Tibetan
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་བའི་བར་དུ་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་འཁོར་ལོ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྨི་ལམ་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྨི་ལམ་མི་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྲ་བརྙན་མི་ཐོས་སོ། །སྒྲ་བརྙན་ཉན་པ་མི་ཐོས་སོ། །མིག་ཡོར་མི་མཐོང་ངོ༌། །མིག་ཡོར་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྱུ་མ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྨིག་རྒྱུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྤྲུལ་པ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །སྒྲ་བརྙན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །མིག་ཡོར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །སྒྱུ་མ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །སྨིག་རྒྱུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རྨི་ལམ་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྨི་ལམ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྲ་བརྙན་མི་ཐོས་སོ། །སྒྲ་བརྙན་ཉན་པ་མི་ཐོས་སོ།
Chinese
当菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，圆满了禅定波罗蜜多，乃至法轮转动之间，转动无相之轮，空性之轮，无相之轮，无愿之轮。 善现，再者，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，完全了知一切法如梦。完全了知一切法如响、如幻影、如幻术、如阳焰、如化现，这被称为以一刹那现证一切法无相之相的心的刹那现证，这是第三。 之后，具寿善现向薄伽梵如此禀告：薄伽梵，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，如何如实圆满了知一切法如梦？如何如实圆满了知一切法如响、如幻影、如幻术、如阳焰、如化现？ 薄伽梵开示道：善现，在此，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，不见梦。不见不见梦。不闻响。不闻听响。不见幻影。不见见幻影。不见幻术。不见见幻术。不见阳焰。不见见阳焰。不见化现。不见见化现。 这是为什么呢？因为，凡夫俗子的梦是颠倒的。响是颠倒的。幻影是颠倒的。幻术是颠倒的。阳焰是颠倒的。化现是颠倒的。阿罗汉不见梦。不见见梦。不闻响。不闻听响。
English
When a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, having perfected the Perfection of Samadhi, even until the turning of the Wheel of Dharma, he turns the Wheel of the Unapprehendable, the Wheel of Emptiness, the Wheel of the Signless, and the Wheel of the Wishless. Furthermore, Subhuti, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he completely knows all dharmas as being like a dream. He completely knows all dharmas as being like an echo, like a mirage, like an illusion, like a heat haze, like a magical creation. This is called the moment of mind that realizes the characteristic of realizing all dharmas as signless in a single instant, this is the third. Then, the venerable Subhuti said to the Bhagavan: Bhagavan, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, how does he perfectly and truly know all dharmas as being like a dream? How does he perfectly and truly know all dharmas as being like an echo, like a mirage, like an illusion, like a heat haze, like a magical creation? The Bhagavan replied: Subhuti, in this case, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he does not see a dream. He does not see not seeing a dream. He does not hear an echo. He does not hear hearing an echo. He does not see a mirage. He does not see seeing a mirage. He does not see an illusion. He does not see seeing an illusion. He does not see a heat haze. He does not see seeing a heat haze. He does not see a magical creation. He does not see seeing a magical creation. Why is that? Because, the dreams of ordinary childish beings are inverted. An echo is inverted. A mirage is inverted. An illusion is inverted. A heat haze is inverted. A magical creation is inverted. An Arhat does not see a dream. He does not see seeing a dream. He does not hear an echo. He does not hear hearing an echo.
