Tibetan
ས་དབེན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཡང་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བུས་སྤོང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་བ་སྤོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་བར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པའི་མཐའ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟབ་མོ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། རྟོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་རྒྱུས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འདོད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། གང་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མཉམ་བ་ཉིད་དུ་ཟུར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཇི་སྐད་དུ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག །རྣམ་ད་བྱེ་མ་ལུས་འདིས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ད་ནི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དེ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །དེ་མ་ རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང༌། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་དང༌། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང༌། །སྦྱོར་བ་བཀག་པ་རྣམ་གསུམ་དང༌། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་འཐོབ་པས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡིད་འདོད་དང༌། །གཞན་ལ་རག་ལས་མི་གང་དང༌། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལས། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་བཀག་ནས། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདག་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། མ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང་གཞན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། མ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་ནས། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པ་བཀག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང༌། དེ་དག་ཉིད་ལ་ཆགས་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་བཀག་པས་ཡང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང་སྦྱོར་བ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་བཟུང་ནས་ནམ་མཁའི་དཔེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མདོ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་བསྔགས་བ་བརྗོད་ཀྱང་འཕེལ་བ་མེད་ལ། མ་བརྗོད་ཀྱང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ བསྟན་ཀྱང་འཕེལ་བ་མེད་ལ། མ་བསྟན་ཀྱང་འགྲིབ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ནི་བྱེད་པ་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བཞུགས་ནས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའམ། མ་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁྲོ་བ་མེད་པའི་དཔེས་དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང༌། འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་རྣམས་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང༌། རྩོལ་བར་འདོད་པ་དང༌། བྱ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ངོ༌། །དཀའ་བའི་ཚིག་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་རྩོལ་བར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་འཕང་བར་འདོ
Chinese
因为寂静的缘故，所以说是甚深般若波罗蜜多。又，要以什么样的方式舍弃一切贪执呢？ “诸法自性一，以知舍贪执。” 这样开示说，谁能了知诸法自性为一，就是证得了知者与所知平等，因此才能完全舍弃贪执的边际，这样开示了。 又，因为什么缘故说般若波罗蜜多甚深呢？因为： “以遮止见等，说是难证得。” 这样说道，因为遮止了见、闻、觉、识等，所以难以证得，因此特别开示了知者与所知平等。 又，因为什么缘故，般若波罗蜜多难以证得呢？因为： “以不识色等，彼意不可测。” 这样说道，因为不识色乃至佛陀的不共法，因此是不可思议的，所以特别开示了知者平等。像这样做了之后，正如所说： “如是知一切，正理之宗规，违品及顺品，当以异门身知。” 这样开示了。这是对违品和顺品的详细解释。 修行的详细解释 现在要讲述修行，即： “色彼无常等，彼未 圆满与极圆满，以遮止修行之行持，于彼无贪执，无转变无作者，遮止修行有三种，如其分得果，彼之果如意，不依赖于他者，所知七相之显现。” 这样开示了。修行有十种相。其中，色的修行是：如果不对色进行修行，就对般若波罗蜜多进行修行。从这里开始，一直到一切种智之间，遮止了修行，这样修行才是随许的开示。色无常之相的修行是：从蕴等一直到一切种智之间，常与无
English
Because of solitude, it is taught that the Prajñāpāramitā is profound. Furthermore, how does one abandon all attachments? "By knowing the single nature of all dharmas, one abandons attachment." This is taught, that whoever knows the single nature of all dharmas attains the equality of the knower and the known, and therefore completely abandons the limits of attachment, this is taught. Furthermore, why is this Prajñāpāramitā profound? Because: "By blocking seeing and so on, it is said to be difficult to realize." This is stated, that because seeing, hearing, feeling, and knowing are blocked, it is difficult to realize, therefore the equality of the knower