Tibetan
ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་དཀའ་འགྲེལ། འདིའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཅི་རིགས་པར་བདག་དང་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང༌། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང༌། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང༌། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག །སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདིའི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་འདྲར་བཤད། །གསལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་དག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ནི་རྟག་དང་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྨོས་པ་ནི་གང་ཞིག་མཆོག་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མ
Chinese
通达道之理之难解疏。 通达道之理之难解疏。 此之因乃是通达道之理，而彼亦以暖等位别，随其所应令自他完全成熟也。弟子如犀牛之路，以此与他之功德，见利益大之道，作与信乐，赞与恭敬与称扬，回向与随喜，作意无上，成办与极清净，如是此之修道，菩萨智者之，知道即如是说。明示：世尊，为何菩萨众之通道之理耶？ 答曰： 善现 菩萨乃是声闻之道为何，独觉之道为何，佛陀之道为何，应生起一切道，且应知一切道，此乃广说之意。其中，菩萨以所缘之门，于暖等位之声闻道，以不缘之方式完全了知，即是“何者于色”等，彼乃缘于色等蕴，故如是说。所谓“法性安住”，法性乃是空性，以其安住于彼，故不应思及不住于色等。以遮止与成立安住于色等与空性，则依次显示了知暖与顶之位。以对治常等之门，即是“常与”等，此乃略为表示，然亦应完全了知生起等之相。如是乃为了知忍位。以果之门，即是“得果与”等，得果乃是于有学之位时有。说独觉与圆满佛陀，乃是为了知何者亦不住于胜义，彼如何能住于他，如是乃是法的
English
A Difficult Commentary on Understanding the Aspects of the Path. A Difficult Commentary on Understanding the Aspects of the Path. The cause of this is precisely the understanding of the aspects of the path, which, through the distinctions of stages such as warmth, appropriately ripens both oneself and others. The path of a solitary student, with the merits of this and others, sees the path of great benefit, acting and believing, praising and honoring and extolling, dedicating and rejoicing, attending to the unsurpassed, accomplishing and being utterly pure, thus this path of meditation, of the wise bodhisattvas, knowing the path is taught as such. Clearly: World-Honored One, why is it that bodhisattvas know the aspects of the path? The Blessed One replied: Subhuti, A bodhisattva should generate all paths, whether it is the path of a Hearer, the path of a Pratyekabuddha, or the path of a Buddha, and should know all paths, which is what is extensively taught. Therein, a bodhisattva, through the door of objects of focus, fully understands the path of the Hearers in stages such as warmth, in a way that does not focus, which is "whatever is in form," etc., because it focuses on the aggregates such as form, it is said as such. Regarding "abiding in the nature of phenomena," the nature of phenomena is emptiness, because it abides in that, one should not think of not abiding in form, etc. By negating and establishing abiding in form, etc., and emptiness, it shows the understanding of the stages of warmth and peak in order. Through the door of antidotes to permanence, etc., it is "permanent and," etc., this is merely a brief representation, but one should also fully understand the aspects of arising, etc. Such is understanding the stage of forbearance. Through the door of results, it is "obtaining results and," etc., obtaining results is present in the stage of learning. The mention of Pratyekabuddhas and Fully Awakened Buddhas is to know how one who does not abide even in the supreme can abide in another, such is the Dharma of
Tibetan
ཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤེ་ན། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདུས་བྱས་ནི་འཁོར་བའོ། །གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོགས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཡོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་གནས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལྷའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་བསྟན་པས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཞེས་བྱས་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལམ་ལ་མོས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་བར་སླའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཤེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ
Chinese
这是关于容许的阶段的差别。同样，见道和修道的阶段的差别也应包含在证悟果位的差别之中。又为何不住于佛地呢？因为圆满正等觉佛的境界是不住于一切法的体性，因此菩萨也应像那样不住于任何事物。因此说了“如何引导”等。未造作的界是涅槃的法界。造作的是轮回。所谓“于处”，是指造作和未造作的体性的处所的同义词。所谓“处”，是指不颠倒，不被不相符的各方所动摇的意思。为了显示那一点，说了“无处是处”等，意义容易理解。在此，应理解到，不是分别念的对境的不可言说性是不住的原因。依此而说，天子，如果是那样，那么这其中没有丝毫的显示。像那样是舍弃了执取于自佛道的分别念的差别。由此应理解到，这比声闻道更为殊胜，因为他们没有舍弃所取的分别念。因为将认识道的这种种相显示为三菩提之因的实事，所以为了显示其为一切道的对境，说了“谁是我”等。所谓不依赖于此忍，是指不像其自身那样对道没有信乐的同义词。说了这方面的例子等，容易理解。如果一切法都是不可言说的，那么说法等与诽谤等不应理，不是吗？因此说了“讲法”等。如此说来，事物虽然是不可言说的，但凡是讲说等分别念，那是在世俗中是有的，但在胜义中则不是，因为一切都像幻觉一样，在无有中没有差别。这指的是自佛的证悟。
English
This is the difference in the state of allowance. Similarly, the difference in the state of the path of seeing and meditation should also be included in the distinction of realizing the fruit. Furthermore, why does it not abide in the Buddha-ground? Because the ground of the complete and perfect Buddha is the characteristic of not abiding in all dharmas, therefore, the Bodhisattva should also not abide in anything like that. Therefore, it is said, "How to lead," and so on. The unconditioned realm is the realm of Nirvana. The conditioned is Samsara. The term "in the place" is a synonym for the place of the nature of the conditioned and the unconditioned. The term "place" means that it is not inverted, and it is not shaken by the opposing sides. To show that, it is said, "No place is a place," and so on, and the meaning is easy to understand. Here, it should be understood that the unspeakable nature that is not the object of discrimination is the cause of non-abiding. Based on this, it is said, "Son of the gods, if that is the case, then there is not even a little bit of teaching in this." Such is the distinction of abandoning the discrimination of grasping onto the path of the self-Buddha. From this, it should be understood that it is more superior than the path of the Hearers, because they have not abandoned the discrimination of what is grasped. Because this knowledge of the aspect of the path is shown as the reality of the cause of the three Bodhis, therefore, to show that it is the object of all paths, it is said, "Who am I," and so on. What is called not relying on this patience is a synonym for not having faith in the path as it is. Examples of this are given, and it is easy to understand. If all dharmas are unspeakable, then is it not unreasonable to speak of the Dharma and so on as slander and so on? Therefore, it is said, "Teaching the Dharma," and so on. In this way, although things are unspeakable, whatever discrimination there is, such as speaking, is conventionally true, but not ultimately, because everything is like an illusion, and there is no difference in non-existence. This refers to the realization of the self-Buddha.