Tibetan
་བྱ་བ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་རྨི་ལམ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་དང༌། མིག་ཡོར་དང༌། ཆུ་ཟླ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་དཔེ་དོན་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པས་དཔེ་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མི་ཞུམ། མི་འགོང༌། འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང༌། མི་འཇིགས། མི་དངང༌། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་སྟེ། ལམ་ལོག་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་མེད་པས་མི་ཞུམ་པའོ། །རྟག་ཏུ་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་དངང་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་མ་བཟློག་པའོ། །དེ་མེད་པས་ན་མི་འགོང་བའོ། །ཀུན་ཏུ་དངང་བའི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་དང་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འདི་དང་འདིར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལྟར་མེད་པས་ན་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་མ་རིག་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ལམ་ཤེས་པས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་གྱིས་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་ཕྱེ་བས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པས་གཞུང་གི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱེད་པས་འབྲེལ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཡོད་དོ། །རྗེས་ཐོགས་ལ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལས་གཞན་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ། གཞན་དུ་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་ན། ཇི་སྐད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་མི་དམིགས་པས། དེ་རྣམས་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ན་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྦྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང༌། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དྲུག་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་བཟོད་པ་དང༌། སྨོན་པ་དང༌། སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང༌། འདིར་ཡང་བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་མི་རྟག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་གཏོང་ཞིང་མི་འདོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐེག་པ་དམན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང༌། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་དེ་རྣམས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་དེའི་ངོ་བོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་མདོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། གཟུགས་མི་སྟོང་པ་གཟུགས་ཉིད་མ་ཡིན། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །ཚོར་བ་མི་སྟོང་པ་ཚོར་བ་ཉིད་མ་ཡིན། ཚོར་བ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན
Chinese
以及，色等蕴如同梦境、回声、眼翳、水月、阳焰、幻化等譬喻，由于无实事之自性不可得，因此与譬喻之义相违。也就是说，从世尊所说“色如幻术”开始，由于内空性等，蕴等不可得，因此譬喻之义不合理，故应知是依次显示不灰心、无畏等，以及“不沮丧、不退缩、不后悔”这三个词，和“不害怕、不惊慌、不恐惧”这三个词。其中，对非处生畏惧即是畏惧，如同歧途。由于无此，故不沮丧。恒常恐惧即是时时惊慌，即是未能从已生的恐惧中解脱。由于无此，故不退缩。时时惊慌之确定即是恐惧，由于无此，故不后悔。是能取之分别二者。从彼与彼开始，与此与此相连。如是无有，故说为无明，此为无明，即第一。由于不善巧方便，而于般若波罗蜜多作分别且现前耽著，此为第二。由了知道，则决定不生起，且不能随得一切相智，因此，如影像般的蕴无自性，至此为第四。彼等与决定辨别之分相符的四种，是相似且具有的。以见道所应断之分别，以所取与能取作区分，故依次显示。以作分别论述，而确定经文之义，如所说示，以作胜解而作连结。又，有修道所应断之分别。于后得能作成立与遮破，因此，应确定此为修道之，而非见道中已安置者，否则，将获得第二地等无意义之果。以相似且具有，而显示殊胜之处，如所说，善巧方便与
English
And, the aggregates such as form are like metaphors such as dreams, echoes, eye diseases, water moons, mirages, and illusions. Because the self-nature of no reality is unattainable, it is contrary to the meaning of the metaphor. That is to say, starting from the Buddha's saying that "form is like illusion", because of the emptiness of the inner self, etc., the aggregates are unattainable, so the meaning of the metaphor is unreasonable, so it should be known that it is in turn showing no discouragement, no fear, etc., and the three words "not discouraged, not shrinking back, not regretting", and the three words "not afraid, not panicked, not afraid". Among them, fear of non-places is fear, like a fork in the road. Because there is no such thing, there is no discouragement. Constant fear is always panic, which is the failure to escape from