Tibetan
ས་པ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནས་ཏེ་སྒྲ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དངོས་པོར་བསྒྲགས་པ་སྟེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བརྟན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའོ། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་གསུངས་པ། གདོད་ནས་དག་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་བའི་དྲི་མས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་དང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་མངོན་རྟོགས་མེད་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་གཉིས་ཡང་དག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དམིགས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གསུངས་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་སྦྱངས་པས། །ཟད་པ་མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་སེམས་དད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། །དེའི་ཆོས་ནི་ཕུང་ པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །ཨེ་མ་ཧོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྟོན་པ་པོ་དང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྟན་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་སྟོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་བྱུང་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་དང་རྨད་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །བཅུ་བདུན་པ་ལས་ཀྱང་འདིའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྔོན་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དག་པ་དེ་ཉིད་དོན་དག་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། བདག་མེད་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཡང་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་འདོད་དོ། །དག་པ་ནི་གཉིས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་གི་དོན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་དག་པ་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །གང་ལ་དོན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། །བདག་མེད་ཆོས་ལས་ཡང་དག་བྱུང་བ་ནི་རིན་ཆེན་ཏོག་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་མཛད་པ་སྟེ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། །དགྲ་དང་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མི་རྟོག་པར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོས་རང་བཞིན་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྣམ་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱན་གྱི་རྣམ་པས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཆོས་དང་ལུས་དང་དོན་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་གོས་དཀར་མོའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་དོན་ཏོ། །དབང་དུ་བྱེད་པས་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་བསྐོར་བའོ། །སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དམ
Chinese
萨瓦。所谓虚空等无事物也是虚空。如何存在而与声音相联系而被理解呢？同样，也应理解它们并非仅仅是产生。或者，与虚空一起，以足等结合的无碍之自性，如显现无边等之特征般被宣称为事物，并非所取等之相状之义。所有从心所生之法，以无生之自性，宣说了实有成就之菩提心，从“彼”等开始。一切如来皆能压制，即所有从心所生之法皆无所缘，是为成办事业之智慧，佛之名亦是遮障之语。彼即金刚，以实有成就之自性而稳固，凡具有此三摩地者，即如是称之。所谓自性光明者，自性即以自性无所缘之智慧之自性，是显现之自性故光明。实有成就等，是法之自性，即所说之因。本来清净，因恒时无有烦恼及近烦恼之垢染故。彼为何如？如是说，如虚空般，谓如虚空般，因无自性故，非少分之结合之义。因此，无有菩提亦无有现观，因于无二之智慧之境地，二者皆不应理故。此能明晰地显示因与果之所缘。又如是说：舍弃有与无之分别，即认为灭尽是涅槃。现在，菩萨们了悟后，以信心特别宣说之前行的赞颂，从“彼”等开始。一切如来之身语意之秘密，即薄伽梵金刚持。彼之法即蕴等。现在，以彼等之真如之文字，是能了悟自性之语。诶玛吙，佛等。
English
Sapa. That which is without substance, such as the sky, is also the sky. How does it exist and how is it understood to be related to sound? Likewise, it should be understood that they are not merely produced. Or, together with the sky, the nature of unobstructedness by the combination of feet and so on, is proclaimed as a thing in the characteristics of infinite appearances and so on. It is not the meaning of the appearance of what is grasped and so on. All phenomena arising from the mind, with the nature of non-arising, the mind of enlightenment that accomplishes the meaning is spoken of, starting from "that". All Tathagatas are able to suppress, that is, all phenomena arising from the mind are without object, it is the wisdom of accomplishing the work, and the name of the Buddha is also the word of obscuration. That itself is Vajra, stable with the nature of accomplishing the meaning, whoever has this samadhi is called that. The so-called self-illuminating nature, the self-nature is the self-nature of wisdom without object, because it is the nature of appearance, it is luminous. Accomplishing the meaning and so on, is the nature of the Dharma, that is, the cause spoken of. Originally pure, because there is always no defilement of afflictions and near afflictions. What is it like? It is said, like the sky, that is, like the sky, because it has no self-nature, it is not the meaning of a small combination. Therefore, there is no enlightenment and no direct perception, because in the state of non-dual wisdom, both are unreasonable. This clearly shows the object of cause and effect. It is also said: Abandoning the distinction between existence and non-existence, it is considered that extinction is Nirvana. Now, after the Bodhisattvas have realized it, they especially proclaim the praise of the preliminary practice with faith, starting from "that". The secret of the body, speech, and mind of all Tathagatas is the Bhagavan Vajradhara. His Dharma is the aggregates and so on. Now, with those letters of Suchness, are the words that can realize one's own nature. Emaho, Buddha, etc.
