Tibetan
ཁྲིམས་ལ་སོགས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུབ་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའི་ཚོགས་སུ་མི་འགྲུབ་པས། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པར་ཡང་སྟོན་ཏོ། །མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དང་ཚུལ་བསྒོམ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྲོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། ངང་ཚུལ་མ་ནོར་བར་བསྒོམས་ཏེ། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་ཅེ་ན་བློ་དང་ལྡན་ན་ནམ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་དེ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱད་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱེད་དམ་པར་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་སྤྱན་ཞེས་ཀྱང་ནི་དེ་ལ་བྱ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ནང་ན། དམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དམ་པ་ཡིན་པས། དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱང་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་དང་ལྷའི་སྤྱན་ལ་སོགས་ཏེ། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་མཆོག་ཉིད་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ནི་སྲ་བ་དང་གཅོད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་སྲ་བ་དང༌། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ཅིང་སྤོང་བ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང༌། བྱ་བ་ནན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་ནང་ན་ཡང་མཆོག་གམ་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ལམ་གྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་སྙེད་འཕགས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་
Chinese
如果戒律等十度以及一切善法，没有被菩提心所摄持，就不会成为成就佛陀的资粮。因此，这也显示了菩提心是一切成就佛陀的福德资粮的基础。显现出来，即使在果位时也显示出特别殊胜，如《清净菩提心之相及修习与功德差别》等所说：不颠倒地修习完全清净的菩提心的自性或状态，当它显现时，能获得什么样的功德差别呢？如果具有智慧，那么何时这殊胜的心显现出来时， 那时，诸佛说，三身中最殊胜的是法身。具有智慧的人，菩提心显现出来，对于报身等三身来说，最殊胜的是称为法身的菩提心。因为菩提心是一切功德和善的基础，所以法身是最殊胜的。作为殊胜的知者，也称其为智慧眼。在能知一切所知的之中，殊胜的是智慧眼。为什么呢？因为在一切所知之中，作为一切法之精华的法性是殊胜的。因此，证悟它的知者也被称为殊胜者，如肉眼和天眼等五眼之中，菩提心显现之相的智慧眼也是最殊胜的。金刚顶是殊胜的，无分别智慧也是如此。金刚是坚固和断除之意，因为不被相违品所摧毁，所以是坚固的；因为断除和舍弃一切障碍，所以是指智慧。在各个分别念和行为精勤等四种智慧之中，最殊胜或顶端的是无分别智慧，而那也是菩提心显现的本身。作为一切解脱果的基础，显示为道之殊胜的是：所有如所有圣者所宣说的解脱法。
English
If the ten perfections such as discipline and all virtuous dharmas are not embraced by the mind of enlightenment, they will not become the accumulation for attaining Buddhahood. Therefore, this also shows that the mind of enlightenment is the basis of all the accumulations of merit for attaining Buddhahood. Manifesting and showing particular excellence even at the time of fruition is as stated in "The Aspect of Pure Bodhicitta and the Difference in Cultivation and Merits": Cultivate the nature or state of a completely pure Bodhicitta without inversion. When it manifests, what kind of difference in merits can be obtained? If one has wisdom, then when will that noble mind manifest? At that time, the Buddhas said that the most supreme of the three bodies is the Dharmakaya. For those with wisdom, when the mind of enlightenment manifests, for the Sambhogakaya and other three bodies, the most supreme is the mind of enlightenment called the Dharmakaya. Because the mind of enlightenment is the basis of all merits and goodness, the Dharmakaya is the most supreme. As a noble knower, it is also called the wisdom eye. Among all that can be known, the most noble is the wisdom eye. Why? Because among all that can be known, the Dharma-nature, which is the essence of all dharmas, is the most noble. Therefore, the knower who realizes it is also called the noble one. Among the five eyes such as the flesh eye and the divine eye, the wisdom eye, which is the characteristic of the manifestation of the mind of enlightenment, is also the most supreme. The Vajra Peak is supreme, and so is non-conceptual wisdom. Vajra means firmness and cutting. Because it is not destroyed by opposing factors, it is firm; because it cuts and abandons all obscurations, it refers to wisdom. Among the four wisdoms such as individual discriminations and diligent actions, the most supreme or the peak is non-discriminating wisdom, and that is the very manifestation of the mind of enlightenment. As the basis of all liberation fruits, what is shown as the supreme of the path is: all the liberation dharmas spoken by all the noble ones.
