Tibetan
ནས། དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། སེམས་དམིགས་སྦྱོར་བ་གོང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ། །སྒྱུ་མ་ལ་དམིགས་ངོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་པ་གང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ངོ་བོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་དཔེ་ཡིས་ཉེར་མཚོན་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་གང་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུའོ། །དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་དུ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བའམ། མང་བ་དང་ནི་ཉུང་བའོ། །ཞེས་པ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ཏེ་གོང་བཞིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་སྒྱུ་མ་དང༌། །ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆོས་དུང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སྐུ་དང་སྒྱུ་འདྲ་ཡིད་གཟུགས་དང༌། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་འདི་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་གང་ལ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་སེལ་བའང་བསྙད་དོ། །རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་འདི་ནི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྒྱུའོ། །དུས་གང་གི་ཚེ་བསྒོམ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་དམིགས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་པ་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་ནས་སོ། །ནུས་པའང་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ཡིས་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདིས་སྦྱངས་ནས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་བཤད་པ། གང་ཞིག་གིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས། །སྒྱུ་མའི་དཔེས་ནི་ཉེར་མཚོན་ནས། །ཕྱིས་ནི་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ལས། །གཞན་དུ་མི་མཐོང་མཐར་ཕྱིན་ཚད། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྦྱོར་བ་ཡིས། །འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་བཤད་པ། གང་ཞིག་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ནི་འོད་གསལ་ངོ་བོའོ། །ཞེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྟོག་སེལ་ཕྱིར། །འོད་གསལ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གང་གིས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་པ་དང་ནི་ཤེས་བྱ་ཡི། །འོད་གསལ་བ་ནི་འདིར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་འོད་གསལ་ནི་དབྱིངས་སོ། །ཤེས་པ་འོད་གསལ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའང་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གློ་བུར་གྱི། །དྲི་མ་དང་བྲལ་རྣམ་གཉིས་ནི། །ཞེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། འོད་གསལ་རྟོག་བྲལ་འདུས་མ་བྱས། །རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གོ་སླའོ། །ཡང་བཤད་པ། སློབ་པ་དང་ནི་མི་སློབ་པས། །འོད་གསལ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །རིལ་པོར་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་གཞིག །སློབ་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་སུ་བཤད། །མི་སློབ་པ་ནི་རྟོག་དང་བྲལ། །དམིགས་མེད་རྣམ་དག་གདོད་ནས་དག །རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག །རྒྱལ་བ་སྲས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང༌། རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ལ་བརྟེན་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་དུས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད། །མཐར་ཕྱིན་ཚད་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་ཡི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡི། །ས་ལ་ཡང་དག་གནས་པའོ། །དེ་ཡི་རྟོག་པ་སྤོང་བ་སྟེ། །གོང་མ་ལ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས། །གང་གིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ། །མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་གང་ཟག་གིས། །གཅིག་གིས་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་འབྱུང༌། །དཔའ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ། །མཉམ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ། །འོད་གསལ་ལུང་བསྟན་གླེང་གཞི་ཡིན། །དེ་བས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་འང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་པ་གང་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་ཕྱིར་མི་གནས་ཕྱིར། །གཉིས་དང་བྲལ་ཕྱིར་གཉིས་དམིགས་ཕྱིར། །ཟུང་འཇུག་ཅེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་སུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །འདིའི་དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། སློབ་པ་དང་ནི་མི་སློབ་པས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་སུ་ཤེས། །ཞེས་པ་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།། སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །རྣམ་
