并且论著的分类以共同的意义来系缚，极其优美而不杂乱，讲解者也能轻易地显示其优点，因此宣说了以两个偈颂来作总纲，以十三个（偈颂）来广说的，般若波罗蜜多的体性的安立。其中暂时以总说的方式，以何者来说明何者，如何说明呢？“般若波罗蜜多，真实宣说八事。”这样说了。以论著为主，具有道和意义的自性，般若波罗蜜多就是三智，四现观，以及具有事业的法身，以如所有性和尽所有性真实地宣说了意义。八事是什么呢？“一切种智性，道相智性，之后一切智性，一切种现证，至顶及渐次，刹那证菩提，法身及彼等，是为八种性。”这样说了。无余的、究竟的、现前显现的体性，具有显现和另一者的自性的一切种智性，以及完全照见一切道的自性，无生，具有等持和非等持的自性的一切道相智性，以及现证一切基的体性，具有不相符和对治方的自性的一切智性，以及彼等的意义同时聚集并如实修习的体性，具有最初业者和加行、见道、修道阶段的一切种现证，以及那本身在一切方面都成为自在的体性，具有加行等等阶段的顶峰现观，以及与清净的法一起逐渐圆满的体性，具有等住和另一者的体性阶段的渐次现观，以及一切无漏法同时现前的体性