Tibetan
བསྟན་ཏེ། ཇི་སྙེད་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་ཅིང་བསྙད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་རྫོགས་ལས་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དེ་ལས་བྱུང༌། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འབྱུང་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྲིང་དང༌། ཆུང་དུ་རྟོགས་ན་ཡང༌། ཡོན་ཏན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱུང་ཞིང་ཐོབ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། གྲོལ་བ་ཐར་པ་ཆུང་དུ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོབ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་གྲོལ་བ་ཐར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡང་ཡིན། འབྲས་བུ་མཆོག་གྲུབ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་རིགས་ཆེན་འཆི་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་འཕགས་པའི་རིགས་ཀུན་གྱི་ནང་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རིགས་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང༌། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་གི་ལམ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དོན་གསུམ་པ་སྟོན་ཏེ། ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །དེ་ཡང་བསམ་པ་དང་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པས་བརྟགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཅི་འདྲར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར། །གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་ན། དུས་དང་གནས་ཀུན་དུ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་ལ། དེ་རྟོགས་ན་སྒྲིབ་པའི་དྲ་བ་གཅོད་པས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ནོང་བར་རིག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པའི་བླ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་ལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ནོར་བའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སེམས་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་སྣང་བས། བསྒོམ་པར་བྱ་གང་གིས་མ་ནོར་བསྒོམ་པར་འགྱུར། ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། ཕྲ་ཤིང་ཤེས་དཀའ་དང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ་འདི་མི་རྟོག་རྟོག་ལས་འདས། །བློ་རྩིང་ཞིང་ཤེས་རབ་ཞེན་པས་མི་རྟོག་
Chinese
已经阐述了。如声闻和独觉等，所有从三界中解脱的果位功德之法，都已开示和宣说。这些功德都源于圆满的菩提心。从圆满究竟地证悟菩提心，才能圆满地产生功德。即使对菩提心的证悟是中等或较小的，也能同样产生和获得相应的功德。而对于那些没有证悟菩提心的人来说，即使是微小的解脱也无法获得。 因此，这（菩提心）是所有解脱的基础。它是成就殊胜果位的道路，因此在所有解脱道中也是最殊胜的。为什么呢？因为所有圣者大种姓、不死的菩提萨埵，以及声闻等一切圣者种姓中，由于果位广大，大乘被称为大种姓。由于心怀无上大菩提，所以被称为菩提萨埵。所有这些都不能在没有菩提心的情况下产生。因此，菩提心是殊胜解脱之道。如果没有菩提心，就不会有菩提萨埵。因此，菩提心是所有解脱道中最殊胜的。 阐述第三个要点：应该证悟什么呢？是菩提心。它超越了思虑和言说，因此被指出不是分别的对境。那么，应该如何观修普贤金刚萨埵呢？如果像上面所说的那样利益巨大，那么在任何时间和地点都不会坏灭。如果证悟了它，就能斩断烦恼的罗网，因此是金刚。不颠倒心的自性而认识到这一点，也称为金刚萨埵，也称为菩提心。由于不认识心的自性，通过颠倒错乱的方式，显现为一切杂染之法。当不颠倒地思维心的自性金刚时，也会显现为圆满的解脱果位。应该如何观修才能不颠倒呢？作为对这个问题的回答：甚深难知和伟大的正直之道，超越了分别和不分别。粗陋的智慧和执著的见解无法证悟。
English
It has been explained. All the fruits and virtuous dharmas of liberation from the three realms, such as Shravakas and Pratyekabuddhas, have been taught and proclaimed. All these virtues arise from the perfection of Bodhicitta. From the perfect and ultimate realization of Bodhicitta, virtues arise perfectly. Even if the realization of Bodhicitta is intermediate or small, the corresponding virtues will arise and be obtained in the same way. But for those who have not realized Bodhicitta, even a small amount of liberation cannot be obtained. Therefore, this (Bodhicitta) is the basis of all liberation. It is the path to accomplish the supreme fruit, so it is the most supreme among all paths of liberation. Why? Because all the noble great lineage, the immortal Bodhisattvas, and among all the noble lineages such as Shravakas, because of the great fruit, the Mahayana is called the great lineage. Because they aspire to the unsurpassed great Bodhi, they are called Bodhisattvas. All of these cannot arise without it (Bodhicitta). Therefore, it is the supreme path of liberation. If there is no Bodhicitta, there will be no Bodhisattvas. Therefore, Bodhicitta is the most supreme among all paths of liberation. Explaining the third point: What should be realized? It is Bodhicitta. It transcends thought and speech, so it is pointed out that it is not an object of discrimination. Then, how should Samantabhadra Vajrasattva be meditated upon? If the benefits are as great as mentioned above, then it will not be destroyed at any time or place. If it is realized, it can cut the net of obscurations, so it is Vajra. Recognizing this without reversing the nature of the mind is also called Vajrasattva, and also called Bodhicitta. Because of not recognizing the nature of the mind, through inverted and confused ways, it appears as all defiled dharmas. When thinking of the Vajra of the nature of the mind without inversion, it will also appear as the perfect fruits of liberation. How should one meditate so as not to be inverted? As an answer to this question: This profound, difficult to know, and great straight path transcends discrimination and non-discrimination. Coarse intellect and clinging views cannot realize it.