Tibetan
ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང༌། རང་བྱང་ཆུབ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་དེས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མེད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་བརྒྱད་པ་མེད། བརྒྱད་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་མེད། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་མེད། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་མེད། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད། དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་མེད། རང་ སངས་རྒྱས་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད། དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཆོས་ཉིད་དེ་འདུས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། འདུས་མ་བགྱིས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ལས་གུད་ན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ལས་གུད་ན་ཡང་འདུས་བྱས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ཀ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དམ། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དམ། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་མེད་དེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དམ། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དམ། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་གུད་ན་ཡང་དོན་དམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དོན་དམ་པ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། དེའི་སླད་དུ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གང་ཅི་ཡང་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཅི་ཡང་མ་ལགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དོན་དམ་པ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ཚིག་སྙན་པ་དང༌། དོན་བགྱི་བ་ དང། དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་བདག་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ན་ནི་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་འགྲེལ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། སྲོག་གི་འདུ་ཤེས་དང༌། འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། གསོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། སྐྱེས་བུའི་འདུ་ཤེས་དང༌། གང་ཟག་གི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཤེད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཤེད་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང༌། བྱེད་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཤེས་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། མཐོང་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་མཐོང་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་འགྲེལ་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང༌། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་འགྲེལ་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་འགྲེལ་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་འགྲེལ་པ་དང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་འདས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འགོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་གི་མཐུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ནོ།། །།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིས་སྟོང་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། རབ་འབྱོར་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ན། དེ་ལ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ལགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པ་གང་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ཀ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ག་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ན་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བགྱི་བར་རྣམ་པར་བཅབ་པར་མཛད། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོ
Chinese
是本体空性之间的体性吗？是菩提之分诸法的体性吗？是圣谛，以及静虑，以及无量，以及 无色之等至，以及解脱，以及渐次住之等至，以及空性，以及无相，以及无愿，以及神通，以及等持，以及陀罗尼门之体性吗？是如来之力，以及无畏，以及各别正智，以及大悲，以及佛之不共法等的体性吗？是入流果之体性吗？是一来果，以及不来果，以及阿罗汉，以及独觉菩提，以及一切种智之间的体性吗？是入流之体性吗？是一来，以及不来，以及阿罗汉，以及独觉佛，以及菩萨，以及如来之体性吗？于法的体性成为各别，见到如此之法吗？禀白，世尊，不是那样的。世尊告曰：善现，如是当以彼等名相如是了知，所有诸法之法性，于彼亦无异生，于异生之外亦无彼，于彼亦无以信随行者，于以信随行者之外亦无彼，于彼亦无以法随行者，于以法随行者之外亦无彼，于彼亦无第八，于第八之外亦无彼，于彼亦无入流，于入流之外亦无彼，于彼亦无一来，于一来之外亦无彼，于彼亦无不来，于不来之外亦无彼，于彼亦无阿罗汉，于阿罗汉之外亦无彼，于彼亦无独觉佛，于 独觉佛之外亦无彼，于彼亦无菩萨，于菩萨之外亦无彼，于彼亦无如来，当知于如来之外亦无彼。禀白，彼法性是积聚吗？
English
Is it the nature between the emptiness of entity? Is it the nature of all the dharmas of the Bodhi side? Is it the noble truth, as well as meditation, as well as immeasurable, as well as the formless absorption, as well as liberation, as well as the gradual abiding absorption, as well as emptiness, as well as signlessness, as well as wishlessness, as well as supernormal knowledge, as well as samadhi, as well as the nature of the Dharani gates? Is it the nature of the Tathagata's power, as well as fearlessness, as well as individual correct knowledge, as well as great compassion, as well as the unmixed dharmas of the Buddha, etc.? Is it the nature of the fruit of stream-enterer? Is it the nature between the once-returner fruit, as well as the non-returner fruit, as well as the Arhat, as well as the solitary enlightenment, as well as the omniscience? Is it the nature of stream-enterer? Is it the nature of once-returner, as well as non-returner, as well as Arhat, as well as solitary Buddha, as well as Bodhisattva, as well as Tathagata? Is such a dharma seen where the nature of dharma becomes distinct? Reporting, World Honored One, it is not like that. The World Honored One said: Subhuti, in this way, one should understand in this way with those names, whatever is the dharmata of all dharmas, there is no ordinary being in it, and there is no it outside of the ordinary being, there is no follower by faith in it, and there is no it outside of the follower by faith, there is no follower by dharma in it, and there is no it outside of the follower by dharma, there is no eighth in it, and there is no it outside of the eighth, there is no stream-enterer in it, and there is no it outside of the stream-enterer, there is no once-returner in it, and there is no it outside of the once-returner, there is no non-returner in it, and there is no it outside of the non-returner, there is no Arhat in it, and there is no it outside of the Arhat, there is no solitary Buddha in it, and there is no it outside of the solitary Buddha, there is no Bodhisattva in it, and there is no it outside of the Bodhisattva, there is no Tathagata in it, one should know that there is no it outside of the Tathagata. Reporting, is that dharmata an accumulation?