the fear that has arisen. Because there is no such thing, there is no shrinking back. The certainty of constant panic is fear, and because there is no such thing, there is no regret. It is the distinction between the two that can be taken. Starting from that and that, connect to this and this. Because there is no such thing, it is said to be ignorance, which is the first. Because of the lack of skillful means, one distinguishes and clings to the Perfection of Wisdom, which is the second. By knowing the path, it is certain that it will not arise, and one cannot attain the knowledge of all aspects, so the aggregates like images have no self-nature, and this is the fourth. The four kinds that are in accordance with the part of determining and distinguishing them are similar and have. The distinction to be abandoned by the path of seeing is distinguished by what is taken and what can be taken, so it is shown in sequence. By making a separate discussion, the meaning of the scriptures is determined, as shown, and a connection is made by making a victory. Also, there are distinctions to be abandoned by the path of cultivation. After obtaining, one can establish and refute, so it should be determined that this is the path of cultivation, not the one already placed in the path of seeing, otherwise, one will obtain meaningless results such as the second ground. By being similar and having, the special place is shown, as said, skillful means and
Chinese
善知识所摄持而显得特别殊胜，从中显示了以善巧方便为主而宣说的是，从不灰心丧气以及不畏惧等原因开始，从善巧方便的摄持开始，色蕴等一一观为无常、痛苦、空性、无我、寂静、寂寞、空性、无相、无愿，以与一切种智完全相应的心来分别而不执著，这些本身在宣说无常等法时，以无所执著而修习的与一切种智相应的作意，是完全相应的布施波罗蜜多；而无常等本身就是作意的持戒波罗蜜多，是无有执著的；同样，地等六界观为无常等，是安忍、愿求和分别的安忍波罗蜜多；这里也应以名为孔隙虚空界来作无常观。蕴等 观蕴等为无常等，具有分别且不执著的与一切种智完全相应的作意，是不舍弃也不抛弃的精进波罗蜜多；不区分具有小乘之心的作意场合的禅定波罗蜜多；从蕴等到佛的不共法之间的空性，证悟空性，并且那些和空性也彼此以其体性相联的智慧波罗蜜多，因此说蕴等与佛的不共法本身不分离。此经中说：菩萨在行般若波罗蜜多时，如此分别：色非不空，色即是空性，空性也是色。受非不空，受即是空性等等。善巧方便啊！善知识！
English
It is particularly excellent because it is held by a virtuous friend. From this, it is shown that what is said mainly through skillful means is, starting from the causes of not being discouraged and not being afraid, starting from the holding of skillful means, the aggregates of form, etc., are individually viewed as impermanent, suffering, emptiness, selflessness, peace, solitude, emptiness, signlessness, and wishlessness. With a mind that is fully in accordance with all-knowing wisdom, they are distinguished without attachment. When these themselves teach the Dharma of impermanence, etc., the contemplation that is in accordance with all-knowing wisdom, which is practiced without attachment, is the perfection of generosity that is fully in accordance. And impermanence, etc., themselves are the perfection of discipline that is contemplation, which is without attachment. Similarly, the six elements of earth, etc., are viewed as impermanent, etc., and are the perfection of patience of endurance, aspiration, and discrimination. Here, too, one should contemplate impermanence by what is called the element of the gap of space. Aggregates, etc. Contemplating the aggregates, etc., as impermanent, etc., the contemplation that is fully in accordance with all-knowing wisdom, which has discrimination and is without attachment, is the perfection of diligence that does not abandon or discard. The perfection of meditation that does not distinguish the occasion of contemplation with a mind of the Lesser Vehicle. The emptiness from the aggregates, etc., to the unshared qualities of the Buddha, realizing emptiness, and those and emptiness are also connected to each other in their essence, is the perfection of wisdom. Therefore, it is said that the aggregates, etc., are inseparable from the unshared qualities of the Buddha themselves. This sutra says: When a Bodhisattva practices the Perfection of Wisdom, he distinguishes in this way: Form is not non-empty, form is emptiness itself, and emptiness is also form. Feeling is not non-empty, feeling is emptiness itself, and so on. Skillful means! Virtuous friend!