Chinese
然后，要讲述如幻三摩地。对此， “心之所缘结合如前”，意为体性等如前。广说： “以幻为缘乃体性”，意为凡是如幻三摩地，此乃体性。为何？ “以幻之譬喻示现故，说为如幻之身”，意为对于如幻，以幻之十二譬喻示现之故，是如幻之身。差别又有多少呢？ “何处次第与顿现，多与少也”，意为如生起次第，如前。 “世俗谛与幻，意生之色乃异名”，意为如幻与世俗谛，以及意之自性之色，乃是异名。若问具足何法？ “身与幻似意生色，三摩地所缘此等是”，意为凡是具足此等，则称之为彼，以此亦可遣除他者。若问因是什么？ “从获得生此乃因”，意为显现获得之智慧，此乃如幻之因。若问何时修习？ “心之所缘达究竟，如幻之中亦安住”，意为以何生起次第修习如幻，乃是从心之所缘而起。若问能力是什么？ “此能获得二种身”，意为修习如幻之后，能获得报身和化身。此外还有讲述： “何者以诸事物，以幻之譬喻示现后，之后从彼之相，不见他者达究竟，身语意之结合，以此之结合乃成就”，这是中间的偈颂。之后要讲述光明，讲述其体性： “何者离于分别念，彼乃光明之体性”，意为远离所取与能取之分别念，彼乃光明之体性。对此为何？ “自性光明除分别，故说光明之名相”，意为自性光明之故，以及以何遣除一切分别念之故，故称之为彼。
English
Then, the illusory-like samadhi is to be explained. Regarding that, "The object of mind is combined as before," meaning that the nature and so on are as before. Extensive explanation: "Focusing on illusion is the nature," meaning that whatever is the illusory-like samadhi, this is the nature. Why? "Because it is shown by the example of illusion, it is said to be the illusory body," meaning that for the illusory-like, because it is shown by the twelve examples of illusion, it is the illusory body. How many differences are there? "Where gradual and simultaneous, many and few," meaning like the generation stage, as before. "Conventional truth and illusion, mind-born form are synonyms," meaning that illusory-like and conventional truth, and the form of the nature of mind, are synonyms. If asked, what dharma does it possess? "Body and illusion are similar to mind-born form, these are the objects of samadhi," meaning that whatever possesses these, is called that, and with this, others can also be eliminated. If asked, what is the cause? "This arises from attainment, this is the cause," meaning that the wisdom of attaining appearance, this is the cause of the illusory-like. If asked, when to meditate? "When the object of mind reaches the end, it also abides in the illusory-like," meaning that with what generation stage one meditates on the illusory-like, it arises from the object of mind. If asked, what is the ability? "This can obtain two bodies," meaning that after practicing the illusory-like, one can obtain the enjoyment body and the emanation body. Furthermore, there is also the explanation: "Whoever, with all things, after showing with the example of illusion, later from that aspect, not seeing others reaching the end, the combination of body, speech, and mind, with this combination is accomplished," this is the intermediate verse. Then, luminosity is to be explained, explaining its nature: "Whatever is free from conceptual thought, that is the nature of luminosity," meaning that being free from the conceptual thought of object and subject, that is the nature of luminosity. Why is this? "Because of the nature of luminosity eliminating conceptual thought, therefore the name of luminosity is explained," meaning that because of the nature of luminosity, and because with what all conceptual thoughts are eliminated, therefore it is called that.
Chinese
那么什么是（光明）呢？是知识和所知的，光明在这里阐述。所谓所知光明是法界，所谓知识光明是智慧。它也有两种，自性光明和忽然的，已阐述了远离垢染的两种。阐述种类，光明、离分别、无为法，应当了知是种类。这很容易理解。又说，通过学习和不学习，应当了知光明有两种。执持整体和随之观察，被称为学习的光明。不学习是远离分别，无所缘、清净、本来清净，无数的种类，是诸佛之子所说。这是中间的偈颂。此外，因是智慧禅定，依赖世俗谛和胜义谛而转变，这被称为时间。何时一切无自性，已阐述了究竟的程度。这是安住于极喜地，舍弃它的分别念，趋向于更高的，以无相，以殊胜趋入的补特伽罗，以一的结合而真实生起，勇士在菩提树下，处于等持之时，是光明授记的开端，因此要证悟光明。这是中间的偈颂。如是广示光明之后，现在将要阐述双运，那么什么是双运的自性呢？无二智慧是什么，就是双运的自性。意思是说，远离一切分别相的智慧，就是双运的自性。为什么称此为双运呢？因为无二，因为不住，因为离二，因为缘二，所以称为双运。那么它的分类是什么呢？通过学习和不学习，应当了知双运有两种。所谓学习，就是学习的双运。学习的果位圆满，就是不学习的双运。种类
English
What is luminosity? It is the luminosity of knowledge and the knowable, which is explained here. The luminosity of the knowable is the dharmadhatu, and the luminosity of knowledge is wisdom. It also has two aspects: intrinsic luminosity and adventitious luminosity. The two types that are free from defilements have already been explained. Explaining the
Tibetan