Chinese
关于此等事：示现能仁及所应示现，并示现示现甚难获得。即使佛陀出现，我等亦未曾听闻如此之法性，此乃获得稀有及奇妙。第十七品亦以“此法之示现，先前诸佛亦未曾示现”等语示现。 “清净彼义显真实”，以半偈礼敬菩提萨埵，复以“无我法”等三偈，以身语意之别，再次礼敬之，他宗如是认为。清净者，无二也，即是法界之自性。何者之义，即称之为不动者。以不颠倒故清净，乃如明镜般之智慧力。何者具义，即称之为毗卢遮那佛。 从无我法中真实生起者，乃珍宝顶，以其为平等性智之自性故。一切事物皆如实分别，以其为自性之体性故，圆满一切所化众生之菩提，即无量光佛。不分别怨亲等差别，圆满一切有情之利益，故为不分别之义成就者。仅此而已，菩提心即已宣说为金刚五智之自性。 以无缘大悲，以自性玛玛吉之形象，利益有情并赐予安乐，故为无所缘。以寂静等事业，摄受一切世间，故以眼之形象为普贤。增长一切有情之法、身、义，生起欢喜，故以白衣之形象为一切义。以自在故，以度母之形象，将有情与圆满菩提相连结，故菩提心乃最胜回向。以地藏等，及身金刚等之差别，菩提乃一切种智，于此有行持，故菩提即是行持。
English
Regarding such matters: it shows the Sugata and what should be shown, and shows that showing is difficult to obtain. Even if a Buddha appears, we have never heard of such a Dharma nature, this is to obtain the rare and wonderful. The seventeenth chapter also shows with words such as "The showing of this Dharma, even the previous Buddhas have not shown." "Pure, that meaning reveals the truth," with half a verse to pay homage to the Bodhisattva, and then with three verses such as "Selfless Dharma," with the distinction of body, speech, and mind, to pay homage to it again, other schools think so. The pure one is non-duality, which is the self-nature of the Dharmadhatu. Whose meaning is called the immovable one. It is pure because it is not inverted, it is the power of wisdom like a mirror. Whoever has meaning is called Vairocana Buddha. What truly arises from the selfless Dharma is the precious top, because it is the self-nature of the wisdom of equality. All things are truly distinguished, because it is the nature of self-nature, it perfects the Bodhi of all beings to be transformed, that is, Amitabha Buddha. Without distinguishing between enemies and friends, it fulfills the interests of all sentient beings, so it is the achiever of the meaning of non-discrimination. Only this, the Bodhicitta has been declared as the self-nature of the Vajra Five Wisdoms. With unconditioned great compassion, in the image of self-nature Mamaki, benefiting sentient beings and giving happiness, it is unconditioned. With peaceful and other actions, it takes in all the worlds, so it is Samantabhadra in the image of the eye. Increasing the Dharma, body, and meaning of all sentient beings, generating joy, so the image of white clothes is the meaning of everything. Because of freedom, in the image of Tara, connecting sentient beings with perfect Bodhi, so Bodhicitta is the supreme dedication. With Ksitigarbha and other distinctions such as body Vajra, Bodhi is all-knowing, and there is conduct in this, so Bodhi is conduct.
Tibetan
་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རི་བོ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཆེའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་གི་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ངོ་བོའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་དྲན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་བསལ་ནས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ནོ། །པདྨའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་བགེགས་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མཐར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །འང་ཞེས་པ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་དབང་བའི་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྣང་བ་ལ་ཡང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྷ་མཐའ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་གཞི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་རྒྱལ་བས་བྱིན་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལེའུའི་བཤད་པའོ།། །། ལེའུ་གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཤད་པ།
Chinese
以智慧的自性，形如金刚等之体性，能断除一切烦恼之山，故为大金刚。由信心等共同之因，以阎魔敌之相，能生起一切如来之福德与智慧之聚，故为如来之意。以最上之精进，能消除一切烦恼之垢染，故为清净自性之不可摧毁之体性。以清净之忆念自性，消除死亡之怖畏，并执持与身等无别，故莲花阎魔敌之体性，执持身语意金刚。以莲花之等持自性，成为遣除散乱等一切障碍之对治。以甘露旋之体性，引导众生至究竟之佛陀与菩提，故能极度显示佛陀与菩提。“嗡”字，是掌管守护轮之忿怒尊众之体性，以及勇士金刚等众多之自性所显现，亦向菩提心敬礼。应如是领会。如是，其他众说，已成为一切本尊之自性，乃是向具菩提心体性之大金刚持敬礼之基础。吉祥密集金刚难解疏，乃胜者所赐予之作，第二品菩提心品之释说完毕。 第二品，菩提心之阐述。
English
The nature of wisdom, in the form of a vajra, etc., cuts through the mountain of all afflictions, hence it is the great vajra. From the common cause of faith, etc., in the form of Yamantaka, it generates the accumulation of merit and wisdom of all the Tathagatas, hence it is the mind of the Tathagatas. With supreme diligence, it eliminates the stains of all afflictions, hence it is the indestructible nature of pure nature. With the nature of pure mindfulness, it eliminates the fear of death and holds it as inseparable from the body, etc., hence the nature of Padma Yamantaka holds the body, speech, and mind vajra. With the nature of the lotus samadhi, it becomes the antidote to all obstacles such as distraction. With the nature of the nectar swirl, it leads beings to the ultimate Buddha and Bodhi, hence it greatly reveals Buddha and Bodhi. The syllable "Om" is the manifestation of the nature of the wrathful deities who control the protective wheel, and the nature of many heroes, vajras, etc., also pays homage to the Bodhicitta. It should be understood as such. Thus, others say that it has become the nature of all deities and is the basis for paying homage to the great Vajradhara who possesses the nature of Bodhicitta. The difficult commentary on the glorious Guhyasamaja, made by the Victorious One, concludes the explanation of the second chapter, the chapter on Bodhicitta. Chapter Two: Explanation of Bodhicitta.