Tibetan
འི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རིམ་པ་བཞི་བའི་བཤད་པའོ།། །། རིམ་པ་ལྔ་པའི་བཤད་པ། དེ་ནས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བཅས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་མགོན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུའོ།། གང་དེ་ལས་བྱུང་ནས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི། གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ལ་ཞེའོ། །ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱག་འཚལ་ནས་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། །གང་ཞེ་ན། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཐ་མ་བཤད་ཅེའོ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཁར་བ་ནི་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའོ། །འདི་དག་ནི་ གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཟུང་ངོ༌། །གང་ལ་དེ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡོད་བ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའང་གོང་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་བཅས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གཉིས་མེད་སྤྱོད། །ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཐ་མི་དད་དེ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡང་མི་དམིགས་བ་འདི་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཟུང་དུ་འཛིན་ག་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །རྟག་དང་ཆད་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྟེ་དེའི་བློ་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ལས་ཅི་སྟེ་མཆིས་ཞེས་བགྱིས་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་མཆིས་ཞེས་བགྱིས་ན་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབུ་མའི་ལམ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རིམ་འདི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པར། །ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །འདིས་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་པའ
Chinese
名为《难解释义明晰》中，第四次第之释。第五次第之释。 为了阐述双运次第，说了“怙主因与果俱全”。其中，怙主即大金刚持。因与果俱全，能生果者为因，从彼生而能成办事业者为果。通达因果二者无别，即名为断除一切二取。做什么呢？即顶礼后宣说。说什么呢？即宣说双运之最后次第。为了广释所说之双运次第，说了“轮回与涅槃”。其中，轮回即从无明至老死之间不断地流转。涅槃即从轮回之痛苦中解脱。这些是由于显现为二取而执著。于何者处，此二者无别存在，即是双运。其中“何处一切烦恼”等也如前。何时，具有事物之法之相者，即是有相。为何？因为具有所缘之相之故。无事物者即是无相。瑜伽士行持无二。即瑜伽士无二，二者无有差别，不异体性，亦不缘此一之自性，此即双运。所取与能取即所取和能取，即境与有境。此二者无别，亦不缘此一之自性，即是双运。常与断即常法与断法，无彼之念即是双运。若问：从他而有，则成为常。若问：非有，则成为断。中观之道是无所缘。智慧是善于辨别的体性。慈悲即是慈悲。彼二者无别者，即称彼为双运。此次第是佛之行境。即是佛之境界，因为非他人之故。方便与智慧平等入。即是方便与智慧到彼岸。此以是学习行持。
English
In the commentary called "Clarifying the Meaning of Difficult Points," the explanation of the fourth stage. Explanation of the fifth stage. Then, in order to show the stage of union, it is said, "The protector himself, with cause and effect." Here, the protector is the great Vajradhara. With cause and effect, that which produces the fruit is the cause. That which arises from it and is able to accomplish the purpose is the effect. Understanding that cause and effect are inseparable is called completely abandoning all duality. What does it do? It is connected to saying, "Having prostrated, I will explain." What is it? It is said to explain the final stage of union. In order to explain in detail the stage of union that has been explained, it is said, "Samsara and Nirvana." Here, Samsara is the continuous cycle from ignorance to old age and death. Nirvana is liberation from the suffering of Samsara. These are grasped because they appear as dualistic. That in which these two exist inseparably is union. Where "all afflictions" are, etc., is the same as before. When the dharma of things has aspects, it is with aspects. Why? Because it has the aspect of an object of focus. That which is without things is without aspects. The yogi practices non-duality. That is, the yogi is non-dual, and the two are not different or separate, and one does not focus on the nature of one. This is union. Grasping at the grasped is the grasped and the grasper, that is, the object and the subject. These two are inseparable, and one does not focus on the nature of one. This is union. Permanence and annihilation are permanence and annihilation, and the absence of that thought is union. If one asks, "Does it exist from another?" then it becomes permanent. If one asks, "Does it not exist?" then it becomes annihilation. The Middle Way is without an object of focus. Wisdom is the characteristic of being able to discriminate well. Compassion is compassion. That which is inseparable from these two is called that. This stage is the realm of activity of the Buddhas. That is, it is the realm of the Buddhas, because it is not that of others. Skillful means and wisdom are equally entered into. That is, it is to go to the other shore of skillful means and wisdom. This is to be trained in conduct.
