Tibetan
གས་པ་སྨོས་ཏེ། བི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉིན་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་མོའི་ཆའོ། །མཚན་མོ་ནི་མཚན་མོའི་ཆའོ། །བཅུ་ནི་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་སྟེ་ཆ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་གསུངས་པ། བརྒྱད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བརྒྱད་དང་བཅུ་ནི་གཉིས་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དོ། །གཉིས་དང་བཅུ་ནི་གསུམ་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས་སོ། །དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་གསུངས་པ། དྲུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དྲུག་ ༄། །དང་བཅུ་ནི་གཉིས་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གོ །བཞི་དང་བཅུ་ནི་གསུམ་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉིན་ཞག་གི་ཆུ་ཚོད་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྔ་གཉིས་ཀྱི། །དབུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་དུས་རྣམས་འདའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་མོ། །ལྔ་བཅུ་ནི་གྲངས་ལྔ་བཅུའོ། །ལྔ་གཉིས་ནི་བཅུ་སྟེ་བཅུ་དང་ལྔ་བཅུས་ནི་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། །དབུགས་ནི་སྣ་སྒོའི་རླུང་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དབུགས་རྒྱུ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས། ཆུ་ཚོད་དུས་རྣམས་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུའི་གྲངས་ཀྱིས་ནི། །ཉིན་མཚན་ཕྲུགས་གཅིག་ཏུ་ནི་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་སུམ་བརྒྱ་དང་ནི་དྲུག་ཅུའི་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེར་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བའི་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ། །རིམ་པ་དེ་བཞིན་མཚན་མ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བའི་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ་རེའུ་མིག་རྣམས་ལ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུ་ཚོད་དབུགས་སོགས་རྫོགས་པ་དང༌། །བི་ཤུ་མ་གཏོགས་རིམ་འཕེལ་འདྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ལས། བི་ཤུའི་ཟླ་བ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ལ་བའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་དང་མཚན་གྱི་ཆུ་ཚོད་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལས་དང་ལས་མིན་བྱེ་བྲག་བཞིན། །དབུགས་ནི་རིམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་དང་ལས་མིན་བྱེ་བྲག་ནི། །ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་དང་མངོན་པར་སྤྱོད་པ
Chinese
关于分割的说明：名为“毗首”（藏文：བི་ཤུ་）的，应当观察如同夏季中月一样。名为“白天”的，是白天的部分。夜晚是夜晚的部分。十要变成三来乘。名为“要变成三来乘”的意思是，总共三十，要知道两个部分也都是三十三十。关于冬季小月的说法，在“八和”等之中，“八和十要用二来乘”，意思是二十八。“二和十要用三来乘”，意思是三十二。关于春季首月的说法，在“六和”等之中，“六和十要用二来乘”，意思是二十六。“四和十要用三来乘”，意思是三十四。剩余部分很容易理解。为了接近春季中月的昼夜时辰，说了“三百五十又五个二，气息的时辰时刻流逝”等。三百是三个百。五十是数字五十。五个二是十，十和五十就变成六十了。气息是鼻孔里流动的气息，这样气息流动三百六十，名为“时辰时刻流逝”就变成一个时辰了。用六十个时辰的数字，就说成一个昼夜。这很容易理解。有些文本中出现“三百和六十”，那里也是同样的意思。如同月份的顺序一样，按照同样的顺序做标记。意思是说，如同月份的顺序一样，在表格上按照三时辰等的标记顺序做好之后进行观察。时辰气息等圆满，除了毗首之外，逐渐增减。意思是说，十二个月的气息完全圆满的时辰中，除了毗首月之外，其余月份的白天和夜晚的时辰逐渐增加和减少的细微之处，也要从之前所说的道理中了解。如同事业和非事业的差别一样，气息要逐渐掌握。意思是说，事业和非事业的差别是，寂静等善业和猛烈行为
English
Regarding the explanation of division: "Bishu" (Tibetan: བི་ཤུ་) should be observed like the middle month of summer. "Day" means the part of the day. Night is the part of the night. Ten should be multiplied by three. The meaning of "should be multiplied by three" is that there are thirty in total, and it should be known that both parts are also thirty each. Regarding the statement of the small month of winter, in "eight and" etc., "eight and ten should be multiplied by two," which means twenty-eight. "Two and ten should be multiplied by three," which means thirty-two. Regarding the statement of the first month of spring, in "six and" etc., "six and ten should be multiplied by two," which means twenty-six. "Four and ten should be multiplied by three," which means thirty-four. The remaining part is easy to understand. In order to approximate the hours of day and night in the middle month of spring, it is said, "Three hundred fifty and five twos, the moments of breath's hours pass." Three hundred is three hundreds. Fifty is the number fifty. Five twos are ten, and ten and fifty become sixty. Breath is the air flowing through the nostrils, so when three hundred and sixty breaths flow, "the moments of hours pass" becomes one hour. With the number of sixty hours, it is called one day and night. This is easy to understand. In some texts, "three hundred and sixty" appears, and the meaning there is the same. Just like the order of the months, make marks in the same order. The meaning is that, just like the order of the months, after making marks such as three hours on the tables in order, observe them. The hours of breath etc. are complete, and apart from Bishu, gradually increase and decrease. The meaning is that, among the hours in which the breaths of the twelve months are completely full, apart from the month of Bishu, the subtle increases and decreases in the hours of day and night of the remaining months should also be understood from the previously mentioned reasoning. Just like the difference between actions and non-actions, breaths should be gradually grasped. The meaning is that the difference between actions and non-actions is peaceful and other virtuous actions and fierce actions.
