Tibetan
ཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ནི། །བླ་མའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། བཅོས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྐྱེ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིག་བཅད་གཅིག་གིས་བཅོས་མའི་བསྒོམ་པ་དང༌། བཟླས་པ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཇི་ག་གླང་པོ་རྙེད་གྱུར་ནས། །གླང་པོའི་རྗེས་ནི་ཚོལ་བྱེད་དམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གང་གིས་མཚོན་ཞེ་ན། རང་འདོད་ལྷ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པའི། །མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་དངོས་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རང་འདོད་པའི་ལྷར་བསྒོམས་ནས། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རང་འདོད་པའི་ལྷ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཚོན་པར་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཁམས་གསུམ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་གིས་བསྒོམས་པས་ཤེ་ན། མཁས་མཆོག་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། །རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བཅོས་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། ད་ནི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རི་རྩེ་དང་ནི་ཞི་བྱེད་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔགས་ཤེས་པས་ནི་གནས་བཅོས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། དེས་ཅི་ཞིག་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདེ་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་སྟོང་པ་དེའི་ཐབས་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཐབས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་བསྒོམས་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གནས་དང་ལྡན་པའི་སྒོམ་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟོན་པ། །དེ་བས་དེ་ལྟར་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་སྤངས་ཤིང་དེ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་མེད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གམ་རང་རིག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་བཤད་ནས། ད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་གསུམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་ན། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་སྦྱར་བར་བྱ། །
Chinese
所诠之体性，以上师之道可得，如是说。已说方便之体性，所修之体性是，生起共同成就之，从“生起共同成就之”开始，以一个偈颂概括地阐述了所修之禅修、念诵、明咒和手印。如是导师龙树菩萨云：“若已得象，何须寻象迹？”如是说。那么以何象征呢？以自欲天之结合，以佛陀之究竟，所诠之体性作真实，此句是说在生起次第中观想成自欲之本尊，在圆满次第中以自欲之本尊手印来真实象征，证悟佛陀之究竟的轮回与涅槃之体性，并且三界亦将证悟如虚空。此以何修习耶？缘于贤哲之上师。以自明觉现前于昼夜串习之。如是已说离造作之禅修体性，现在宣说处所之体性，从“山顶及寂静处所”开始，到“以咒知者修饰处所”之间，阐述了处所之体性，那么以彼当修何法耶？以具乐而修。如是说，当以具足有漏之乐，如喜、胜喜等而修习。彼空乐之方便为何耶？若无智慧方便，则不得成佛。此句是说，若不于四手印修习空性，则不得无分别之智慧。如是已说具处所之禅修，现在宣说结尾，说“故如是圆满菩提”，此句是说，若无舍弃自性四手印并与其等同结合之现前道，则仅以空性或仅以自明觉不得成就。如是已说次第趣入空性之方便，现在当说第三双运之方便，由此生起智慧故，当与四手印相结合。
English
The nature of what is to be symbolized is attained through the path of the Guru, so it is said. Having explained the nature of the means, the nature of what is to be cultivated is: 'That which gives rise to common accomplishments.' From 'That which gives rise to common accomplishments' onwards, one verse succinctly explains the cultivated meditation, recitation, mantra, and mudra. As the teacher Nagarjuna said: 'If one has found the elephant, why search for the elephant's footprints?' So it is said. Then, what does it symbolize? 'With the union of the self-desired deity, with the ultimate state of Buddhahood, having made the nature of what is to be symbolized real.' This means that in the generation stage, one meditates on the self-desired deity, and in the completion stage, one actually symbolizes with the self-desired deity's mudra, realizing the nature of samsara and nirvana, which is the ultimate state of Buddhahood, and the three realms will also be realized as being like space. By what is this meditated upon? By focusing on the excellent wise one himself. By making self-awareness manifest and familiarizing oneself with it day and night. Having thus explained the nature of meditation free from fabrication, now the nature of the place will be explained, starting from 'The mountaintop and the place of pacification,' up to 'The place is adorned by one who knows mantras.' Having shown the nature of the place, what should one meditate upon there? 'One should meditate with bliss.' This is said, one should meditate with the bliss of contaminated pleasures, such as joy and supreme joy. What is the means for that bliss of emptiness? 'Without wisdom and means, Buddhahood will not be attained.' This means that without meditating on emptiness in the four mudras, one will not attain non-conceptual wisdom. Having thus explained meditation endowed with a place, now the conclusion is shown, saying 'Therefore, in this way, perfect enlightenment.' This means that perfect enlightenment as a result is not attained by emptiness alone or self-awareness alone without the manifest path of abandoning the four self-natured mudras and uniting equally with them. Having thus explained the means of gradually entering emptiness, now the third means of union will be explained: 'Because wisdom arises from this, it should be united with the four mudras.'
