Tibetan
འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ལོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།། མངོན་རྟོགས་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ལམ་སྟེ་དེར་ལོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་མིན་ཞིང་བསྒོམ་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང༌། སྒོམ་པ་པོ་དང༌། བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ སེམས་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཁམས་ཀྱང་མིན་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མེད་པའོ། །གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དམ་ཞེ་ན། ཀྱང་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང༌། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མུན་པ་དང༌། སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་བ་སྡུས་ནས་ནམ་མཁའ་ཉིད་ནི། །འདིར་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་རྨོངས་པའི་ཡིན་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་པ་ཆེན་པོ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་དང་འདི་ཉིད་ལ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྨོངས་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་སྟེ། །བདག་མེད་ཆོས་འདི་བདེ་ཆེན་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྣ་བར་འདོད་ཅིང་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམ་པ་བྲལ་བ་ཞེས་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ས་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆའི་དབྱེ་བས་རྟོགས་པ་གང་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་པས་ས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་སྙིམ་པ་ཆུ་གཏེར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ཀྱིས་
Chinese
此亦菩提此为成办之事，菩提萨埵乃成办者，如是别立显现执着则无有也。无有现证者，谓现证乃菩提之义之道路，于彼别立显现执着不应作也。事物非且非修习。谓自身修习之事，修习者及非修习，离于各别之显现执着，唯是心性屡屡串习之自体也。何以亦无有显现执着耶？如是宣说。界亦非执着等，谓无有外境之色等所依也。无有能取故所取亦无耶？谓亦无也，谓能取之识亦无之义也。若然，此各别显现如何耶？与虚空之中央等同之。谓何以故虚空乃虚空之自性也。离于青色及白色等之自性唯是显现也。如是彼亦是黑暗及云等之基，彼等摄集之后虚空即是。于此处如是愚昧之有者等显现执着也。如是于大乐一味而证悟，离于相之智慧与此即是。如是乃是各种相之基，故彼即是自性也，如是愚昧者等显现执着也。此即宣说。如虚空一般也。无我法此乃大乐。谓心性大乐之自性彼即是无我之法也，彼亦欲求异且成为无有相之自性也。无有自性离于相也。无有所取与能取之事物，是故为显示五大未成办之义而宣说。地亦非等，谓地等乃极微之集合自体而欲求，且说极微无有分之事物也。此乃以方分之差别而证悟，于何者无有分也。如是极微未成办故地等之作用乃以手捧水而漏失也。设若于此等一切能取与所取种种自性
English
This also, Bodhi, this is what is to be accomplished. The Bodhisattva is the accomplisher, and as such, there is no separate manifestation of clinging. 'Without realization' means that realization is the path for the sake of Bodhi, and one should not separately cling to it. 'Not a thing and not meditation' means that oneself is the object of meditation, the meditator, and not the non-meditator. It is free from the manifestation of clinging to differences, and is merely the nature of repeatedly familiarizing oneself with the mind itself. Why is there no manifestation of clinging? It is said, 'Not even a realm of clinging,' and so forth, meaning there is no reliance on external forms and the like. If there is no grasping, is there also no apprehended? It means 'also not,' meaning there is also no consciousness of grasping. If so, how does this separate appearance arise? 'It is like the center of the sky.' Because the sky is the nature of the sky. It is merely appearance, devoid of the nature of blue, white, and so on. Likewise, it is the basis of darkness, clouds, and so on, and when those are gathered together, it is the sky itself. Here, those who are foolish cling to this as 'this is like this.' Similarly, realizing the great bliss as one taste, this is the wisdom that is free from characteristics. Likewise, because it is the basis of various characteristics, it is its very nature, and those who are foolish cling to this. This is what is said: 'Like the sky.' 'This selfless Dharma is great bliss.' The very nature of the mind, great bliss, is the selfless Dharma, and it is desired as something different and becomes without the nature of characteristics. Without nature, it is free from characteristics. Because there is no object of grasping or apprehended, it is taught to show that the five elements are not established. 'Not even earth,' and so on, means that earth and the like are considered to be the collection of minute particles, and it is said to be something without parts of minute particles. This is what is realized by the distinction of directional parts, in which there are no parts. Therefore, since minute particles are not established, the function of earth and the like is like scooping water with one's hands and spilling it. If all these are grasping and apprehended, various natures...