Tibetan
ང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷག་མར་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའོ། །ལྷག་མེད་པ་ནི་ལྷག་མེད་པའོ། །འདི་དག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་གོ །གང་ཟག་གི་བདག་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཆོས་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་བྱིན་རླབས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །འོད་གསལ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །རིལ་པོར་འཛིན་པ་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའོ། །རྗེས་སུ་གཞིག་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བ་ནི་རླུང་གསུམ་འདུས་པའོ། །དེའི་ དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་མཉམ་པ་ལ་གཞག་པའི་དུས་སོ། །གང་དུ་ལྡང་བ་ནི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །མཉམ་པ་ལ་གཞག་པ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཉིད་ལོག་པ་ནི་གཉིད་ལོག་པའོ། །སད་པ་ནི་སད་པའོ། །གང་ལ་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་གཉིས་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་གོ་སླའོ། །ཆགས་དང་ཆགས་པ་མེད་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཞེས་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི་གང་ལྟར་འདོད་པའི་སྐུར་འབྱུང་བའོ། །འཁོར་བ་སྲིད་དང་གནས་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་གོ་སླའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བར་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་དུ་སངས་རྒྱས་པའོ། །ལུང་གཞན་ལས་ཀྱང༌། གང་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐུ། །མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འདི་ཡི་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས། །དག་པ་དང་ནི་མ་དག་མེད། །འདི་ལ་སྒྲིབ་དང་མི་སྒྲིབ་མེད། །འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །མཉམ་གཞག་དང་ནི་རྗེས་ཐོབ་མེད། །འདི་ལ་དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་མེད། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་དང༌། །ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་མེད། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མེད། །འདི་ལ་གཉིས་སོགས་དབྱེ་བ་ཀུན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག །འདི་ལ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་མེད་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་མེད། །གཅིག་ཏུ་ཡང་ནི་གྱུར་པ་མེད། །དེ་ཐོབ་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དོན་དམ་པ་ཡི་ངང་ལ་གནས། །ལངས་ནས་ཁམ
Chinese
我应当知晓。有余者，是蕴有余。无余者，是无余。这些二者无别，是双运。有情之我，是对有情执著为我。对法执著，是对法执著为我。因为远离二种我执。我加持者，是世俗谛。光明者，是胜义谛。二者无别，是双运。执为整体者，是执为整体。随之摧毁者，是随之摧毁。二者无别，是双运。进入、安住和起身，是三风聚合。它的 无差别，是双运。专注如是性，是安住于等性之时。从何处起身，是从后得中。安住于等性和从后得中二者完全清净且无别，是双运。入睡是入睡。醒来是醒来。于何处入睡和醒来二者皆无，是双运。其他容易理解。贪著和从无贪著中解脱，是指从无贪著中解脱且无二。具有极喜之身。是指随所欲而显现之身。轮回存在和安住。是指轮回存在多久，佛陀就安住多久。如是之禅定是何者，就称之为彼。其他容易理解。幻化网中现证菩提。是指在无二的状态中成佛。其他经文中也说：何时薄伽梵金刚持，一切佛陀的集合之身，具有最胜宣说的自性，从这之心的智慧中，没有清净和不清净，此中没有遮蔽和非遮蔽，没有轮回涅槃，没有等持和后得，此中没有胜义和世俗，没有光明和黑暗，没有男和女和雌雄，没有世间和超世间，此中二者等一切分别，自性清净。此中二者的事物，并非实有，没有不合规矩的二者的种子，也没有变成一体。想要获得它的瑜伽士，安住于胜义的状态，起身之后
English
I should know. That which has remainder is the aggregates with remainder. That which has no remainder is without remainder. These two are non-dual, it is union. The self of a person is grasping at a person as self. Grasping at dharma is grasping at dharma as self. Because it is free from the two kinds of self-grasping. The self-blessed is the conventional truth. The clear light is the ultimate truth. The two are non-dual, it is union. Grasping as a whole is grasping as a whole. Destroying accordingly is destroying accordingly. The two are non-dual, it is union. Entering, abiding, and rising are the union of the three winds. Its non-differentiation is union. Focusing on suchness is the time of abiding in equanimity. From where does one rise is from subsequent attainment. Abiding in equanimity and subsequent attainment both completely pure and non-different is union. Falling asleep is falling asleep. Awakening is awakening. Where there is neither falling asleep nor awakening is union. The rest is easy to understand. Attachment and liberation from non-attachment means liberation from non-attachment and non-duality. Possessing a body of supreme joy. It means appearing as a body according to whatever one desires. Samsara exists and abides. It means as long as samsara exists, the Buddha abides. Whatever such samadhi is, it is called that. The rest is easy to understand. Manifest enlightenment in the net of illusion. It means becoming a Buddha in a state of non-duality. In other scriptures it is also said: When the Bhagavan Vajradhara, the body of all Buddhas combined, possessing the nature of supreme expression, from the wisdom of this mind, there is no pure and impure, in this there is no obscuration and non-obscuration, no samsara and nirvana, no equipoise and subsequent attainment, in this there is no ultimate and conventional, no light and darkness, no male and female and hermaphrodite, no mundane and supramundane, in this all distinctions such as duality, are naturally completely pure. In this the entities of duality, are not substantially existent, there is no seed of irregular duality, nor has it become one. The yogi who desires to attain it, abides in the state of ultimate truth, having risen