and the known is particularly taught. Furthermore, why is this Prajñāpāramitā difficult to realize? Because: "Because of not knowing form and so on, it is considered inconceivable." This is stated, that because form and so on, up to the unmixed dharmas of the Buddha, are not known, therefore it is inconceivable, so the equality of the knower is particularly taught. Having done so, as it is said: "Thus knowing all, according to the system of reason, opposing factors and favorable ones, should be known by this different body." This is taught. This is a detailed explanation of opposing and favorable factors. Detailed Explanation of Practice Now, practice will be discussed, namely: "Form, its impermanence, etc., its un- fulfillment and complete fulfillment, by blocking practice, the conduct is without attachment, without change, without a doer, there are three kinds of blocked practice, obtaining results according to one's share, its fruit is as desired, not dependent on others, the appearance of seven aspects of knowledge." This is taught. That practice becomes ten aspects. Among them, the practice of form is: if one does not practice form, then one practices Prajñāpāramitā. From here, up to omniscience, practice is blocked, thus practice is taught as permitted. The practice of the aspect of the impermanence of form is: from the aggregates and so on, up to omniscience, permanence and im-
Chinese
痛苦和快乐，痛苦，自我和非我，寂静和非寂静的形态上的行持被禁止，像那样行持也被允许，那是因为什么呢？因为从色蕴到一切种智之间，都如是显示为无有自性。色蕴等圆满和不圆满的结合是怎样的呢？其他还有色蕴等完全圆满和不圆满的形态上的行持被禁止后，像那样行持也被允许，那是因为什么呢？因为显示了那些的自性是圆满和不圆满被禁止的缘故。对于色蕴等没有贪执的结合是怎样的呢？对于那些本身没有贪执地行持本身被禁止，又像那样行持是被允许的，这样显示了。不变成其他的结合是怎样的呢？就是那个结合执持不改变的法性，用虚空的例子显示了。那个经是，善现，例如，虚空被赞叹也没有增长，不被赞叹也没有减少。善现，同样，般若波罗蜜多被宣说也没有增长，不被宣说也没有减少。这样说了。没有作者的结合是怎样的呢？就是那个结合，作者的显现本身就近处安住，用幻化之人的赞叹或不赞叹这两种，随之没有贪执和嗔恨的例子，同样没有增长和减少。难行是三种，为了那个本身。菩萨的难行本身是三种，其中，特别要做的难行本身是一切种智。结合的难行本身是了知道的形态。所作诸事的难行本身是了知一切，次第如何，想要结合，想要勤作，想要做，称为三种词语。阐明三种难行的词语。其中，以一切种智，哪一个想要为一切有情的事情而结合呢？想要完全救度虚空，以了知道本身，想要为那个而勤作。想要在虚空中间抛掷
English
The practice on the aspects of suffering and happiness, pain, self and non-self, peace and non-peace is prohibited, and such practice is also permitted. Why is that? Because from form to omniscience, it is shown to be non-existent in that way. What is the combination of completeness and incompleteness of form, etc.? Furthermore, the practice on the aspects of complete and incomplete form, etc., is prohibited, and such practice is also permitted. Why is that? Because it is shown that the nature of those is prohibited from being complete and incomplete. What is the combination of non-attachment to form, etc.? The practice itself without attachment to those themselves is prohibited, and such practice is also permitted, it is shown. What is the combination that does not change into other things? It is the nature of the dharma that does not change, and it is shown by the example of space. The sutra is, Subhuti, for example, space does not increase even if it is praised, and it does not decrease even if it is not praised. Subhuti, likewise, the Prajnaparamita does not increase even if it is taught, and it does not decrease even if it is not taught. It is said. What is the combination without a doer? It is that combination, the appearance of the doer itself dwells nearby, with the praise or non-praise of the illusory person, there is no attachment or anger, likewise there is no increase or decrease. Difficult practice is of three kinds, for that very reason. The Bodhisattva's difficult practice itself is of three kinds, among which, the difficult practice of what is to be done specifically is omniscience itself. The difficult practice of combination itself is the knowledge of the form of the path. The difficult practice of all actions is the knowledge of all, in order as it is, wanting to combine, wanting to strive, wanting to do, are called three words. Clarifying the three words of difficult practice. Among them, with omniscience, which one wants to combine for the sake of all sentient beings? Wanting to completely liberate space, with the knowledge of the path itself, wanting to strive for that. Wanting to throw in the middle of space