Tibetan
་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བའི་འབད་པ་མེད་པས་མཚན་མ་སྤངས་པ་མེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་ནད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མཚན་མ་སྤོང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྙམ་དུ་མི་སྦྱོར་མི་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤངས་ནས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཅི་ལྟར་གཅིག་ཅིག་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་དམ་པར་སྤང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་སྤངས་པ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་ འགལ་བའི་དོན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་བརྒྱད་རྟོགས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང༌། །ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་དང༌། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་བར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་དེ་གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕན་ཆད་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་འདྲི་བ་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མི་འཕེལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་མོས་བསྟེན་པར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་གི་ཚེ་དེ་གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལས་གལ་ཏེ་ཉིན་མོར་གྱུར་པའི་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་རྨིས་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཞིག་ན་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་མི་འཕེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །འདི་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་སྤྱོད་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཅན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གིས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་སྐྱེས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉིན་པར་ཡང་དགེ
Chinese
据说，通过修习伟大的般若波罗蜜多，相将会被彻底摧毁。由于没有舍弃的努力，所以没有舍弃相，这是向世尊等祈请的。菩萨行持菩萨行，如同疾病般的出生，我如何才能在此生获得舍弃相？菩萨不应如此思虑，不应如此努力，这是它的意思。舍弃它会有什么过失呢？如果……等等，这是祈请。如何才能既舍弃又未舍弃呢？世尊，像这样……等等，这是祈请。如此说，在世俗谛中，色等如幻的自性是什么，本体是什么，相是什么，因是什么，也要知道。在胜义谛中，因为没有出生，所以也完全熟悉无相的法界，像这样，在胜义谛中舍弃，在世俗谛中未舍弃，这便是善巧方便的甚深之处。因此，为了获得如此不可思议的解脱之门，通过追随相互矛盾的意义，证悟了出生等八种甚深之处，并且为了进入随顺的名称，像十六刹那一样安住于修习的道上，因此应当理解为不退转的自性。如是说：生与灭，如是真如与所知，知与行与无二，善巧方便即甚深。如此宣说了不退转的自性，因此宣说了有学的菩萨僧众。在此之后，由于舍弃了普遍的烦恼和清净的分别念，因此证悟了二者平等性，从而成为无学，因为从那以后没有需要学习的了。因此，为了清晰地显示无学僧众的自性，将要宣说轮回与涅槃的平等性，因此宣说了具寿善现菩萨摩诃萨等等，因为“什么”这个词的意义是用于提问的。
English
It is said that by practicing the great Prajñāpāramitā, signs will be completely destroyed. Since there is no effort to abandon, there is no abandonment of signs, this is a request to the Bhagavan and others. Bodhisattvas practice the conduct of Bodhisattvas, like a disease-like birth, how can I obtain the abandonment of signs in this very life? Bodhisattvas should not think like this, should not strive like this, this is its meaning. What fault will there be if it is abandoned? If... etc., this is a request. How can one both abandon and not abandon? Bhagavan, like this... etc., this is a request. Thus it is said, in conventional truth, what is the nature of form etc. like illusion, what is the essence, what is the sign, what is the cause, one should also know. In ultimate truth, because there is no birth, one also becomes completely familiar with the signless realm of Dharma, like this, abandoning in ultimate truth and not abandoning in conventional truth, this is the profoundness of skillful means. Therefore, in order to obtain such an inconceivable gate of liberation, by following mutually contradictory meanings, one realizes the eight profoundnesses such as birth, and in order to enter into conforming terms, like the sixteen moments, one abides on the path of practice, therefore it should be understood as the nature of non-retrogression. Thus it is said: Birth and cessation, thusness and knowable, knowledge and conduct and non-duality, skillful means are profound. Thus the nature of non-retrogression is declared, therefore the Sangha of Bodhisattvas who are still learning is explained. After this, because of abandoning the universally afflicting and purifying discriminations, therefore realizing the equality of the two, one becomes non-learning, because from then on there is nothing to be learned. Therefore, in order to clearly show the nature of the Sangha of non-learners, the equality of Samsara and Nirvana is to be explained, therefore the venerable Subhuti Bodhisattva Mahasattva etc. is explained, because the meaning of the word "what" is used for questioning.
Chinese
“般若波罗蜜多是否会增长和接近增长？”这是一个总结性的问题。回答说“不会增长”，例如“如果在白天”。这里，轮回和无分别的智慧被认为是按照顺序通过梦境和白天来修习的。应当这样理解：通过放弃与对立面和对治品的分别念，当两者被理解为平等时，如果白天的禅修增长，那么梦境中的禅修也会增长。然而，就像白天不会增长一样，梦境中也不会增长。为了澄清这一点，通过提出疑问“为什么？”，然后提到“梦境和白天”，等等。也就是说，如果在白天修行般若波罗蜜多增长，那么通过串习的力量，梦境中也会增长，但事实并非如此。因为轮回和清净的法都理解为仅仅是显现的自性，与梦境相同。因此，梦境和白天的自性，轮回和涅槃，由于无法区分对立面和对治品的分别念，所以梦境和白天是无分别且平等的。世尊就是这样说的。正如所说：“诸法如梦故，不分别有寂。”如果一切法都如梦，那么就像梦境一样，在醒来的状态下也不会有十不善等。有人说，这是指“具寿善现，无论谁出生”等等。“什么？”的意思是，因为这是在表达舍弃，所以意思是“没有”。“等等”的意思是，因为自己的体性接近等等。“接近等等”的意思是，因为它具有产生果实的能力。同样，因为如梦的缘故，没有结合等等，所以在白天也是善的。
English
"Does the Prajnaparamita increase and come close to increasing?" This is a concluding question. The answer is "It does not increase," such as "If it is during the day." Here, samsara and non-discriminating wisdom are said to be cultivated in sequence through dreams and daytime. It should be understood that by abandoning the discrimination of opposites and antidotes, when both are understood as equal, if the meditation of daytime increases, then the meditation within dreams will also increase. However, just as it does not increase during the day, it is also the same in dreams. To clarify this, by raising the question "Why?", and then mentioning "dreams and daytime," etc. That is, if the Prajnaparamita increases through practice during the day, then through the power of habituation, it will also increase in dreams, but this is not the case. Because samsara and purified dharmas are all understood to be of the nature of mere appearance, the same as dreams. Therefore, the nature of dreams and daytime, samsara and nirvana, are non-discriminating and equal because they cannot be distinguished by the discrimination of opposites and antidotes. This is what the Bhagavan said. As it is said: "Because all dharmas are like dreams, there is no discrimination of existence and peace." If all dharmas are like dreams, then just like in a dream state, there will be no ten unwholesome deeds, etc., in the waking state. Someone says that this refers to "The venerable Subhuti, whoever is born," etc. The meaning of "What?" is that because it is expressing abandonment, it means "non-existence." The meaning of "etc." is because one's own nature is close to etc. The meaning of "close to etc." is because it has the ability to produce fruit. Similarly, because it is like a dream, there is no combination, etc., so it is also good during the day.