Tibetan
ར་པདྨ་དམར་པོ་འདི་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་བཞིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་འོད་གསལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་གཟིགས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུར་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ ༄། །དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་རྩ་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེས་ལོག་ལྟ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར། སོ་སོར་རྟོག་པ་འདོད་ཆགས་དག་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ། པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྣ་ཚོགས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་དབུགས་དབྱུང་བའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་འགྲེལ་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་དབུགས་དབྱུང་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ནས་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུདྡྷ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་སེར་སྣའི་སེམས་ཀྱིས་འདུག་ཅིང་ནོར་ལ་ཤས་ཆེར་བསྒོམ་པར་གྱུར་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་འཇུངས་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཡི་དགས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་མི་དབུལ་བོར་སྐྱེས་ནས་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་གསོད་པར་གྱུར་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་གདུག་པའི་སེར་སྣ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཉིད་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནོར་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་གཟུགས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་ཕབ་བས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྟེར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གདུག་ཅིང་སེར་སྣ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁྲོ་བ་ལ་ཞི་བས་ཕན་ཕར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ལས། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་གདུངས་ནས་སེར་སྣ་མེད་པའི་ལྷར་བསྒྲུབས་སོ་བྱ་བ་
Chinese
如同红莲生长于污泥，却不被污泥所染一样。观世音菩萨观察到三界众生未被光明和突发污垢所染，故化现为观世音菩萨之身。那么，这位观世音菩萨是谁呢？就是金刚萨埵如来所说的。要知道，金刚萨埵是六道轮回的本源化身。因此，薄伽梵金刚萨埵为了调伏由邪见产生的贪欲，以各自的觉悟作为清净贪欲的祭品，即莲花舞自在，以方便和智慧双运的胎生次第，以莲花舞自在坛城的方式，为了调伏各种众生，普遍化现为观世音自在王，即无量光佛。以上是莲花舞自在的开释。 如是宣说了舞自在的开释后，现在宣说金刚日的开释。从过去的时间开始，已经宣说了一个先前的偈颂。 “那时一切众生是”，这是说在佛光守护的教法之后，由于贪婪之心而安住，并且大部分时间都在冥思财富，由于非常吝啬，所以堕落到饿鬼道。之后，从饿鬼道转生为人，却生为贫穷之人，遭受饥渴，互相残杀。为了净化这种极其恶毒和吝啬的瑜伽，薄伽梵金刚萨埵安住于平等性大宝三摩地，化现为金刚日之形。之后，薄伽梵虚空藏金刚日为了圆满十方一切众生的愿望，降下了如珍宝女人等的雨。因此，将转轮王之王位赐予了一切众生。因为对于那些恶毒和吝啬，且因傲慢而愤怒的人，以寂静调伏并不能带来利益，所以，从智慧方便的金刚日中，以胎生的次第，通过太阳的光芒，彻底烧灼那些吝啬之人，从而将他们转变为无有吝啬的天神。
English
Just as a red lotus grows from mud but is not stained by the impurities of the mud, so too, Avalokiteśvara, seeing that sentient beings of the three realms are not stained by the impurities of sudden, adventitious defilements of luminosity, manifested as the form of Avalokiteśvara. Who is this Avalokiteśvara? It is said to be Vajrasattva Tathagata. Know that Vajrasattva is the root emanation of the six realms of samsara. Therefore, the Blessed One Vajrasattva, in order to subdue the desire arising from wrong views, with individual discernment as an offering that purifies desire, namely Padmanartesvara (Lord of the Lotus Dance), through the stages of womb-born generation uniting skillful means and wisdom, in the manner of the mandala of Padmanartesvara, in order to subdue various beings, universally transformed into the King Avalokiteśvara, namely Amitabha. This is the explanation of Padmanartesvara. Having thus explained the commentary on the Lord of Dance, now we will explain the elucidation of Vajra Sun. From past times, a previous verse has already been explained. "At that time, all sentient beings..." This means that after the teachings of Buddha Light Protector, they remained with minds of avarice and mostly meditated on wealth, and due to being extremely miserly, they fell into the realm of pretas. Then, after death, they were born as poor people, suffering from hunger and thirst, killing each other. In order to purify that extremely cruel and miserly yoga, the Blessed One Vajrasattva, having remained in the samadhi of the great treasure of equality, manifested as the form of Vajra Sun. Then, the Blessed One Akashagarbha Vajra Sun, in order to fulfill the wishes of all sentient beings in the ten directions, rained down rain of precious women and so on. Thus, he bestowed the sovereignty of a universal monarch upon all sentient beings. Because pacifying with serenity does not benefit those who are cruel and miserly, and who are angry due to arrogance, therefore, from the Vajra Sun of wisdom and skillful means, through the stages of womb-born generation, the rays of the sun intensely scorched those who are miserly, and thus they were transformed into gods without miserliness.
