Tibetan
་འཛིན་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རྟོགས་པ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་སྲས་བདེན་ལ་མཁས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སོམ་ཉི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རིག་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཁས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དེར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཕགས་པའི་ལམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ལ་སློབ་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སློབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་སློབ་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་མི་སློབ་པ་དེའི་སློབ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དག་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་ཅེ་ན། གཟུགས་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སློབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་སློབ་པ་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཟོད་པ་ལ་ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་འབྱུང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་ལྟ་བ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ཀུན་དུ་མ་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་མེད་དེ། དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡང་དག་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་བགྲང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕ་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ཅན་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱང་མཐའ་མེད་པས་ཤེ
Chinese
因为没有舍弃对所执著的执著，所以圆满佛陀的证悟，以远离一切执著而超胜，应当理解所说之义。为了显示如是信解之所依，所以说了“四种补特伽罗”等等。将“佛子精通真谛，是获得见道”连在一起。所谓“断除犹豫”，是与“无有疑惑”同义词，在现证声闻和独觉道时，则不是这样。如果问：如何不会现证他们的果位呢？所以说了“菩萨智者如是行”等等。所谓“智者”，是指不执著于自身，因此称之为不颠倒之义。所谓“明”，是指智者，因为如实通达声闻等道的行相。如果对某事物有所执著，那不会成为它的自性。如果不是这样，那么清净的圣道执著于杂染方面的体性，也应成为杂染的自性。那么对什么进行修学呢？所以说了“为了一切智智”等等。为了显示那是不颠倒，所以说了“何者”等等。修学是指声闻和独觉的暖位等阶段的体性。不修学是指与此相反，即对于一切行相的执取等没有显现执著，因此对于这二者不修学，他们的修学就是修学一切智智。应当这样连接。如是即是了知独觉道的暖位阶段。那么，菩萨如何为了使有漏和无漏的法减少和增多而修学呢？所以说了“色增长”等等。各种法是指受等。如是即是了知顶位。那么，执持什么呢？所以说了“修学且一切智智亦为摄持”。即内空性等的方面。
English
Because the clinging to what is grasped is not abandoned, the realization of the complete Buddha is superior because it is devoid of all clinging, and the meaning of what is said should be understood. In order to show the basis of such faith, it is said "four kinds of individuals" etc. Connect "The son of the Conqueror is skilled in the truth, which is the attainment of the path of seeing." The so-called "abandoning hesitation" is synonymous with "without doubt," but this is not the case when directly realizing the path of the Hearer and Solitary Realizer. If you ask, how will their fruits not be realized? Therefore, it is said, "The wise Bodhisattva acts in this way," etc. The so-called "wise" refers to not clinging to oneself, and is therefore called the meaning of non-inverted. The so-called "clear" refers to the wise, because they truly understand the aspects of the Hearer's path, etc. If one clings to something, it will not become its nature. If this is not the case, then the pure noble path clinging to the nature of the contaminated side should also become the nature of the contaminated. So what do you study? Therefore, it is said, "For the sake of all-knowing wisdom," etc. In order to show that it is not inverted, it is said, "Whoever," etc. Studying refers to the nature of the stages such as the Hearer and Solitary Realizer's heat stage. Non-studying is the opposite of this, that is, there is no manifest clinging to the grasping of all aspects, etc., so there is no studying for these two, and their studying is studying all-knowing wisdom. It should be connected in this way. Thus, it is knowing the heat stage of the Solitary Realizer's path. So how does the Bodhisattva study in order to decrease and increase the contaminated and uncontaminated dharmas? Therefore, it is said, "Form increases," etc. Various dharmas refer to feelings, etc. Thus, it is knowing the peak. So what is held? Therefore, it is said, "Studying and all-knowing wisdom are also held." That is, aspects such as inner emptiness.
Chinese
因为完全不执著于色等，就是殊胜教法的自性。像这样，对于安忍就不会有颠倒。什么是出离呢？就是像这样不看顾生等，就是从一切分别中解脱的同义语。像这样，对于法的殊胜就不会普遍愚昧。如是宣说了知晓独觉道的体性。从这以下，应当了知菩萨们的道，是知晓具有四谛境的体性。就像这样，从缘苦的角度来说，就产生了“色不是智慧”等。其中，不缘色等和智慧的自性，就是于苦法智忍。不缘所依和能依的事物，就是于苦法智。如果不是它的自性，那又如何呢？就像这样，色等和智慧，与虚空界相同，因为没有自性。像这样，就是于苦类智忍。如果不是所依和能依的事物，那又如何呢？就像这样，因为不存在，所以没有差别，因为它是依赖于差别的。像这样，就是于苦类智。同样，对于其他的谛，也应当各自相应地结合安忍和智慧的证悟。如果是这样，那么仅仅是错乱也会从正确中产生吗？从缘起灭的角度来说，就说了“诸缘”等，缘是作为所取的相来计算的色等。它的自性就是产生后来出现的同类相。所谓无边，就是极度产生同类，也就是没有间断的同义语。有情就是以能取相普遍分别的蕴等。其余的都和前面一样。如果不是与虚空相同，那又如何呢？说了“虚空”等，实际上是认为一切法以自己的自性空性而具有同一体性。像这样，因为境无边，所以智慧也无边，所以知
English
Because not clinging at all to forms, etc., is the very nature of the excellent teaching. Like that, there will be no reversal for patience. What is renunciation? It is like this, not looking at birth, etc., is a synonym for being liberated from all discriminations. Like that, there will be no universal ignorance towards the excellence of the Dharma. Thus, it is explained that knowing the path of the solitary realizer. From here onwards, it should be understood that the path of the Bodhisattvas is to know the nature of having the four truths as objects. Just like this, from the perspective of focusing on suffering, it arises that "form is not wisdom," and so on. Therein, not focusing on the self-nature of form, etc., and wisdom is the patience of knowing the Dharma of suffering. Not focusing on the object of support and the supported is the knowledge of the Dharma of suffering. How is it not its self-nature? Just like this, form, etc., and this wisdom are similar to the space element, because there is no self-nature. Like that, it is the patience of subsequent knowledge of suffering. How is it not the object of support and the supported? Just like this, because it does not exist, there is no difference, because it depends on the difference. Like that, it is the subsequent knowledge of suffering. Similarly, for the other truths, the patience and knowledge should be applied accordingly. If that is the case, then will mere confusion also arise from correctness? From the perspective of focusing on the origin, it is said "of all objects," etc., the object is form, etc., which is counted as the aspect of what is to be grasped. Its nature is the very thing that produces the subsequent appearance of similar types. What is called without end is the extreme production of similar types, that is, a synonym for without interruption. Sentient beings are the aggregates, etc., that are universally discriminated in the aspect of the grasper. The rest are the same as before. If it is not the same as space, then how is it? It is said "space," etc., in reality, it is thought that all phenomena have the same nature in that they are empty of their own characteristics. Like that, because the realm is without end, wisdom is also without end, so know