Tibetan
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སྙེད་འདས་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དང༌། སྤངས་པ་ལས་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུར་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་འདི་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་བར་བརྩོན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉུང་བ་དང༌། མང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ལ་འཕེལ་བའམ། འགྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་བ་དྲུས་མ་བེའུ་མི་འདོར་བའི་དཔེས་ཐོས་པ་དང་བཅས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་གྱི་ཐོས་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པས་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དགའ་ལྡན་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་མ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལ་ཡིད་གཉིས་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཐོས། ཡོངས་སུ་དྲི་བ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ས་གཉིས་སུ་ལྟུང་ཞིང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་པའི་དཔེས་བར་ཆད་དང་ བཅས་པ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་དམིགས་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་བས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང༌། མ་བཏང་བའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཞི་མེད་པ་དང༌། གཞི་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཆོས་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཟག་ལྷན་བྱས་པ་དང༌། མ་བྱས་པའི་དཔེས་སྒྲུབ་པ་ཚང་བ་དང༌། མ་ཚང་བའི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་སྐྱེས་བུ་རྒས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བའི་དཔེས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བར་ལྡན་པས་འཁོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྷུང་བ་དང་མི་ལྷུང་བར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེན། དར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་ས་གཉིས་སུ་ལྟུང་ངོ༌། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་གང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང༌། རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྟེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ལྷུག་བས་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་བ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཕྱིས་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང༌། །གཞལ་དང་གྲངས་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་བ་མེད། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། དམིགས་ པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང༌། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཕན་དང་བདེ་བ་སྐྱོབ་པ་དང༌། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང༌། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག །ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། དེ་ལ་ཕན་པའི་བྱེད་པ་ནི་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རྫོ
Chinese
就像无数大千世界中的众生一样，从随行者到独觉佛的智慧，以及舍弃对它的执着等等，都变成了殊胜，这就是所要表达的。迅速了解的特点，总括在对生起的随知中，广泛阐述了这是殊胜的法。相对于声闻乘，那些致力于此的人们将迅速从痛苦中解脱，这就是所要表达的。少与多的无别特点，总括在法智忍中，即所有众生都完全从无上圆满正等觉的痛苦中解脱，但对此既无增益也无损减，因为这是到达彼岸的伟大之处，这就是所要表达的。猛烈修持的特点，总括在法智中，就像母牛不舍弃小牛的例子一样，具备听闻等信心，是因为这是先前听闻等的因，这就是所要表达的。正确结合的特点，总括在随知忍中，即那些依赖众多佛陀，从兜率天去世后转生于此的人，在先前的生命中没有完全提问，因为对此心怀二意，同样没有听闻内空性，没有完全提问等等，这些人会堕入二地，并且是贪求的，因为先前的因的习气已经中断并被利用了，这就是所要表达的。所缘的特点，总括在随知中，就像大海中船只沉没的例子一样，有障碍和无障碍的人，都以获得一切相智的相为所缘，并且在无所缘的自在中，超越轮回之海的意义，这就是所要表达的。所依的特点，在道上以法智忍总括，就像瓶子被打破和未被打破的例子一样，通过证明法无基础和有基础的意义来表达，这就是所要表达的。因集合的特点，由法智总括，就像在大海中修补和未修补漏船一样。
English
Just like the countless beings in the great thousand worlds, the wisdom from followers to solitary Buddhas, and abandoning attachment to it, etc., all become supreme, this is what is to be expressed. The characteristic of quick understanding, summarized in the subsequent knowledge of arising, extensively explains that this is a supreme Dharma. Relative to the Hearer Vehicle, those who diligently pursue this will quickly be liberated from suffering, this is what is to be expressed. The characteristic of non-difference between few and many, summarized in the forbearance of Dharma knowledge, is that all beings are completely liberated from the suffering of unsurpassed perfect and complete enlightenment, but there is neither increase nor decrease in this, because this is the greatness of reaching the other shore, this is what is to be expressed. The characteristic of intense practice, summarized in Dharma knowledge, is like the example of a cow not abandoning its calf, possessing faith such as hearing, because this is the cause of previous hearing, etc., this is what is to be expressed. The characteristic of correct combination, summarized in subsequent knowledge of forbearance, is that those who rely on many Buddhas, and are reborn here after passing away from Tushita Heaven, did not fully inquire in their previous life, because they have doubts about this, and similarly have not heard of inner emptiness, have not fully inquired, etc., these people will fall into two grounds, and are greedy, because the habits of the previous cause have been interrupted and utilized, this is what is to be expressed. The characteristic of the object of focus, summarized in subsequent knowledge, is like the example of a ship sinking in the ocean, those with and without obstacles, all focus on the sign of attaining omniscience, and in the freedom of no object of focus, the meaning of crossing the ocean of samsara, this is what is to be expressed. The characteristic of the basis, summarized on the path with the forbearance of Dharma knowledge, is like the example of a vase being broken and not broken, expressing the meaning of proving that the Dharma has no foundation and has a foundation, this is what is to be expressed. The characteristic of the assembly of causes, summarized by Dharma knowledge, is like repairing and not repairing a leaking boat in the ocean.
