Tibetan
ས་བོན་ཐམས་ཅད་ལས། །(རང་རང་གི་)རྒྱུ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །ས་བོན་མེད་པར་(དེའི་)འབྲས་ཡོད་པར། །ཤེས་(པ་དང་)ལྡན་(པ་)གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས། །(རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྐུའི་)ས་བོན་(དུ་)གྱུར་པ་(སངས་རྒྱས་ཀྱི་)ཁམས་དེ་ཉིད། །(འཁོར་འདས་ཀྱི་) ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་(ཡེ་དང་པོ་ནས་དུས་ནམ་ཡང་ཡོད་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁོ་བོས་)འདོད། །(ས་ལམ་ལ་) རིམ་གྱིས་(འཇུག་པའི་དྲི་མ་)སྦྱངས་ 3-139 པར་གྱུར་པ་ལས། །(དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་)སངས་རྒྱས་(ཀྱི་)གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར། །(རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཀྱང་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་དཔེར་ན་)དྲི་མེད་ཉི་མ་ཟླ་བ་ཡང་། །(འདོད་པའི་དཔེ་)སྤྲིན་དང་(གནོད་སེམས་ཀྱི་)ཁུག་རྣ་(ལེ་ལོའི་)དུ་བ་དང་། །(རྒོད་པའི་)སྒྲ་གཅན་གདོང་དང་(ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔེ་)རྡུལ་ལ་སོགས། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡིས་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་(དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་)འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་དང་གནོད་སེམས་ལེ་ལོ་དང་། །རྒོད་པ་དང་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡིས་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར(བ་དེས་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་ཆས་སུ་ཚང་བའི་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་)། །(སྒྲིབ་པ་སེལ་བའི་ལམ་ལ་འབད་པས་དྲི་མ་ཟད་ཀྱང་འོད་གསལ་མི་འཛད་པ་དཔེ་)ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་(དྲི་མ་)དག་(པར་བྱེད་)པའི་(རྡོ་དྲེག་གི་)གོས། །སྣ་ཚོགས་(པའི་)དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན(དུ་གྱུར་པ་དང་)། །ཇི་ལྟར་མེ་ཡི་ནང་བཅུག་ན། །དྲི་མ་(རྣམས་)ཚིག་(པར་)འགྱུར་(ཀྱང་)གོས་(འཚིག་པ་)མིན་(པ་)ལྟར། །དེ་བཞིན་(དུ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་)འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཅན(དུ་གྱུར་པ་དེ)། །(ལམ་གྱི་)ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་དྲི་མ་སྲེག(ཀྱང་འོད་གསལ་སྲེག་པ་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ།)།(ལྕགས་ཟད་བརྡར་ཟད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ལམ་)དེ་ཉིད་(ཀྱིས་)འོད་གསལ་(བསྲེག་པ་)མ་ཡིན་ནོ། །(འོ་ན་རྒྱལ་བའི་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་འོད་གསལ་ཡང་ཡིན་ལུགས་ལ་བཀག་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་)སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་(བྱེད་ཡུམ་ལ་སོགས་)པའི་མདོ། །རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ(འི་དགོངས་པ་)གང་། །(མདོ་)དེ་དག་ཀུན་གྱིས་(བདག་འཛིན་གྱི་)ཉོན་མོངས་ལྡོག(པར་བྱེད་ཀྱི)།ཁམས་དེ་ཉམས་(ཤིང་འགོག་)པར་བྱེད་(པ་ནི་)མ་ཡིན(ནོ)། །(དོན་དམ་པར་ཆོས་དབྱིངས་འགོག་མི་ནུས་པ་དཔེར་ན་)ས་ཡི་ནང་ན་གནས་པའི་ཆུ། །(རང་བཞིན་)དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ 3-140 ལྟར། །ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་(ནམ་ཡང་མེད་དུ་མི་རུང་བར་རྟག་ཏུ
Chinese
