Tibetan
་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལུས་འདི་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་ལུས་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། དེ་དག་ཉིད་ངག་དང་མཉམ་པར་གསུངས་པ་སེམས་ཚིག་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་འཇུག་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རང་གི་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་གོ །དེ་ཡང་གསུངས་པ། དངོས་པོ་རང་ལས་མ་སྐྱེས་དང༌། །གཞན་ལས་མ་སྐྱེས་གཉིས་ལས་མིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་གཉིས་ཀ་མིན། །དེ་ནི་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། རྟག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཕྱིར། །རང་བཞིན་འདའ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དག་དང་ལུས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་ལུས་དང་སེམས་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་བསལ་ནས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཡང་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་ཅེས་སྤྱིར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ།། བྱ་བ་གསུངས་པ། ལུས་ལྟ་བུ་ནི་ལུས་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རང་རིག་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དུ་ལུས་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་སེམས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སེམས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་ཡང་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པས་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱང་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་སེམས་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་བརྙན་གྱི་སྒྲ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཚིག་ཀྱང་བདག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ངག་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་ལ་ངག་ཀྱང་སྒྲ་བརྙན་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པ། །སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་དཔྱད་པ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་མིན་རྣམ་དཔྱད་པ། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་དཔྱད་པ། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་རྟོག་པ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྦྱར་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པ་པོའི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འདིར་སྐྱེ་བར་བསྒྲགས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་རོ། །ད་ནི་འདི་གང་རིགས་མ་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱིའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་རིགས་ངེས་པའི་ཆེད་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་བསྟན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །གང་ཡང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས། །འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ལྷ། །སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལ་སོགས། །གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་མཛད་པ་དྲན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་དགོད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ཐབས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་དམིགས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཛད་ནས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་མེད་ལ་སྒོམ་པ་མེད། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་གང་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་མེད་པས་ན་དངོས་མེད་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལའོ། །སྒོམ་པ་ནི་གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་དངོས་པོར་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་གང་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་གསུངས་པ། གང་ལ་སྒོམ་བྱེད་ཅུང་ཟད་མེད། །བསྒོམ་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དེ་ནི་འདི་ཉིད་བསྒོམ་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གང་བསྒོམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའོ། །དེར་ལན་ཡང་གསུངས་པ། བསྒོམ་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཡང་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པར་བརྗོད་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་ ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་ལས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ལས་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་བྱ་མིན། །མི་སྟོང་པ་ཡང་བསྒོམ་བྱ་མིན། །སྟོང་ཉིད་མི་སྤོང་རྣལ་འབྱོར་པས། །མི་སྟོང་པ་ཡང་སྤང་མི་བྱ། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་གང་འཛིན་པ། །བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་རྟོག་པ་སྐྱེ། །རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་
Chinese
那么，什么是所谓的“心如身”呢？就像这个身体，远离了一和多等等的自性空性，远离了所取的对境等等的体性，同样以无二之相而行，以无相之自性生起心。所谓“身心如是”，是因为部分之物等等并非真实存在，所以是身和心的自性。你们应当确切地理解，要了悟心之外没有身体的道理。这样，在指出了身和心是平等性之后，又说它们与语是相同的，即所谓“心如言语表达”。就像言语表达是语言的运用，因为是依缘而生，所以是本初无生的自性。同样，心也因为空性而远离因和果，所以恒常只是在自己的觉性中运行。对此，（经中）也说道：事物非自生，亦非他生，非二者生，亦非非有非无生，那么它从何而生呢？又说：恒常依缘起，自性极难灭。因此，应当领会到语和身也是平等性，因为身和心自性无别。这表明，断除了断见等见解后，如所说的那样，以法无我的平等性来看待身等体性是相同的。或者，你们生起心，这是对一般行为的修饰。所说的行为是：所谓“身如是”，就是身体。如果进行分析，除了自明之外，没有其他的身体的形态，因此，只是在自明中看待身体的意思。如果问应当如何看待心，（经中）说道：所谓“心如心”，除了蓝色等显现之外，没有其他可以明确指出的心，而且显现也是从分别念中产生的，因此同样不是自己的体性。心也因为远离了一切分别念的垢染，所以是自明达到究竟。所谓言语表达，就是身和
English
