Tibetan
ས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང༌། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གང་ཕྱིར་སྒྲིབ་པས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དོན་དམ་མོ། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཤེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས། །ཡང་དག་ཤེས་པ་མེད་ཅེ་ན། །བདེན་ཏེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཚོལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ཆགས་མེད་ལ། །ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་དོན་ཉིད། །བདེན་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་མིན། །ཉེས་པ་བཞི་བཞི་གསུངས་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་མིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་ཟད་འབྱུང༌། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ནི། །ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་རྟོགས་མེད། །རྗེས་མཐུན་བཟོད་པའང་ཡོད་མིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པའང་སྨོས་ཅི་དགོས། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང༌། །རིག་སྔགས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ནི། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །གང་དག་རང་དངོས་གཞན་དངོས་ཀྱིས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །ཡང་དག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཡོད་པའི་ཟླས་གྲངས་ཏེ། །ཡོད་པའང་མེད་པའི་ཟླས་གྲངས་པ། །དེ་ཕྱིར་མེད་པད་ བརྗོད་མི་བྱ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འང་མི་བརྟག་གོ །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །མེད་པ་པ་ནི་ངང་འགྲོར་འགྱུར། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་བར་པར་འགྱུར། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིག་པའི་སྲ་བ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནས། །བདེ་གཤགས་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རི་བོང་བ་ལང་རྭ་ཡི་དཔེས། །དབུ་མ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་མིན་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མེད། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མར་མཁས་རྣམས་བཞེད། །དབུ་མ་མཐའ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ན། །མཐའ་དང་བྲལ་ཕྱིར་དབུ་མའང་མེད། །མཐའ་དབུས་མེད་པར་གང་ལྟ་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྟེ། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྒོམས། །གང་ཞིག་ལྟ་བ་འདིར་ཞུགས་པ། །ངེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ། །རྣམ་རིགས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་པོ། །བརྟགས་དང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། །མི་འགྱུར་ཕྱིར་ན་གོ་རིམས་བཞིན།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིས། །ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལས་བྱུང༌། །གྲུབ་ནི་དེ་ལ་སྔ་མ་པོ། །རྟག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང༌།། ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཞན་དབང་ལས། །གཞན་མིན་གཞན་པ་ཡིན་པའང་མིན། །མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞིན་དུ་བརྗོད། །ཆུ་ཤེལ་བཻ་ཌཱུ་ཪྻ་ཡི་དཔེས། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཤེས་པར་བྱ། །བདག་དང་ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་དང༌། །རྣམ་པར་དག་དང་མ་དག་དང༌། །འགྱུར་མེད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ། །རིམ་བཞིན་རེ་རེ་འང་གཉིས་གཉིས་སོ། །བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ནང་སེམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །ཆོས་རྣམས་འགའ་ ཡང་སྐྱེ་བ་དང༌། །འགག་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཡོད་མིན་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་སྣང༌། །བེམས་པོ་ལས་མིན་གཞན་ལས་མིན། །མེད་པ་ལས་མིན་ཉེས་གཉིས་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པའི་བདུག་ཉིད་ཡོད། །རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་གསུངས། །སེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདྲི་བདག་ཉིད་རིག་པར་འདོད། །ནམ་མཁའ་ལས་རླུང་ཉི་མ་དང༌། །རྒྱ་མཚོ་ཕྱོགས་དང་འདབ་ཆུ་ནི། །ནང་གི་ཤེས་པ་ཡང་དག་གི །ཆ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་ངོ༌། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བས། །དེ་དག་འབྲེལ་བ་ལྐོག་གྱུར་མིན། །གང་དང་འབྲེལ་བས་གང་རིག་པ། །དེ་ཡིས་རིག་བྱ་དེ་རིག་འགྱུར། །རལ་གྲིའི་སོ་དང་སོ་རྩེ་བཞིན། །བློ་ཡིས་རང་འཛིན་དོར་ཞེ་ན། །རང་ཉིད་སྣང་བ་དོར་མིན་པར། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ལས་གསུངས། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །རང་རིག་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ན། །འདི་ཡི་ངོ་བོ་དཔྱད་མི་ནུས། །རང་རིག་དེ་ཡང་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲ་བར་གཟིགས། །རང་ལ་གནས་ཀྱང་བདག་འདྲ་བས། །རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་མེད། །གསལ་དང་བློ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །འབྲེལ་བ་ཡོད་ཕྱིར་དོན་ཙམ་ཡིན། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་
Chinese
地等。空性与真实边，无相与胜义，法界是异名。何以故，以盖障故是世俗，以无变故是胜义。真实非真实之，二识故有二谛。若谓无真实识耶，是实然唯是名言有。彼之寻觅最初时，当说一切皆有。诸义既悟无有著，后乃分别义性也。二谛非一亦非异，以说四四过失故。若证一与异，彼乃入于非理者。若有实事之承许，则贪嗔无尽而生。执持恶见，从彼生起诤论。于有缘相之识者，无得亦无现证。随顺忍亦无有，况说涅槃耶。若于空性观视错谬，则慧小者将败坏。犹如执蛇之过患，及咒术邪修之过患。诸佛皆说空性者，是为必定出离一切见。何者观视空性者，彼等说为不可成办。何者以自性他性，见有与无性者。彼等对于佛陀教法，非为如实见者。无为有之伴侣数，有亦为无之伴侣数。是故无不应说，亦不应思惟为有。有者趣向善趣，无者转成恶趣。为令如实通达故，不依二边成中观。乘于二理之车，执持智慧之坚固车轭者。彼等是故得如实义，唯是大乘者。从色等如何显现，至如来藏之诸法，以兔牛角之譬喻，当熟习于中观性。非有非无亦非有无，非二亦非有自性。从四边解脱者，彼即是智者所许之中观。中观若从边解脱，以离边故亦无中观。何者观视无边中，彼是真实之见，是无上之见。具慧者当恒常修习。何
English
Earth, etc. Emptiness and the true limit, signlessness and ultimate meaning, the realm of phenomena are synonyms. Why is it that the conventional is obscured by obscurations, and the ultimate is unchanging? Because of the two kinds of knowledge, true and untrue, there are two truths. If it is said that there is no true knowledge, it is true that it exists only nominally. In seeking it, one should first say that everything exists. When the meanings are understood and there is no attachment, then later there is the meaning of distinguishing. The two truths are neither one nor different, because four faults are spoken of. Whoever understands one and different is one who has entered the wrong path. If there is an acceptance of things, then endless desire and hatred will arise. Holding wrong views, disputes will arise from that. For those who have a concept of an object, there is no attainment and no realization. There is no subsequent tolerance, so what need is there to mention nirvana? If one views emptiness incorrectly, then one with little wisdom will be ruined. Just as there is harm in grasping a snake incorrectly, and harm in practicing mantras incorrectly. All the Buddhas have said that emptiness is the definite way to escape all views. Those who view emptiness are said to be unattainable. Those who see existence and non-existence through self-nature and other-nature are not those who truly see the Buddha's teachings. Non-existence is counted as the companion of existence, and existence is also counted as the companion of non-existence. Therefore, non-existence should not be spoken of, nor should it be thought of as existence. The one who exists goes to the happy realms, and the one who does not exist turns into a bad realm. In order to fully understand the truth, one becomes a Madhyamika by not relying on either side. Riding in the chariot of two principles, holding the firm yoke of wisdom, they therefore attain the true meaning, only the Mahayanists. From how forms and so on appear, to all the qualities of the Sugata-garbha, with the example of the horns of a rabbit and a bull, one should become familiar with the nature of Madhyamika. It is neither existent nor non-existent, nor both existent and non-existent, neither two nor self-existent. The one who is definitely liberated from the four extremes is the Madhyamika accepted by the wise. If Madhyamika is liberated from the extremes, since it is free from the extremes, there is no Madhyamika either. Whoever sees without extremes or center, that is the true view, it is the unsurpassed view. The wise should always meditate on it. What