从一切种子中，产生与其因相似的果。 没有种子，果实如何存在？ 有智慧者如何能证明？（无因不可能生果，同样） 作为（佛）种子的（佛）界，我认为（龙树我）是（轮回与涅槃的）一切法的所依，（从原始以来，任何时候都存在）。 通过逐渐（在道位上）净化（进入的）垢染，将获得（无垢的）佛果。 （虽然自性清净，却被遮蔽所障蔽，例如）无垢的日月，也被 （欲望的例子）云和（嗔恨的）雾，（懒惰的）烟， （掉举的）罗睺罗面和（怀疑的例子）尘等，五种遮蔽所遮蔽。 同样，（一切众生的自性）光明的心，被欲望和嗔恨、懒惰， 掉举和怀疑这五种遮蔽所遮蔽。（因此，本来具足力量等一切功德的佛，存在于一切众生心中，但是） （通过努力消除遮蔽的道路，垢染尽除，光明不灭，例如）如同火（净化）的（石灰的）布， 被各种（各样的）垢染所染污，如同放入火中， 垢染（全部）燃烧（但是）布（不燃烧）一样。 同样，（众生的自性）光明的心，被贪欲等垢染所染污， （通过道的）智慧之火燃烧垢染（但是不燃烧光明，所以在获得果位时，） （不是像铁耗尽、磨损耗尽那样，光明功德消失，所以道）本身不（燃烧）光明。 （那么，佛所说的宣讲空性的经典，既然宣讲一切皆空，难道不是也否定了光明的存在方式吗？）宣讲空性的经典， 佛所说的一切（意图），（这些）全部是为了遣除（我执的）烦恼， 不是为了破坏（佛）界，（不是为了阻止）。（究竟上，法界无法阻止，例如）如同存在于地中的水， （自性）无垢地存在一样，烦恼中的智慧也，同样无垢地（永远不能没有，恒常存在）。
English
From all seeds, fruits arise that resemble their causes. Without a seed, how can there be a fruit? Who with knowledge can prove it? (Just as there can be no fruit without a cause) That very element (dhatu) which is the seed (bija) of (Buddha), I (Nagarjuna) consider to be the support of all dharmas (of samsara and nirvana), (existing from the very beginning, at all times). Through gradually purifying the defilements (that enter) (on the paths), one will attain the state of Buddhahood (free from defilements). (Although naturally pure, it is obscured by obscurations, for example) even the stainless sun and moon are, (Examples of desire) clouds and (of malice) fog, (of laziness) smoke, (Of agitation) Rahu's face and (of doubt) dust, etc., obscured by five obscurations. Similarly, the mind (the nature of all beings) of clear light, is obscured by desire and malice, laziness, agitation and doubt, these five obscurations. (Therefore, the Buddha, who is complete with all qualities such as power, exists in all beings, but) (By striving on the path to eliminate obscurations, the defilements are exhausted, but the clear light is not exhausted, for example) just as a cloth (of limestone) that is (purified) by fire, is stained with various (kinds of) stains, just as when it is put into the fire, the stains (all) burn (but) the cloth (does not burn). Similarly, the mind (the nature of beings) of clear light, is stained with desire, etc., (The fire of wisdom of the path burns the stains (but does not burn the clear light, so when the fruit is attained,) (It is not like iron being exhausted or grinding being exhausted, the qualities of clear light do not disappear, so the path) itself does not (burn) the clear light. (Then, the sutras that the Buddha spoke, which proclaim emptiness, since they proclaim that everything is empty, do they not also negate the way of existence of clear light?) The sutras that proclaim emptiness, Whatever (intention) the Buddha spoke, (all of) these are to eliminate (the afflictions of self-grasping), not to destroy (the Buddha) element (dhatu), (not to prevent it). (Ultimately, the dharmadhatu cannot be prevented, for example) just as the water that exists in the earth, exists (naturally) without defilement, so too, wisdom in the afflictions, exists