Chinese
以譬喻示现成办和未成办之义，如是宣说。完全摄持之差别，以于道随知之忍所摄持者，即如老迈衰弱之士夫譬喻，与般若波罗蜜多及善巧方便共同，以完全摄持与未完全摄持而具有，示现堕入轮回与涅槃及不堕入之义等，如是宣说。又，不善巧方便与善巧方便如何耶？执持幡旗者与执持我者，以六波罗蜜多而行持，乃不善巧方便，故堕二地。彼之相违乃善巧方便，决定现证一切种智，如是宣说。无有品尝之差别，第十六，以于道随知而如实摄持者，即以自性无有之故，一切法皆为周遍分别，及以无有希求之故，于无上正等觉菩提中，使善根增长而修持等，如是宣说。方才所说之散文所诠释之义为何，彼以偈颂后摄持者即此：不可思议与不平等，衡量与数量，真实超脱，圣者一切摄集，智者，所知非共同，如是。知速，减损与充满皆无有，成办与真实成办，所缘，有依与具足，真实与完全摄持，无有品尝与差别，十六自性如是说，何者之道较诸余者，超胜乃差别。差别之体性之解说竟。既已宣说差别之体性，为说作者之体性故。利益与安乐，救护与，诸人之救怙等，处所与亲友，洲渚与，完全引导以及，任运成就与三乘之，果位现前不作者，乃下品所依之事业，此乃作者之体性。如是说者，其中，利益之作者，即以了知自之体性为空性之故，诸菩萨利益世间与，为世间安乐故，圆满
English
It is taught that the meaning of accomplishment and non-accomplishment is shown by example. The distinction of complete possession, which is encompassed by the forbearance of subsequent knowledge of the path, is like the example of an old and frail man, together with the Prajñāpāramitā and skillful means, by possessing complete and incomplete possession, showing the meaning of falling into Saṃsāra and Nirvāṇa and not falling, and so on, as taught. Furthermore, what is the difference between being unskilled in means and being skilled in means? Holding a banner and holding onto "I," practicing the six pāramitās is being unskilled in means, and therefore falling into two grounds. The opposite of that is being skilled in means, definitely arising into the state of all-knowingness, as taught. The sixteenth distinction of not tasting, which is truly encompassed by subsequent knowledge of the path, is that because of the absence of inherent existence, all dharmas are completely conceptualized, and because of the absence of hope, the roots of virtue are made green and cultivated in the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, and so on, as taught. What is the meaning explained by the prose just spoken, which is later summarized in verses, is this: Inconceivable and unequal, measure and number, truly transcended, gathering all the noble ones, wise, knowable not common, as it is. Knowing quickly, without diminishing or filling, accomplishing and truly accomplishing, object, with support and complete, true and complete possession, without tasting and distinction, sixteen natures are said to be, whose path is more excellent than others, is the distinction. The explanation of the nature of distinction is complete. Having explained the nature of distinction, in order to speak of the nature of the maker. Benefit and happiness, protection and, refuges of people, places and friends, islands and, complete guidance and, spontaneous accomplishment and the three vehicles, the fruit does not manifest the maker, is the activity of the lower support, this is the nature of the maker. Thus speaking, among them, the maker of benefit, that is, by knowing the nature of oneself to be emptiness, the Bodhisattvas benefit the world and, for the happiness of the world, complete