Tibetan
འ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་གང་ཞིག་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའམ་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་མེད་པའམ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་གང་ཞིག་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་འམ་དྲི་བ་འདི་འཐད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ལྟར་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཚོར་བ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འདུ་ཤེས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རྣ་བའི་ཁམས་དང༌། སྒྲའི་ཁམས་དང༌། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། སྣའི་ཁམས་དང༌། དྲིའི་ཁམས་དང༌། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ལྕེའི་ཁམས་དང༌། རོའི་ཁམས་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། རེག་བྱའི་ཁམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྟོབས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཁྱོད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས། ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ། ཞལ་ནས་བྱུང་བ། ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ། མངོན་སུམ་གྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་ཆོས་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞིག་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་ལགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བའི་བདག་དེས་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་གང་ཞིག་ལ་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་ཙམ་གྱིས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་བགྱིས་ན་དེ་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་མོད་ཀྱི
Chinese
啊，伟大的心的自性是光明啊。舍利子说：具寿善现，所谓的无心之心存在吗？善现说：具寿舍利子，那么无心本身，存在或不存在，是存在还是可观察的吗？舍利子说：具寿善现，不是那样的。善现说：具寿舍利子，如果无心本身不存在，或者不存在，或者不可观察，那么具寿舍利子，你问“所谓无心之心存在吗”这样的话或者问题合适吗？舍利子说：具寿善现，什么是无心本身？善现说：具寿舍利子，诸法法性不变异且无分别，那就是无心，这被称为无心。舍利子说：具寿善现，正如心不变异且无分别一样，色也同样不变异且无分别吗？受也同样不变异且无分别吗？想也同样不变异且无分别吗？行也同样不变异且无分别吗？识也同样不变异且无分别吗？同样，眼界和色界以及眼识界也同样不变异且无分别吗？耳界和声界以及耳识界也同样不变异且无分别吗？鼻界和香界以及鼻识界也同样不变异且无分别吗？舌界和味界以及舌识界也同样不变异且无分别吗？身界和触界以及身识界也同样不变异且无分别吗？意界和法界以及意识界也同样不变异且无分别
English
Ah, the nature of the great mind is luminous. Shariputra said: Venerable Subhuti, does the so-called mind without mind exist? Subhuti said: Venerable Shariputra, then the mindlessness itself, does it exist or not exist, is it existent or observable? Shariputra said: Venerable Subhuti, it is not like that. Subhuti said: Venerable Shariputra, if mindlessness itself does not exist, or does not exist, or is unobservable, then Venerable Shariputra, is it appropriate for you to say or ask, "Does the so-called mind without mind exist?" Shariputra said: Venerable Subhuti, what is mindlessness itself? Subhuti said: Venerable Shariputra, the dharmas, the nature of dharmas, which are immutable and without discrimination, that is mindlessness, and this is called mindlessness. Shariputra said: Venerable Subhuti, just as the mind is immutable and without discrimination, is form also immutable and without discrimination? Is feeling also immutable and without discrimination? Is perception also immutable and without discrimination? Are formations also immutable and without discrimination? Is consciousness also immutable and without discrimination? Similarly, are the eye element, the form element, and the eye consciousness element also immutable and without discrimination? Are the ear element, the sound element, and the ear consciousness element also immutable and without discrimination? Are the nose element, the smell element, and the nose consciousness element also immutable and without discrimination? Are the tongue element, the taste element, and the tongue consciousness element also immutable and without discrimination? Are the body element, the touch element, and the body consciousness element also immutable and without discrimination? Are the mind element, the dharma element, and the mind consciousness element also immutable and without discrimination?