without defilement (always indispensable, constantly). -------------------------------------------------------------------------------- ་)གནས། །(དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དོན་དམ་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་དབྱིངས་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་བདག་མིན་ནམ་སྙམ་ན་)ཆོས་དབྱིངས་གང་ཕྱིར་(ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་)བདག་མ་ཡིན། །(ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་)བུད་མེད་མ་ཡིན་(ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་)སྐྱེས་པའང་མིན། །(ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་)གཟུང་བ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །(ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་)ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་(རྟོག་པས་)བརྟག་(ཅིང་གཟུང་)པར་བྱ། །ཆགས་པ་མེད་(པ་དོན་དམ་)པའི་ཆོས་ཀུན་ལ། །(ཀུན་རྫོབ་)བུད་མེད་(ཀྱི་)སྐྱེས་པ་དམིགས་(པ་)མ་ཡིན། །(ཀུན་རྫོབ་)འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གདུངས་གདུལ་བྱའི་ཕྱིར། །བུད་མེད་སྐྱེས་པ་ཤེས་རབ་(དང་ཐབས་སུ་ཡོད་པར་)བསྟན། །(མདོ་ལས་)མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་ཞེས། །བྱ་བ་གསུམ་པོས་(རེ་ཞིག་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་གིས་མི་སྟོང་པར་འཛིན་པའི་) སེམས་སྦྱོང་བྱེད། །མཆོག་ཏུ་སེམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་(དོན་དམ་)པའི། །ཆོས་ནི་(སྤྲོས་པའི་)རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། །(ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མ་སྦྱངས་ན་མི་མཐོང་བའི་དཔེ་)ཇི་ལྟར་སྦྲུམ་མའི་ལྟོ་ན་བུ། །ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཡོགས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་(རྟག་ཏུ་བཞུགས་)ཀྱང་མཐོང་(བ་)མ་ཡིན། །(འོ་ན་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་དང་གང་དུ་རྒྱུ་གང་ལས་)བདག་(ཏུ་རྟོག་པ་)དང་བདག་གིར་རྣམ་རྟོག་དང་། །མིང་གི་འདུ་ཤེས་(ཀྱི་རྟོག་པ་)རྒྱུ་མཚན་གྱིས(རྟོག་པ)། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་འབྱུང་བ་ཡང་། །འབྱུང་(བ་)དང་འབྱུང་ལས་གྱུར་(པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་)པས་སོ། །(སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དབྱིངས་)སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཡང་། །(བདག་དང་བདག་འཛིན་གྱི་)སྣང་བ་མེད་ཅིང་(རྣམ་རྟོག་གི་)མཚན་ཉིད་མེད། །སོ་སོ་རང་རིག་(ཡེ་ཤེས་)སྦྱོར་(བ་དང་)ལྡན་(པ་)ཉིད(ཡིན་པས)། །སངས་རྒྱས་(ཆོས་ཀྱི་སྐུ་)རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན(ནོ)། །(མི་རྟག་པ་ 3-141 ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་བྱ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ་དཔེར་ན་)ཇི་ལྟར་རི་བོང་མགོ་ཡི་རྭ། །(ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲོ་)བཏགས་པ་ཉིད་དེ་(དོན་ལ་)མེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་(དུ་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་བའི་)ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །(མ་རིག་པས་སྒྲོ་) བཏགས་པ་ཉིད་དེ་(གཤིས་ལ་)ཡོད་མ་ཡིན། །(རི་བོང་གི་རྭར་མ་ཟད་)ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ངོ་བོ་(དང་རྡུལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་)ཡིས། །གླང་གི་རྭ་ཡང་(གཤིས་ལ་)དམིགས་མ་ཡིན(པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ)། །ཇི་ལྟར་སྔོན་(སྐྱེ་བ་མེད་པ་)བཞིན་(དུ་)ཕྱིས་(འགག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་)དེ་བཞིན(དུ་མེད་པ)། །དེ་ལ་(དངོས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་)ཅི་ཞིག་བརྟག་པར་བྱ(དེར་བརྟག་པར་བྱ་རྒྱུ་མེད་དོ)། །(དེས { "translations": [ '问：那么，宣说空性的经典的究竟密意，难道是说以世俗的‘我’所空之法界也是空无吗？