གྲངས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ། མི་སློབ་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་དང༌། །ཟུང་འཇུག་གཉིས་མེད་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། ཏིང་འཛིན་ཡིན་དང་གཉིས་ལ་དམིགས། །སྐད་ཅིག་དམིགས་དང་ཐོགས་པ་མེད། །ཅེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ལ་ཐལ་འགྱུར་སེལ་བ་ནི། །འདི་ཡིས་འགྲུབ་ཀྱིས་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའོ། །འོ་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འོད་གསལ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས། །སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་འོད་གསལ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །འོ་ན་མི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། །སྨོན་ལམ་དང་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །དུས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་ཞེ་ན། འོད་གསལ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ། །དེ་ཚེ་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་འོད་གསལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིམ་པ་བཞི་ནི་སྔོན་སོང་ནས། །གང་ཞིག་འདི་ལ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གོ་སླའོ། ། གཉིས་པ། དེའི་གྲོགས་སྤྱོད་པ་བཤད་པ། དེ་ལྟར་ལམ་དངོས་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་གྲོགས་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཤད་པ། སྤྱོད་པ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལ། །ངོ་བོ་དང་ནི་རྣམ་དབྱེ་དང༌། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་རྣམ་གྲངས་དང༌། །རྒྱུ་དང་དུས་དང་གནས་དང་གྲོགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལ། ཁྱད་པར་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །དུས་དང་བྱ་བ་བསམ་པ་ལ། །ལྟོས་པའི་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་དགུ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་སྤྱོད་པ་གསུམ་མོ། །བྱ་བ་དང་བསམ་པ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་དང་སྤྱད་དུ་ཡོད་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་པ་གོ་སླའོ། །སྤྱོད་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་བ
Chinese
所说数量为何？无学与证得究竟，双运无二即是其名。此乃就无学而言。具有何种法？是禅定，且缘于二。刹那缘及无碍。此言具有此四种相即是双运。遣除他宗之过：以此能成，以他则否。此乃遣除他宗。那么，双运之因又是什么呢？光明与二种相，是修学双运之因。光明，智慧与禅定，是修学双运之因。那么，无学双运之因又是什么呢？菩提心与慈悲，以及发愿是其因。利益有情之发心，慈悲以及缘于有情之事的发愿，此乃就无学而言。对此为何是因？若有某者则生某者，彼即是彼之因。于何时生起？光明证得究竟，彼时当修双运。此言于光明证得究竟之时，当修双运之意。先行之为何？四次第先行，于此当安住。此易解。 第二，说其助伴行。 如是宣说了真实道，现在宣说其助伴行。彼之宣说：于诸行之结合中，本体与差别，决定之词与名相，因与时与处与友。如是等之宣说中，于殊胜五欲而行。此言以殊胜之心所摄持之五功德而行，此乃自之本体。于时与事思惟，依于所待而有九种行。此乃依于时之差别的三种行。于事与思惟亦如是。三种为何？有戏论与无戏论，以及极无戏论。对此为何？因有词与行故。此易解。行与世俗等之因是
English
What is said to be the number? Non-learning and attainment of the ultimate, union of two without duality are its names. This is in terms of non-learning. What qualities does it possess? It is samadhi and focuses on two. It focuses momentarily and is unobstructed. Having these four aspects is the union of two. Eliminating the faults of others: This is accomplished by this, not by others. This is eliminating others. Then, what is the cause of what is called the union of two? Clear light and two aspects are the cause of learning the union of two. Clear light, wisdom, and samadhi are the cause of learning the union of two. Then, what is the cause of the non-learning union of two? Bodhicitta and compassion, and aspiration are its cause. The thought of benefiting sentient beings, compassion, and aspiration focused on the affairs of sentient beings, this is in terms of non-learning. Why is this a cause? If there is something, then something arises, that is its cause. When does it arise? Clear light attains the ultimate, at that time one should practice the union of two. This means that when clear light attains the ultimate, one should practice the union of two. What goes before? The four stages go before, one should abide in this. This is easy to understand. Second, explaining its accompanying conduct. Having explained the actual path in this way, now I will explain its accompanying conduct. Its explanation: In the combination of practices, essence and distinction, definite words and names, cause and time and place and friend. In the explanation of these and so on, one practices with the five special objects of desire. This means practicing with the five qualities held by a special mind, this is its own essence. In time and action and thought, there are nine practices depending on what is expected. This is three practices depending on the distinction of time. It is the same for action and thought. What are the three? With elaboration and without elaboration, and extremely without elaboration. Why is this? Because there are words and practices. This is easy to understand. The cause of practice and conventionality and so on is