Tibetan
།མིག་ཡོར་མི་མཐོང་ངོ༌། །མིག་ཡོར་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྱུ་མ་མི་ མཐོང་ངོ༌། །སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྨིག་རྒྱུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྤྲུལ་པ་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རྨི་ལམ་མི་གཟིགས་སོ། །རྨི་ལམ་མཐོང་བ་མི་གཟིགས་སོ། །སྒྲ་བརྙན་མི་གསན་ཏོ། །སྒྲ་བརྙན་ཉན་པ་མི་གཟིགས་སོ། །མིག་ཡོར་མི་གཟིགས་སོ། །མིག་ཡོར་མཐོང་བ་མི་གཟིགས་སོ། །སྒྱུ་མ་མི་གཟིགས་སོ། །སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་མི་གཟིགས་སོ། །སྨིག་རྒྱུ་མི་གཟུགས་སོ། །སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་མི་གཟིགས་སོ། །སྤྲུལ་པ་མི་གཟིགས་སོ། །སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་མི་གཟིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་སམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་སམ། ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་ལ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ། ཡང་དག་པར་གྱུར་པ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན། གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ
Chinese
眼翳不見。（眼翳，梵文：taimirika，梵文羅馬轉寫：taimirika，字面意思：眼翳）眼翳所見不見。（眼翳，梵文：taimirika，梵文羅馬轉寫：taimirika，字面意思：眼翳）幻術不見。（幻術，梵文：māyā，梵文羅馬轉寫：maya，字面意思：幻術）幻術所見不見。（幻術，梵文：māyā，梵文羅馬轉寫：maya，字面意思：幻術）陽焰不見。（陽焰，梵文：marīci，梵文羅馬轉寫：marici，字面意思：陽焰）陽焰所見不見。（陽焰，梵文：marīci，梵文羅馬轉寫：marici，字面意思：陽焰）化現不見。（化現，梵文：nirmita，梵文羅馬轉寫：nirmita，字面意思：化現）化現所見不見。（化現，梵文：nirmita，梵文羅馬轉寫：nirmita，字面意思：化現） 獨覺乃至，菩薩，以及如來應供正等覺，不做夢。（夢，梵文：svapna，梵文羅馬轉寫：svapna，字面意思：夢）夢中所見不做。（夢，梵文：svapna，梵文羅馬轉寫：svapna，字面意思：夢）不聽回聲。（回聲，梵文：pratiśrutkā，梵文羅馬轉寫：pratishrutka，字面意思：回聲）聽回聲不做。（回聲，梵文：pratiśrutkā，梵文羅馬轉寫：pratishrutka，字面意思：回聲）不見眼翳。（眼翳，梵文：taimirika，梵文羅馬轉寫：taimirika，字面意思：眼翳）眼翳所見不做。（眼翳，梵文：taimirika，梵文羅馬轉寫：taimirika，字面意思：眼翳）不見幻術。（幻術，梵文：māyā，梵文羅馬轉寫：maya，字面意思：幻術）幻術所見不做。（幻術，梵文：māyā，梵文羅馬轉寫：maya，字面意思：幻術）不見陽焰。（陽焰，梵文：marīci，梵文羅馬轉寫：marici，字面意思：陽焰）陽焰所見不做。（陽焰，梵文：marīci，梵文羅馬轉寫：marici，字面意思：陽焰）不見化現。（化現，梵文：nirmita，梵文羅馬轉寫：nirmita，字面意思：化現）化現所見不做。（化現，梵文：nirmita，梵文羅馬轉寫：nirmita，字面意思：化現） 那為什麼呢？因為這樣，由於非真實，一切法都是無實性的本質，與完全寂滅相同，由於非真實，如果一切法都沒有完全成立，那麼當菩薩摩訶薩行於般若波羅蜜多時，怎麼會有對實物的概念，或對完全成立的概念，或對真實的概念呢？那是不可能的。那為什麼呢？如果執著於某種法的本質，或完全成立，或變成真實，那就不再是般若波羅蜜多了。當菩薩摩訶薩如此行於般若波羅蜜多時，對色沒有執著。對受、想、行、識沒有執著。對界、處、緣起沒有執著。對欲界沒有執著。對色界沒有執著。對無色界沒有執著。對布施波羅蜜多沒有執著。對持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多、智慧波羅蜜多沒有執著。對內空性沒有執著。對無實性本質空性之間沒有執著。菩提
English
Eye-disease does not see. Seeing with eye-disease does not see. Illusion does not see. Seeing illusion does not see. Mirage does not see. Seeing mirage does not see. Emanation does not see. Seeing emanation does not see. Solitary Buddhas, Bodhisattvas, and Tathagata Arhats, perfectly complete Buddhas do not dream. They do not see dreams. They do not hear echoes. They do not see hearing echoes. They do not see eye-disease. They do not see seeing with eye-disease. They do not see illusion. They do not see seeing illusion. They do not see mirage. They do not see seeing mirage. They do not see emanation. They do not see seeing emanation. Why is that? Because, in this way, since it is not true, all dharmas are of the nature of non-thingness, equal to complete nirvana. Since it is not true, if all dharmas are not completely established, then when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, how could there be a concept of things, or a concept of complete establishment, or a concept of truth? That is not possible. Why is that? If one focuses on the nature of some dharma, or complete establishment, or something that has become true, then it will no longer be the Perfection of Wisdom. When a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, there is no attachment to form. There is no attachment to feeling, perception, formations, and consciousness. There is no attachment to realms, sources, and dependent origination. There is no attachment to the desire realm. There is no attachment to the form realm. There is no attachment to the formless realm. There is no attachment to the Perfection of Giving. There is no attachment to the Perfection of Morality, the Perfection of Patience, the Perfection of Diligence, the Perfection of Meditation, and the Perfection of Wisdom. There is no attachment to inner emptiness. There is no attachment between the emptiness of the nature of non-thingness. Bodhi