Tibetan
མེད་ན་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་བདེན་པ་ནི་ སེམས་པའོ། །དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་ཏེ། འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་པོར་འདི་ནི་བལྟ་བར་བྱ། བདག་ནི་ལྟ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དེ་ཞེས་བ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་ཞིང་སྣང་བ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། །དངོས་མེད་བཤད་ཅེས་པ་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཡང་ཅི་ཕ་རོལ་བོའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་བར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རང་རིག་པ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུང་པ་དང་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་སྟེ། ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ལྟ་བུ་དེའི་དོན་གྱིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཡང་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་སྟེ་བདེན་པར་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཐབས་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་སྟེ་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་འོས་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དཔྱད་པ་མི་བཟོད་པས་ན་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོར་རྟག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གྲུབ། དེ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མེད་ཅིང་ ཞེས་པ
Chinese
如果没有，将从何处产生呢？回答说：如“金刚”等。金刚是不作意的智慧。它的真实是心。它的极度结合是指断除愚痴的结合。产生是从那儿来的，这里首先要观察缘起。如“我是观看者”等。那么，所取和能取是否不依赖于它呢？回答说：如“一切”等。所谓“一切事物”是指显现和可见的依赖的所取和能取的形态。所谓“非事物”是指不是真实的自性。它的意思是：依赖于识而成为所取和能取的自性，那么他者的识不是所取和能取的自性，因为他者的自证没有显现。也不依赖于自己的如实证知，因为不是所取和能取。过去和未来也没有显现，因此不是所能取的。现在产生的自证也是唯一的，怎么会是所取和能取呢？因为自己对自己作用是相违的。正是因为这样，所以说“非事物”等。意思是，因为那样，所以不是事物，依赖于识的所取和能取也不是实有的。那么，像这样，为了断除成为真实的所取和能取的形态，如果确定地习惯于方便，那就是对治，是真实的。具有这种结合的就是堪称为瑜伽士。如果以其他方式成为所取和能取呢？回答说：如“瑜伽”等。意思是：瑜伽士的联系是存在的，而且这不是断灭，因为仅仅是显现。因为无法忍受如是所说的观察，所以不是常恒的。如果胜义也不成立，那么以其他方式成为所取和能取的常恒怎么成立？那是天神的瑜伽士，为了阐明这个意义，没有支分， 等等。
English
If not, from where will it arise? It is said: Like "Vajra" etc. Vajra is non-intentional wisdom. Its truth is mind. Its extreme union refers to the union that completely separates ignorance. Generation is from that. Here, dependent origination should be observed first. Like "I am the observer" etc. Then, aren't the grasped and the grasper dependent on that? It is said: Like "all" etc. The so-called "all things" refers to the form of the grasped and the grasper that depends on clarity and appearance. The so-called "non-thing" refers to not being the nature of truth. Its meaning is this: depending on consciousness, it becomes the nature of the grasped and the grasper, then the consciousness of the other is not the nature of the grasped and the grasper, because the self-awareness of the other has not manifested. It also does not depend on one's own true knowledge, because it is not the grasped and the grasper. The past and the future have also not manifested, therefore it is not what can be grasped. The self-awareness that arises now is also unique, how can it be the grasped and the grasper? Because it is contradictory for oneself to act on oneself. It is precisely because of this that it is said "non-thing" etc. The meaning is, because of that, it is not a thing, and the grasped and the grasper that depend on consciousness are also not established as real. Then, like this, in order to abandon the form of the grasped and the grasper that has become true, if one definitely becomes accustomed to the means, then that is the antidote, it is the truth. One who has such a union is worthy of being called a yogi. If it becomes the grasped and the grasper in other ways? It is said: Like "Yoga" etc. The meaning is: the connection of the yogi exists, and this is not annihilation, because it is merely appearance. Because it cannot withstand the observation as it is said, it is not constant. If the ultimate truth is also not established, then how can the constant that becomes the grasped and the grasper in other ways be established? That is the yogi of the gods, in order to clarify this meaning, without limbs, etc.