Tibetan
དང་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །ཟློག་པ་དང་ཞེས་ ༄། །བྱ་བ་སྲོག་དང་རྣམ་ཤེས་ཐིམ་པའོ། །དབྲོག་པས་ཀྱང་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ཞེས་པ་བཙུན་མོ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང༌། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་ཏེ། ས་འོག་ས་བླ་ས་སྟེངས་ཀྱི་གནས་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་གི་རང་དབང་ཡོད་པའི་ནོར་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་དབུགས་དབྱུང་བའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་རྟ་མཆོག་གི་དབུགས་དབྱུང་བ་བཤད་དེ། འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་པའི་ཤློཀ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞེས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་ལའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཤེས་པ། ལེ་ལོ་དང་ཕྲག་དོག་དང་བཅས་པའོ། །ལེ་ལོ་དེས་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། མནར་མེད་པ་ཡི་དམྱལ་བར་ལྷུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མནར་མེད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་བྱི་པོ་དང༌། ཚོམ་པོ་དང༌། རྐུན་བོས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་མཁྱེན་ནས་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་རྟ་མཆོག་གི་ཚུལ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་པར་མོས་པས་སྡིག་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་རོ། །ཕ་རོལ་གནོན་པའི་རྩལ་དག་གིས། །ཞེས་པ་དབང་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱད་པ་ཐིམ་པའི་མཛད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མཛད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་སྙམ་ན་རྟ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་ཤིན་ཏུ་ལེ་ལོས་གདུག་ཅིང་ཕྲག་དོག་གིས་གཏུམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་མང་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེ་ན། བྱི་བོ་ཆོམ་པོ་རྐུན་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱི་བོ་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་འགྲོ་བའོ། །རྐུན་པོ་ནི་མ་མཐོང་བར་ནོར་འཕྲོག་པའོ། །ཆོམ་པོ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ནོར་འཕྲོག་པའོ། །བྲིད་པ་དང་ནི་སྒྱུ་དག་དང༌། །ཞེས་པ་བྲིད་ ༄། །པ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །སྒྱུ་ནི་རང་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་ཐབས་སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་པ། གདུལ་བྱ་དེ་དག་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོས་སྦྱོར་བའོ།
Chinese
“དང་”是指控制身语意。“折巴”是指生命和识融入。“夺巴”也特别指享用明妃和会供轮。如此这般战胜其他，聚集所有地下、地上、地上之上的三处地方的所有自主的财物，并且是战胜三界者。这是金刚日（རྡོ་རྗེ་ཉི་མ།）的呼吸法的解释。 现在宣说马王（རྟ་མཆོག）的呼吸法。过去时等颂词已经解释完毕。 “那时所有众生”是指光藏（འོད་སྲུངས།）的教法之后。知晓精进非常小，伴随着懒惰和嫉妒。如果想知道懒惰会变成什么，就说会堕入无间地狱。无间是就近指，指八大地狱。之后死亡转生为人，也会有奸夫、强盗、小偷阻碍善法。为了调伏这些，薄伽梵金刚萨埵知晓后，以行为精进的智慧自性，以猛烈的结合方式，显现马王之相。以调伏的众生都清净的意乐，以无罪的慈悲之力，仅仅是显现。“以压伏他者的能力”，是指以控制、享用、融入的事业来压伏。如果想知道如何压伏，马王父母双运，以胎生的次第，为了摧毁极其懒惰恶毒、嫉妒凶残的众多有情世界，而幻化坛城之轮。如果想知道他做了什么，就说“奸夫、强盗、小偷”，奸夫是指与他人之妻通奸者，小偷是指不为人知地偷盗财物者，强盗是指明目张胆抢夺财物者。“欺骗和幻术等”，欺骗是指用言语，幻术是指隐藏自己过失的方法，心怀狡诈。 “全部结合”，是指用幻化的轮来结合那些所化众生。
English
"Dang" refers to controlling body, speech, and mind. "Zlokpa" refers to life and consciousness dissolving. "Drokpa" also specifically refers to enjoying consorts and tsok khorlos (gathering wheels). Having thus conquered others, gathering all the autonomous wealth of all three places—underground, above ground, and on the ground—and being victorious over the three realms. This is the explanation of the breathing of Vajra Sun. Now, the breathing of the Supreme Horse is explained. The shloka (verse) beginning with "In the past" has already been explained. "At that time, all sentient beings" refers to after the teachings of Ösung (Light Protector). Knowing that diligence has become very small, accompanied by laziness and jealousy. If you wonder what laziness will become, it is said that one will fall into the Avici hell. Avici is a close indication, referring to the eight great hells. After dying and being reborn as a human, there will still be adulterers, robbers, and thieves who obstruct virtuous deeds. Knowing this, the Bhagavan Vajrasattva, in order to tame them, manifests as the Supreme Horse, with the nature of diligent wisdom in action, in a fierce union. With the pure intention that all beings to be tamed are pure, and with the power of faultless compassion, it is only manifest. "With the skills to subdue others," refers to subduing through the activities of controlling, enjoying, and dissolving. If you wonder how it subdues, the Supreme Horse, in union with the father and mother, in the order of womb-born beings, in order to destroy the worlds of many sentient beings who are extremely lazy, malicious, and fiercely jealous, emanates the wheel of the mandala. If you wonder what it does, it is said, "Adulterers, robbers, and thieves." An adulterer is one who goes to another's wife. A thief is one who steals wealth without being seen. A robber is one who openly robs wealth. "Deception and illusion, etc.," deception refers to with words. Illusion refers to the method of concealing one's own faults, being cunning in mind. "Combines all" refers to combining those beings to be tamed with the wheel of emanation.