Tibetan
་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བའོ། །དབུགས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་བཞིན་དབུགས་ཀྱི་རིམ་པས་སོ་སོར་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རླུང་ནི་སོར་དྲུག་གོ །མེ་ནི་སོར་བཞིའོ། །ཆུ་ནི་སོར་བཅུ་གཉིས་སོ། །དབང་ ༄། །ཆེན་ནི་སོར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྒྱུ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉི་ཁྲི་དང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་དང་ར་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ཁ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང༌། ར་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་ནི་ཁ་དང་ར་སོགས་སོ། །དེས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་དྲུག་གི་མཚན་མ་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དུས་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དྲུག་གི་མཚན་མ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང༌། དྲུག་ཕྲག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བགྲོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་མཉམ་པོ་གཉིས་བགོས་པས། བཅོ་བརྒྱད་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཅོ་བརྒྱད་པ་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་བྱའོ། །གཉིས་པོ་དག་ནི་བཅུར་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པོ་དེ་དག་བཅུ་བཅུར་བསྒྱུར་ལ་བརྩི་བ་སྟེ། དས་ཀྱང་བརྒྱ་བརྒྱ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ། ཉིས་བརྒྱའི་མཚན་མ་བྱས་ལ་བཅུ་ཕྲག་བརྒྱད་པ་གཉིས་ལས་བཅུའི་མཚན་མ་དང་དྲུག་གི་མཚན་མ་སོ་སོར་བྱས་ལ། བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་མ་བྱའོ། །དེའི་རྩར་ཐིག་ལེ་གཉིས་བཞག་པས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་ལོའི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མཚན་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡིས་མཚན་མར་ལྡན་པ་ཡིས། །ཉིན་མཚན་གྱི་ནི་དབུགས་སུ་བརྩི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོའི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཉིན་མཚན་གྱི་དབུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་ཆུ་ཞག་བརྩི་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཀུན་བཟུང་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ནི་འདྲི་བ་པོའི་ངག་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ན། ཀའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་མཚན་མ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་གསལ་བྱེད་དང་ཕྲལ་ཏེ། དེ་ལྟ་
Chinese
以及其他非善的分类。应当按顺序掌握气息。 所谓“应当按顺序掌握气息”，就像结合风等一样，应当按气息的顺序分别掌握。 其中的风是六指。火是四指。水是十二指。大自在天应当知道运行在十六指。为了说明“两万”等的附近指示，说了“卡”和“ra”等，说了“等”字，等的词语应当和两个都结合。因此会变成“卡”等，卡等的二十四个字母，以及ra等的六个字母，就是卡和ra等。因此显示了作为二十四和六的标志。所谓“时段”，应当掌握六个时段的标志，二十四和两个六，就会变成三十六。用两个行进表示，所谓“用两个行进表示”，就是将三十六的标志平均分成两份，就会变成十八和十八，十八是两个肩膀的标志。所谓“两个都要变成十”，就是将那两个都变成十来计算，因此也会变成两百一十六。从中将两百混合成一个，作为两百的标志，从两个十八中分别做出十的标志和六的标志，作为十六的标志。在那旁边放两个点，就会变成两万一千六百，因此就变成了年的小时数的标志。所谓“以它具备标志”，就是以年的小时数的标志，也显示了日夜的气息的标志，会变成两万一千六百。现在为了显示计算潮汐，说了“抓住语自在”，等等。其中语自在是提问者的语言的字母。全部是最终的，例如说了“ma”，就作为ka的最终的二十五的标志。同样地，也应当和其他辅音结合。元音字母也和辅音分开，像那样
English
And other non-virtuous classifications. One should grasp the breaths in order. The saying, "One should grasp the breaths in order," means that just as one combines the winds and so forth, one should grasp the breaths separately in order. Among them, wind is six fingers. Fire is four fingers. Water is twelve fingers. The Great Lord should know that it moves in sixteen fingers. In order to explain the nearby indications of "twenty thousand" and so forth, "ka" and "ra" and so forth are mentioned, and the word "etc." is mentioned. The word "etc." should be combined with both. Therefore, it will become "ka" etc., the twenty-four letters of ka etc., and the six letters of ra etc., are ka and ra etc. Therefore, it shows the mark of twenty-four and six. The saying "time periods" means that the mark of six time periods should be grasped, twenty-four and two sixes, which will become thirty-six. Represented by two progressions. The saying "Represented by two progressions" means that the mark of thirty-six itself is divided equally into two parts, which becomes eighteen and eighteen, and eighteen is the mark of two shoulders. The saying, "Both should be transformed into ten," means that those two should be transformed into ten and counted, so it will also become two hundred and sixteen. From that, two hundred are mixed into one, and a mark of two hundred is made, and from two eighteens, a mark of ten and a mark of six are made separately, and a mark of sixteen is made. If two dots are placed next to it, it will become twenty-one thousand six hundred, which becomes the mark of the number of hours in a year. The saying, "With it possessing the mark," means that with that mark of the number of hours in a year, the mark of the breaths of day and night is also shown, which will become twenty-one thousand six hundred. Now, in order to show the calculation of tides, it says, "Grasping the Lord of Speech," and so on. Among them, the Lord of Speech is the letters of the questioner's language. All is ultimate, for example, if "ma" is said, it becomes the mark of the ultimate twenty-five of ka. Similarly, it should also be combined with other consonants. Vowel letters are also separated from consonants, like that.