Chinese
是無分別嗎？同樣地，內處和外處，界和緣起，以及波羅蜜多等，還有神通等，以及念住，正斷，神足，根，力，菩提分，八聖道分，以及如來十力，四無畏，四無礙解，諸佛不共法等，乃至無上正等菩提之間，是無有變異且無分別嗎？ 善現回答說： 具壽舍利子，是這樣的，如您所說，心是無有變異且無分別的，同樣地，蘊，界，內處和外處，緣起，以及波羅蜜多等，還有神通，菩提分法等，以及如來十力，四無畏，四無礙解，十八不共佛法，乃至無上正等菩提之間，也是無有變異且無分別的。 然後，具壽舍利子給予具壽善現讚許說： 具壽善現，善哉善哉！像這樣，您是薄伽梵之子，從意所生，從口所出，從法所生，是法的化身，享用法的分食而非享用物質的分食，具有現見之眼，以身實證諸法。如薄伽梵所說，安住於無煩惱者中的最勝者，像這樣已作了此教示。 具壽善現，菩薩摩訶薩應如此修學般若波羅蜜多。 因此，菩薩摩訶薩也應當觀察不退轉，並且了知不離般若波羅蜜多，這就是就道諦而言，屬於暖位的小的所緣和行相的差別。
English
Is it without conceptualization? Similarly, are the internal and external sense bases, the elements, dependent origination, the perfections, the superknowledges, the mindfulnesses, the correct abandonments, the legs of magical power, the faculties, the powers, the branches of enlightenment, the eightfold noble path, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, and the unshared qualities of the Buddhas, up to unexcelled, perfect, complete enlightenment, without change and without conceptualization? Subhuti said: Shariputra, it is so. Just as the mind is without change and without conceptualization, so are the aggregates, the elements, the sense bases, dependent origination, the perfections, the superknowledges, the qualities of the path to enlightenment, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, the eighteen unshared qualities of the Buddhas, up to unexcelled, perfect, complete enlightenment, without change and without conceptualization. Then Shariputra gave Subhuti praise, saying: Subhuti, well done, well done! In this way, you are a son of the Bhagavan, born from his mind, born from his mouth, born from the Dharma, an emanation of the Dharma, enjoying the share of the Dharma and not enjoying the share of material things, possessing the eye of direct perception, having realized the Dharmas with your body. As the Bhagavan has said, you have shown this to be the best of those who abide without afflictions. Subhuti, a Bodhisattva Mahasattva should train in the Prajnaparamita in this way. Therefore, a Bodhisattva Mahasattva should also examine non-retrogression and know that it is inseparable from the Prajnaparamita, which is the difference between the object and the aspect of the small belonging to the heat of the truth of the path.
Chinese
具寿善现， желающий обучаться земле шраваки, также должен слушать эту праджня-парамиту. Ее следует держать. Ее следует хранить. Ее следует читать. Ее следует полностью постигать. Следует должным образом обращать на нее внимание. Также желающий обучаться земле пратьекабудды должен слушать эту праджня-парамиту. Ее следует держать. Ее следует хранить. Ее следует читать. Ее следует полностью постигать. Следует должным образом обращать на нее внимание. Бодхисаттва махасаттва, желающий обучаться земле бодхисаттвы, также должен слушать эту праджня-парамиту. Ее следует держать. Ее следует хранить. Ее следует читать. Ее следует полностью постигать. Следует должным образом обращать на нее внимание. Бодхисаттва махасаттва, желающий обучаться земле будды, также должен слушать эту праджня-парамиту. Ее следует держать. Ее следует хранить. Ее следует читать. Ее следует полностью постигать. Следует должным образом обращать на нее внимание. Почему так? Потому что из этой праджня-парамиты бодхисаттвы махасаттвы широко показывают три колесницы, а именно землю шраваки, или землю пратьекабудды, или землю бодхисаттвы, или то, чему следует обучаться будде. Это особенность того, что является причиной всего. Затем досточтимый Субхути обратился к Бхагавану со следующими словами: Бхагаван, я не знаю, не вижу и не постигаю должным образом бодхисаттву и праджня-парамиту. Поэтому, какого бодхисаттву и какую праджня-парамиту мне следует наставлять и показывать? Бхагаван, поскольку я не знаю, не вижу и не постигаю должным образом вещи, то каким образом я, не знающий, не видящий и не постигающий должным образом вещи, должен наставлять и показывать какую-либо дхарму? Бхагаван, это станет моим сожалением. Бхагаван, если я, не зная, не видя и не постигая должным образом все дхармы, буду собирать и устанавливать только имена, такие как бодхисаттва или праджня-парамита, то это станет моим сожалением. Бхагаван, хотя это и так,