Tibetan
་ལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལས་འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང༌། དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང༌། དགེ་པའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང༌། དགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒོམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ནི་ སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་དང༌། རག་ལས་པ་དང༌། གསོག་དང༌། སྙིང་པོ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པས་ན་ཞི་བའོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ན་རགས་ལ་པའོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གསོག་གོ །རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བ
Chinese
仅仅是属于它的禅修所产生的福德就会增多，并且为了了解佛陀的意图的原因。那为什么呢？因为一切法都是常有的原因，诸佛也是由此而生的缘故，这样显示了。没有加行道的分别念，就是安住于如上所说，是不退转的，因此对于佛陀的意图，以及对它的侍奉，以及产生善的根本，以及被善知识所摄受，以及从修习六度等无量法的方面开始，直到“这就是般若波罗蜜多的行持，对于它有这些利益”之间所说的一切，就是加行道的时候所显示的。没有见道的分别念，就是显示了般若波罗蜜多的现证。那是见道的时候。没有修道的分别念，就是因为在修道的时候，对于修习般若波罗蜜多，显示了很多心的利益，所以这样显示了。不了解加行道的分别念，就是因为要如实了解色等粗细、积聚、无实，般若波罗蜜多应该行持的加行道的自性，所以这样显示了。其中，因为遮止事物所以是寂静。因为缘起的关系所以是粗糙。因为自性是空性所以是积聚。因为不能详细分析所以是无实。不了解见道的分别念，就是因为现证虚空空性，所以为了如实了解般若波罗蜜多所要证得的见道的自性，所以这样显示了。不了解修道的分别念，就是因为修习虚空空性，所以为了如实了解般若波罗蜜多本身以及修道的如实性，所以这样显示了。又，提到虚空是为
English
The merit arising from merely meditating on what belongs to it will increase greatly, and it is for the purpose of understanding the cause of the Buddha's intention. Why is that? Because all dharmas have a constant cause, and the Buddhas are also born from this, so it is shown. The non-conceptualization without the path of application, which is abiding in what has been said as above, is irreversible, therefore, concerning the Buddha's intention, and the service to it, and generating the root of virtue, and being completely taken by the virtuous friend, and starting from meditating on immeasurable aspects of the dharma such as the six perfections, until what is said between "This is the practice of the Prajñāpāramitā, and there are these benefits for it," is shown as the time of the path of application. The non-conceptualization without the path of seeing is what shows the actualization of the Prajñāpāramitā. That is the time of the path of seeing. The non-conceptualization without the path of meditation is what shows that many benefits of mind are shown at the time of the path of meditation for meditating on the Prajñāpāramitā, so it is shown. The non-conceptualization of not understanding the path of application is what shows that one should practice the Prajñāpāramitā because of the nature of the path of application, such as form, etc., being subtle, coarse, accumulated, and without essence, in order to understand it as it is. Among them, because of obstructing things, it is peaceful. Because of the power of conditions, it is coarse. Because its nature is emptiness, it is accumulated. Because it cannot be analyzed in detail, it is without essence. The non-conceptualization of not understanding the path of seeing is what shows that because the emptiness of space is actualized, in order to understand the nature of the path of seeing that is to be attained by the Prajñāpāramitā as it is, so it is shown. The non-conceptualization of not understanding the path of meditation is what shows that because of meditating on the emptiness of space, in order to understand the Prajñāpāramitā itself and the reality of the path of meditation as it is, so it is shown. Again, mentioning space is for
Tibetan
སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་པའི་ལམ་ལས་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་།དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་བཞེད་དེ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང༌། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང༌། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང༌། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང༌། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ནམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མི་འདོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང༌། དེའི་སྤྱོད་པ་དང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང༌། བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པར་མི་འཐད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སློབ་པའི་དུས་སུ་དོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་ཡང་མེད། བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་པའི་རྣ