Tibetan
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡུལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཏི་མུག་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དུ་བསྐྱེད་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས། དགའ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ལས། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་སྟོང་ པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །ཞེ་སྡང་རྟག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་གིས་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རིགས་སུ་བསྐྱེད་ནས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་མཐར་སྟོང་པའི་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཕྲག་དོག་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་གི་དམངས་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྒྲོལ་མར་བསྐྱེད་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་བསྐྱེད་པའི་མཐར་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་རིགས་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་གིས་རྗེའུ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གོས་དཀར་མོར་བསྐྱེད་ལ་དགའ་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་མཚན་བརྗོད་ལས། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པས། །རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིགས་དང་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ། །ལྷ་ཡི་གཟུགས་སུ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་བསྒྲུབ་བཞིས་སྦྱངས་ནས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི་དང་བའི་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རྨོངས་པས་ཞི་འགྱུར་ཁྲོ་བས་དྲག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམས་པས་དག་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌།
Chinese
如是，如同月亮盈满一般，生起于寂止之乐上的胜观之乐，依赖于四种手印境。如是，以半偈概括指示后，现在将详细阐述手印的体性：愚痴是誓言手印。这是指，皈依遍照如来的瑜伽士，将婆罗门种姓的女子视为佛眼，进入等持，从三喜的自性中，以乐空印封印，这是誓言手印，即观修如镜般的空性。嗔恨恒常是大手印。这是指，皈依金刚部的补特伽罗，将刹帝利种姓的女子视为嘛嘛枳，在俱生喜的尽头，以空性印封印，这是大手印，即平等性的法性。嫉妒是业手印。这是指，皈依业部的补特伽罗，将吠舍种姓的女子视为度母，生起俱生喜的尽头，以乐空印封印，这是业手印，即行为精进的法性。贪欲是法手印。这是指，皈依莲花部的补特伽罗，将旃陀罗种姓的女子视为白衣女，在三喜的尽头，以大乐印封印，这是法手印，即个别自证智的法性。如是，《名号赞》中说：大供养是大贪欲，令一切有情欢喜。等等。瑜伽士圆满这些手印，因此将要宣说。这是指，为了显现寂止，圆满大乐，因此将要宣说四种手印的因的集合之义。种姓和二者都显现，应当观想为天神的形象。这是指，通过四种亲近修习净化后，修习本尊瑜伽，即生起最初的信心，转为福德资粮。因愚痴而寂静，因嗔怒而强大。这是指，观修愚痴的空性而寂静，观修嗔恨的法性而清净，观修贪欲的法性而生起大贪。
English
Thus, just as the moon waxes full, the bliss of insight arising from the bliss of calm abiding depends on the four mudra objects. Having thus indicated in brief with half a verse, now the characteristics of the mudras will be explained in detail: Ignorance is the samaya mudra. This means that the yogi who relies on Vairochana, generating a Brahmin caste girl as the Buddha's eye, entering into samadhi, from the nature of the three joys, sealed with the bliss-emptiness seal, this is the samaya mudra, that is, meditating on emptiness like a mirror. Hatred is always the great mudra. This means that the person who relies on the Vajra family, generating a Kshatriya caste girl as Mamaki, at the end of the co-emergent joy, sealed with the emptiness seal, this is the great mudra, that is, the dharmata of equality. Jealousy is the karma mudra. This means that the person who relies on the Karma family, generating a Vaishya caste girl as Tara, generating the co-emergent joy, at the end sealed with the bliss-emptiness seal, this is the karma mudra, that is, the dharmata of diligent action. Desire is the dharma mudra. This means that the person who relies on the Padma family, generating a Chandala caste girl as White-clad Woman, at the end of the three joys, sealed with the great bliss seal, this is the dharma mudra, that is, the dharmata of individual self-realization wisdom. Thus, in the "Namasamgiti" it is said: Great offering is great desire, making all sentient beings rejoice. And so on. The yogi perfects these mudras, therefore it will be taught. This means that in order to manifest calm abiding, perfecting great bliss, therefore the meaning of teaching the collection of causes of the four mudras. Both lineage and the two manifest, one should contemplate as the form of a deity. This means that after purifying through the four approaches and practices, practicing deity yoga, that is, generating initial faith, turning into a collection of merit. Pacified by delusion, strengthened by wrath. This means that meditating on the emptiness of delusion becomes peaceful, meditating on the dharmata of hatred becomes pure, meditating on the dharmata of desire generates great attachment.