Chinese
是做了吗？没有做吗？ 世尊说： “那是做了，也是没有做，因为在做了之外也没有没有做的可指定之处。没有做之外也没有做了的可指定之处。 “善现，这样，做了的界是什么，没有做的界是什么，这两种法既不是具有，也不是不具有，是无色、不可见、无碍，一个体性，即是无体性。这也是如来在世间的名言中说的，但从胜义谛来说不是这样，胜义谛中没有身的造作，没有语的造作，没有意的造作。身的造作、语的造作、意的造作之外也没有胜义谛的可指定之处。然而做了和没有做的诸法的平等性是什么，那就是胜义谛，因此菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行的时候，从胜义谛也不动摇，也做菩萨的行持。 然后，具寿善现对世尊说了这样的话： “世尊，一切法的平等性是自性空，因此对于任何法也没有做什么，这样一切法什么也没做，什么也不是，菩萨摩诃萨如何在般若波罗蜜多中行的时候，从胜义谛也不动摇，也以布施和柔和语以及利行和同事来做一切有情的事情呢？” 世尊说： “善现，是这样的，是这样的，如你所说的那样，空性是什么，那就是对于任何也没有做什么，也没有不做什么。如果这些有情我们自己知道空性，那么这样从空性也不动摇，也使有情们脱离我之想，脱离我之想后以空性从轮回中解脱，以及有情之想，命之想，行之想
English
Was it done? Was it not done? The Blessed One said: "It is both done and not done, because there is no designation of what is not done apart from what is done. There is no designation of what is done apart from what is not done. "Subhuti, thus, what is the realm of the done, and what is the realm of the not done, these two dharmas are neither possessed nor not possessed, they are formless, invisible, unimpeded, of one nature, that is, without nature. This is also what the Tathagata speaks of in worldly terms, but it is not so in the ultimate sense, because in the ultimate sense there is no action of the body, no action of speech, no action of mind. Apart from the action of the body, the action of speech, and the action of mind, there is no designation of the ultimate sense. However, whatever is the equality of the dharmas of the done and the not done, that is the ultimate sense, therefore, when a Bodhisattva-Mahasattva practices in the Prajnaparamita, he does not waver from the ultimate sense, and also performs the conduct of a Bodhisattva." Then, the venerable Subhuti said this to the Blessed One: "Blessed One, the equality of all dharmas is emptiness of self-nature, therefore there is nothing done for any dharma, thus all dharmas have done nothing and are nothing, how does a Bodhisattva-Mahasattva, when practicing in the Prajnaparamita, not waver from the ultimate sense, and also do the things of all sentient beings with generosity and gentle speech, and beneficial action and cooperation?" The Blessed One said: "Subhuti, it is so, it is so, as you have said, whatever is emptiness, that is neither doing anything for anyone nor not doing anything. If these sentient beings themselves know emptiness, then in this way they will not waver from emptiness, and also cause sentient beings to be separated from the thought of self, and after being separated from the thought of self, they will be liberated from samsara by emptiness, as well as the thought of sentient beings, the thought of life, the thought of going.
Chinese
想的观念，滋养的观念，士夫的观念，补特伽罗的观念，强者的观念，强者主的观念，作者的观念，感受者的观念，知者的观念，见者的观念都使之分离，与见者的观念分离后，以空性从轮回中解脱，并且使之与色的观念分离，与色的观念分离后，以空性从轮回中解脱，感受和想，以及行蕴等，和识的观念都使之分离，与识的观念分离后，以空性从轮回中解脱，使之与生处和界，以及缘起之观念分离，与缘起的观念分离后，以空性从轮回中解脱，使之与有为界的观念分离，与有为界的观念分离后，即使将未造之界安立为空性，也未将未造之界安立，这也不会改变如来殊胜之力的，这被称为是对有为和无为无有差别而完全了知，是安立的利他事业。请问，世尊，那是因何而空呢？ 世尊开示说：是因一切想而空。善现，如果有人化现一个化身，那么在那个化身中，有什么不是空性的事物存在吗？回答说：世尊，没有。那个化身中，没有什么不是空性的事物存在，空性是什么，化身是什么，这二者既不具备，也不不具备，这二者都以空性而空，那为何要分别说这是空性，这是化身呢？那是因为，空性和化身二者，都不是以空性为对境的。世尊开示说：善现，色、受、想、行蕴等，以及识，有什么不是化身的事物存在吗？