Tibetan
ནོ། །བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་བདག་མི་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམས་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་བྱུང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།གཉིས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་ནི་སྤུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མིག་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་བར་དང༌། །ཟུགས་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་གྱི་དོན་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་རིག་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཙམ་ནི་ལྟ་བས་བྱས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བས་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་རྟོག་ཙམ་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་བྲལ་བ་ལ་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་བསམ་གཏན་རྣམས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་གནས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་པས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚམས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཤད་པ་ཟིན་ཏོ།། །།གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ནམ་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་དབང་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་བདག་ཉེ་བར་མི་དམིགས། སེམས་ཅན་དང༌། སྲོག་དང༌། གང་ཟག་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་བརྟག་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བདག་གཅིག་པུར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ཉ་བར་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་དོན་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་མིག་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བར་དང༌། གཟུགས་མི་དམིགས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བའི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། རྣམ་ པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང༌། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྒོམ་པའི་དོན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། སྟོབས་བཅུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཤེ་ན། བདག་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྐྱེས་བུར་བཏགས་པ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཅི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་བ
Chinese
诺。关于我等之分别念，舍利子，我不见我不可得，如实随顺，因为极其清净之故。如是，乃至宣说一切种智等。关于清净生等之分别念，舍利子，清净者，无生、无未生、无显现作为，如是宣说。所取之分别念第一已说竟。第二，当说唯是极清净之境，即是属于极清净分之蕴、界、处、缘起等之差别，成为九种。其中，关于蕴之意义的分别念是，彼以不善巧方便，于色起分别念及现前执着，如是乃至对于识起分别念及现前执着，如是宣说。蕴之意义，是因为是积聚之故。关于生门意义的分别念是，于眼起分别念及现前执着，如是乃至意之间，于色起分别念及现前执着，如是乃至对于法起分别念及现前执着之间，如是宣说。生门之意义，是因为是处之意义。关于种姓意义的分别念是，于眼与色及眼之识界起分别念及现前执着，如是等如是宣说，以种子之意义，是界之意义。关于生之意义的分别念是，于无明起分别念及现前执着，如是乃至如是之间，如是宣说，从无生而生之意义是生之意义。关于空性意义的分别念是，彼于内空性乃至无事物自性空性之间，起分别念及现前执着，如是宣说，因为仅仅是无，会成为以见所作之对治，故不应理。关于波罗蜜多意义的分别念是，于六波罗蜜多起分别念及现前执着
English
No. Regarding the conceptualizations of self and others, Shariputra, I do not see or truly perceive self, because it is extremely pure. Thus, it is said up to the point of all-knowingness. Regarding the conceptualizations of purity, birth, and so on, Shariputra, purity is unborn, unarisen, and without manifest activity, as it is said. The first conceptualization of the object of grasping has been explained. Secondly, the object of utter purification alone is to be spoken of, which is divided into nine aspects: aggregates, elements, sense bases, dependent origination, and so on, belonging to the category of utter purification. Among these, the conceptualization of the meaning of aggregates is: 'Due to unskilled means, one conceptualizes and clings to form,' and so on, up to 'one conceptualizes and clings to consciousness,' as it is said. The meaning of aggregates is because they are accumulations. The conceptualization of the meaning of the gate of birth is: 'One conceptualizes and clings to the eye,' and so on, up to the mind, 'one conceptualizes and clings to form,' and so on, up to 'one conceptualizes and clings to phenomena,' as it is said. The meaning of the gate of birth is because it is the meaning of the sense bases. The conceptualization of the meaning of lineage is: 'One conceptualizes and clings to the element of the eye, form, and eye-consciousness,' and so on, as it is said. The meaning of element is the meaning of seed. The conceptualization of the meaning of birth is: 'One conceptualizes and clings to ignorance,' and so on, up to 'thus,' as it is said. The meaning of arising from the unarisen is the meaning of birth. The conceptualization of the meaning of emptiness is: 'One conceptualizes and clings to the emptiness of the internal, up to the emptiness of the nature of non-things,' as it is said. Because mere non-existence would become an antidote created by view, it is not appropriate. The conceptualization of the meaning of the perfections is: 'One conceptualizes and clings to the six perfections.'