Chinese
于此正见而趣入，定能获得一切智。唯说种种相者们，自性立为有三种，遍计所执与依他，以及圆成实性也。由分别与因所生，以及不改之故如次第。由任何种种之分别，于任何任何之事物，作种种之分别者，即由彼遍计所执性，彼体性即无所有也。依他起性之体性，是分别为性由缘生，成立乃是彼之前者，何者恒常成为无所有。有与无之二边际，是故彼即依他性，非异非是不异性，说如无常等等一般。以水精、琉璃之譬喻，当知三种自性之体性。计度为我与法等，以及清净与不净等，不变不颠倒之体性，次第一一亦复各有二。一切贤善之智慧者，皆勤于内向之心性。由所取与能取解脱之，清净识乃为真实义。诸法任何之生，以及少分之灭亦皆无，唯有生者唯一尔，即转为生与灭坏也。非有之诸法彼等显现，非由物质亦非由他者，非由无有以有二过失，是故有知之自性存在。识由物质之自性，说为极相反之生起。非心之自性为何者，若问彼即立为自性之智。虚空以及风、太阳，大海、方所与莲池，乃是内识之真实分，显现如同外境一般。显现为光明之自性故，彼等关联非隐蔽。由与何者关联而知何者，即由彼能知彼所知。如刀刃与刀尖一般，若谓慧舍弃自执，非舍弃自性显现，于决定密意解说中说。是故慧之体性者，成立即是自证智。彼性甚难证悟故，不能观察此之体性。自证智亦极微细故，诸佛见为极微细性。虽住于自然如我一般，由愚昧故不能见之。光明与慧由自性故，以有关联故唯是意义。知之自性是真实
English
Entering into this right view, one will surely attain omniscience. Those who speak of mere appearances, assert that the nature is threefold: the completely imputed, the dependent, and the perfectly established. They arise from discrimination and causes, and are immutable, hence the order. By whatever discriminations, whatever things are discriminated, by that very completely imputed nature, that essence is nonexistent. The nature of the dependent is discrimination, arising from conditions. Establishment is the former to it, whatever constantly becomes nonexistent. By the two extremes of existence and nonexistence, therefore, that itself is the dependent, neither different nor not different, spoken of like impermanence and so forth. By the examples of crystal and beryl, one should know the three natures. Imputed as self and phenomena, as well as pure and impure, the immutable, non-inverted nature, each in order is also twofold. All virtuous wisdom is diligent in the inner mind. The pure consciousness that is liberated from the grasped and the grasper exists for the sake of the ultimate meaning. None of the phenomena have any arising, nor is there any slight cessation, but only the arisen alone transforms into arising and ceasing. Those phenomena that are nonexistent appear; they are not from matter nor from others, nor from nonexistence because of two faults, therefore the nature of knowing exists. Consciousness is said to arise in extreme opposition from the nature of matter. Whatever is the non-mind nature, if asked, that is established as the wisdom of self-nature. Space, wind, sun, ocean, directions, and lotus ponds are parts of the true inner consciousness, appearing like external objects. Because they appear as the nature of clarity, their connections are not hidden. By relating to what one knows what, by that knower that knowable becomes known. Like the edge and tip of a sword, if it is said that wisdom abandons self-grasping, it is said in the definitive explanation that the appearance of self is not abandoned. Therefore, the characteristic of wisdom is established as self-awareness. Because that nature is difficult to realize, one cannot examine this nature. Because that self-awareness is also subtle, the Buddhas see it as subtle. Although it abides in itself like myself, it is not seen because of delusion. Because clarity and wisdom are of the nature of self, because there is a connection, it is only meaning. The nature of knowing is truth.