Chinese
修道是为了了知其与见道在事物上没有差别。其中，所谓“现证虚空空性”，提到“虚空”一词，是指一个方面。所谓“修虚空空性”，是指第二个方面。这是为了说明修道之不共品的两种形态。因此，经中说： “第二心与心所，视为趣入之境。” 那么，这又是指什么呢？ 经中说： “不生心及菩提心，不作意，小乘作意，圆满菩提不作意，修与不修，以及从彼等之违品，不如实非义之分别，于修道中应知。” 其中，对于不生起菩提心的分别念，是指从最初发心开始执持。对于不作意菩提心之分别念，是指不作意菩提心。对于不作意声闻和独觉乘之分别念，是指没有作意其他乘之机会。对于不作意正等觉菩提之分别念，是指不舍弃作意一切相智，应行于般若波罗蜜多，以及心与心所之法不流转，如是行持，如是现证，如是宣说，及其行持，现证，修习而遮止获得一切相智，为了了知大乘于一刹那现证。对于修之分别念，是指如是修习本身，因为那是恒常的。为了了知不应理是所欲之义。对于不修之分别念，是指如是修习本身，为了了知于无学时舍弃之加行。对于既非修亦非不修之
English
The path of meditation is for the purpose of knowing that it is no different in things from the path of seeing. Among these, the so-called "manifestly realizing the emptiness of space" refers to one aspect by mentioning "space." The so-called "meditating on the emptiness of space" refers to the second aspect. This is to explain the two aspects of the uncommon aspects of the path of meditation. Therefore, it is taught: "The second, minds and mental factors, are considered as the object of entering." What is that? It is taught: "Not generating mind and the essence of enlightenment, not paying attention, paying attention to the lesser vehicle, not paying attention to perfect enlightenment, meditation and non-meditation, and the opposites of those, unreal and meaningless discriminations, should be known on the path of meditation." Among these, the discrimination of not generating the mind of enlightenment refers to holding from the initial generation of the mind. The discrimination of not paying attention to the essence of enlightenment refers to not paying attention to the essence of enlightenment. The discrimination of not paying attention to the vehicle of hearers and solitary realizers refers to the fact that there is no opportunity to pay attention to other vehicles. The discrimination of not paying attention to perfect and complete enlightenment refers to not abandoning the attention to all-knowingness, and that one should practice the Perfection of Wisdom, and that the phenomena of mind and mental factors do not flow, and that one should practice in that way, and that it is taught to manifest in that way, and that its practice, manifestation, and meditation prevent the attainment of all-knowingness, and that the Great Vehicle is realized in a single instant. The discrimination of meditation refers to meditating in that way, because it is constant. It is taught to know that it is not reasonable to be the desired meaning. The discrimination of non-meditation refers to meditating in that way, and to know the effort that is abandoned at the time of non-learning. The
Tibetan
མ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་དང༌། མ་ཆོད་པ་འདྲེན་མར་བསྒོམས་པས་ དེའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་གཞན་ལ། ཐོབ་པ་ཡང་གཞན་པར་སེམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག །སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང༌། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང༌། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང༌། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོ་ནི། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བཏགས་པ་མེད་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་གྱི་འམ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བྲི་བ་དང༌། བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས། དེ་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་
Chinese
未曾作意的分别念，是因为无论修习与否都不存在。为了证得一切相智，通过修习间断和不间断的引导，从而了知其并非是因，所以这样开示。不如实之分别念，是指将涅槃视为他者，证得也视为他者。为了强调如实之真如，证得一切相智，所以开示了“将会证得”等等。现在将要宣说与修道之道的相违品执着的分别念。其中略说，众生施设的行境，以及法施设和非空性，贪著和分别自性，以及视为实有和三乘，以及功德非清净，以及行持种种错乱，执着于此，最初是，应当了知等等。其中，于众生施设之分别念，是因为众生等不可得之故，遮止了属于众生界之故。如果是这样，那么从地狱众生开始，直到圆满正等觉佛陀之间，都将成为无施设，若有此疑问。善现，你作何想？于众生之施设是有可得的吗？以至此句之间，是为了了知于众生之施设是无实有之故，所以这样开示。于法施设之分别念，是指于法施设而修学者，是为了宣说证得一切相智之故。世尊，云何菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，于色当学等，以遮止一切于近取之修学，所以这样开示。非空性之分别念，是指从色乃至一切相智之间，宣说无减无增而修学之故。诸法皆以自性空性而见，若以修习彼者，自性即是空性，则般若波罗蜜多之行持将成为无有，善现，无有行持即是智慧