Chinese
之所以这样说，是因为仅仅没有事物并不能成就自他利益圆满的彼岸。所谓见道的分别念，是指对三十七菩提分法稍加分别并执着，之所以这样说，是因为存在的忍位和智位的刹那能够脱离。所谓修道的分别念，是指对这些禅定、神通、无量和无色界的等持进行分别和执着，之所以这样说，是因为安住于存在，就能从禅定的支分中如实超脱，并且因为缘于无色界的等持，所以应当如实超脱。所谓无学道的分别念，是指从如来十力到一切种智之间进行分别和执着，之所以这样说，是因为所作之事是作为圆满完成所依之学处的界限。所取分别念之二的解释完毕。现在将要解释作为人我实有之所依或坏灭的分别念之第一。它分为九种：所谓我与有主宰的分别念，如舍利子，不观我，不观有情、命、补特伽罗等。为什么呢？因为极其清净，所以无我且不可观。之所以这样说，是因为量之观察是它的对治。所谓执着我为唯一的分别念，如舍利子，不观色，乃至不观识。之所以这样说，是因为蕴的意义是对治的一方。所谓执着我为因的分别念，如舍利子，不观眼，乃至不观意，不观色，乃至不观法。之所以这样说，是因为处的意义是它的对治。所谓执着见者等为我的分别念，如舍利
English
The reason for saying this is that merely the absence of things does not accomplish the perfection of the other shore of fulfilling the benefit of oneself and others. The so-called conceptualization of the path of seeing refers to slightly distinguishing and clinging to the thirty-seven factors of enlightenment. The reason for saying this is that the moments of forbearance and wisdom that exist are able to be separated. The so-called conceptualization of the path of meditation refers to distinguishing and clinging to these meditations, superknowledges, immeasurables, and formless absorptions. The reason for saying this is that by abiding in existence, one can truly transcend from the limbs of meditation, and because one focuses on the formless absorptions, one should truly transcend. The so-called conceptualization of the path of no more learning refers to distinguishing and clinging from the ten powers of the Tathagata to the omniscience itself. The reason for saying this is that the action taken is as the boundary of completely accomplishing the training of the basis. The explanation of the second of the apprehended conceptualizations is finished. Now, the first of the conceptualizations of the basis or destruction of the person as truly existent will be explained. It is divided into nine types: The so-called conceptualization of self and lordship, such as Shariputra, does not observe self, does not observe sentient beings, life, or individuals, etc. Why is that? Because it is extremely pure, therefore it is selfless and unobservable. The reason for saying this is that the examination of valid cognition is its antidote. The so-called conceptualization of clinging to self as the only one, such as Shariputra, does not observe form, and so on, does not observe consciousness. The reason for saying this is that the meaning of the aggregates is the side of the antidote. The so-called conceptualization of clinging to self as the cause, such as Shariputra, does not observe the eye, and so on, does not observe the mind, does not observe form, and so on, does not observe phenomena. The reason for saying this is that the meaning of the sources is its antidote. The so-called conceptualization of clinging to the seer, etc., as self, such as Shari
Chinese
如是，从“眼与色及眼识不缘”等句，至“意与法及意识不缘”之间所说，是因为界之义是彼之对治品之故。于一切烦恼之所依之自性而分别者，如《舍利子经》云：“缘起不缘”等句，至“无色界不缘”之间所说。缘起之义是彼之对治品之故。于离贪之所依之自性而分别者，如“初禅不缘”等句，至“无色定不缘”之间所说。以禅定及无色之支分所缘，从彼等如实超脱之离贪之义是彼之对治品之故。于见之所依之自性而分别者，如所说“圣谛不缘”，见谛之义是彼之对治品之故。于修之所依之自性而分别者，如所说“八解脱及渐次住之九等至不缘”，以身之处现证之修之义是彼之对治品之故。于义所作之所依之自性而分别者，如从“十力不缘”等句至“一切种智不缘”。如何不缘耶？于自性中。何以故？以自性极清净之故。如是所说，于一切皆应说。于有补特伽罗实事而执著之分别，第一已说竟。以假立士夫为有之所依而执著之分别，第二应说，为彼略说之故。世尊，若有人如是问：幻化士夫于般若波罗蜜多中学习，将生起一切种智耶？将获得一切种智耶？如是提问等之间所说。彼为九种转变。