Then, what is meant by "mind like body"? Just as this body is free from one and many, etc., and the nature of emptiness, free from the nature of grasping objects, etc., similarly, it proceeds in a non-dual manner, generating mind with its own formless nature. "Body and mind are like this" means that because the substance of parts, etc., is not inherently existent, it is the very nature of body and mind. You should definitely understand that there is no body other than mind. Thus, having shown that body and mind are equal, it is said that they are equal to speech, like saying "mind is like verbal expression." Just as verbal expression is the use of speech, because it arises dependently, it is the nature of being unborn from the beginning. Similarly, because the mind is empty of cause and effect, it always operates only in its own awareness. It is also said: Things are not born from themselves, nor from others, nor from both, nor from neither existence nor non-existence, then from where do they arise? It is also said: Because it always arises dependently, its nature is difficult to destroy. Therefore, one should understand that speech and body are also equal, because body and mind are of the same nature. This shows that after eliminating views such as annihilationism, one should view the nature of body, etc., as the same with the equality of selflessness of phenomena, as it is said. Or, you generate mind, which is a modification of general behavior. The behavior that is said is: "Body is like body," that is, body. If analyzed, there is no other form of body except self-awareness, so it means to look at the body only in self-awareness. If asked how to look at the mind, it is said: "Mind is like mind," that is, other than the appearance of blue, etc., there is no other mind that can be clearly pointed out, and appearance also arises from conceptual thought, so it is not its own nature. The mind is also perfected in its own awareness because it is empty of the defilements of all conceptual thoughts. Verbal expression is body and
Chinese
意思是说，要将心识的自性，生起为与声响影像的声音相同。这说明了词语也是无我的，因为身体等具有无有差别的自性。有些人说，将语言表达为词语，对于所说的词语，也要像声响影像一样，了知语言没有实体。同样，第十三品中说：身之金刚圆满菩提，对有实与无实进行辨别。语之金刚圆满菩提，对声音与非声音进行辨别。意之金刚圆满菩提，对住处之金刚进行辨别。菩萨们宣说了修习此证悟的方法，从“此后”等开始。那些菩萨大菩萨们，将金刚持的自性与一切如来的身等同虚空般结合，证悟无自性，因此宣说了这个特别的偈颂。从“此”等开始，“普贤”是指对于贪欲等行境，行持清净的，在胜义谛中，以唯一的如是性之自性而无生。在世俗谛中，为了调伏所化众生，如梦一般宣说并显示了在此处出生。从无生中无有差别，称为无生，真是稀奇。现在，如果将此置于任何种姓不确定的情况下，则宣说了共同的菩提心。为了确定未来种姓，显示了金刚萨埵等六种差别，而自性上是没有差别的。还曾说过：从一切佛陀佛陀中，此乃自生之薄伽梵，唯一的他是殊胜之神，佛陀金刚持等，忆念调伏所化而行事。对此，首先宣说了为了安置一切如来智慧之自性的吉祥金刚持的菩提心。从“此后”等开始，一切如来的现证菩提，是极度清净等的五种智慧。其方式是方便，即金刚持的等持。那正是金刚萨
English
It means to generate the nature of consciousness as being equal to the sound of sound and image. This explains that words are also selfless, because bodies and so on have an undifferentiated nature. Some say that language is expressed as words, and for the words that are spoken, one should realize that language has no substance, just like sound and image. Similarly, it is said in the thirteenth chapter: The Vajra of Body, complete enlightenment, distinguishes between real and unreal. The Vajra of Speech, complete enlightenment, distinguishes between sound and non-sound. The Vajra of Mind, complete enlightenment, distinguishes the Vajra of Abode. Bodhisattvas have proclaimed the practice of this realization, starting from "Then." Those Bodhisattvas, great beings, connect the nature of Vajradhara with the bodies of all Tathagatas as if they were space, and having realized the absence of self-nature, they proclaimed this special verse. Starting from "This," "Samantabhadra" refers to the one who practices purely in the realm of desire and so on, and in the ultimate truth, is unborn by the nature of the sole suchness. In the relative truth, for the sake of taming the beings to be tamed, it is proclaimed and shown that they are born here like a dream. Being non-different from the unborn is called unborn, which is wonderful. Now, if this is placed in a situation where any lineage is uncertain, then the common Bodhicitta is proclaimed. In order to determine the future lineage, six distinctions such as Vajrasattva are shown, but there is no distinction in their own nature. It has also been said: From all Buddhas, this is the self-born Bhagavan, the only one is the supreme God, the Buddha Vajradhara and so on, remembering the deeds of taming those to be tamed. In this regard, first, the Bodhicitta of glorious Vajradhara, which is the nature of the wisdom of all Tathagatas, is proclaimed to be placed nearby. Starting from "Then," the Abhisambodhi of all Tathagatas is the five wisdoms of extreme purity and so on. The method is the means, which is the Samadhi of Vajradhara. That is exactly Vajra Sa
Chinese
因此，安住于不可动摇的禅定，即是专注于金刚持，一心一意，然后宣说菩提心之义。所谓“无事物，无禅修”是说，事物，即所谓“义”的事物，是二相之心。因为没有那个事物，所以无事物，即无二相之心。那上面没有，是指远离一切分别念垢染的智慧。禅修是指金刚持显现的相状。因为胜义谛不存在，所以为了利益众生，在各自显现的事物中，有金刚持等形象。因为胜义中无生，所以事物变得不存在。因此，事物不会变成无事物。因为这远离了执取等相状，所以应该禅修它。那也是无所缘的禅修，仅仅是自证的真如性，这就是所谓的同义词。又说：“于彼禅修少许无，禅修少许亦非有，所修之物亦复无，此即是彼说禅修。”或者说，因为量度损害了事物，所以在事物不存在的情况下，所禅修的一切法皆是空性，对其显现的执着，其本体存在。空性的事物被确定地执持。对此，也回答说：“禅修本身不是禅修。”等等。如果有人说，显现为空性的事物之自性是禅修，那也是不合理的。因为自身就是无事物，从何处变成空性呢？从有法变成法，这是理智。因此，“因此”是近取。因为这样，因此事物不会变成事物，因此事物和无事物不会变成无事物。又说：“空性之中非禅修，非空之中亦非修，瑜伽士不舍空性，非空之性亦不舍。执着空与非空者，言语难尽生分别，若能断除诸分别，是故此。”