如果究竟上法界存在，那它不就是‘我’吗？', '答：法界为何不是（世俗的）‘我’呢？（世俗的）不是女人，也不是（世俗的）男人。从一切能取中解脱出来，如何能以‘我’来（分别）执取法界呢？', '对于无有贪执的（胜义）一切法，没有（世俗的）男女之相。为了调伏被（世俗）贪欲所困扰的众生，才宣说有男女的智慧（和方便）。', '（经中说）‘无常、痛苦、空性’，以这三种方式来调伏（暂时执着常乐我的）心。最殊胜的调伏心之法，是（离戏论的）无自性。', '（虽然存在，但未净除障碍就无法见到，例如：）如同孕妇腹中的胎儿，虽然存在却无法看见。同样，被烦恼遮蔽的法界（恒时存在），却无法看见。', '（那么，遮蔽的分别念是什么？其根源又是什么？）‘我’（的执着）、‘我所’的分别念，以及名相的分别念和因由的（分别念）。这四种分别念的生起，是由于生（和）由生所变的（障碍）。', '（远离障碍的法界）诸佛的愿望，没有（我和我执的）显现，也没有（分别念的）相状。各自具有自证（智慧）和合（的状态），佛（法身）是常恒的法性。', '（无常的世俗诸法在所知境中并不成立，例如：）如同兔子的头上没有角，只是假立安设，实际上并不存在。同样，一切（世俗的）诸法也都是（由无明）假立安设，实际上并不存在。', '（不仅仅是兔角）极微之尘的自性（以及微尘的方分差别），牛角也（在自性上）不可得（这些如幻的诸法）。如同先前（没有生），之后（灭亡的事物也）同样（不存在）。对于它（无实有的自性），还有什么可以分析的呢（没有什么可以分析的）？' ], "english_translations": [ "Q: So, does the ultimate intent of the sutras that teach emptiness mean that the Dharmadhatu, which is empty of the conventional 'self', is also empty?", "If the Dharmadhatu exists ultimately, isn't it the 'self'?", "A: Why is the Dharmadhatu not the (conventional) 'self'? It is not (conventional) woman, nor (conventional) man. Being completely liberated from all that can be grasped, how can one conceptually grasp the Dharmadhatu as 'self'?", "For all the (ultimate) dharmas that are without attachment, there is no perception of (conventional) woman or man. In order to tame beings tormented by (conventional) desire, wisdom (and skillful means) of woman and man are taught.", "(In the sutras it says) 'impermanence, suffering, emptiness', with these three activities, the mind (temporarily clinging to permanence, happiness, and self) is trained. The supreme training of the mind is the (free from elaboration) nature of no-self.", "(Although it exists, it cannot be seen if the obscurations are not purified, for example:) Like a fetus in a pregnant woman's womb, although it exists, it cannot be seen. Similarly, the Dharmadhatu obscured by afflictions (always abides), but cannot be seen.", "(So, what are the obscuring conceptualizations? And what is their root?) 'Self' (grasping) and the conceptualizations of 'mine', and the conceptualizations of names and the (conceptualizations of) reasons. These four conceptualizations arise from birth (and) from the obscurations transformed from birth.", "(The Dharmadhatu free from obscurations) The aspirations of the Buddhas, have no appearance of (self and self-grasping), and no characteristics of (conceptualizations). Each possessing self-awareness (wisdom) and endowed with union (state), the Buddha (Dharmakaya) is the nature of permanence.", "(The impermanent conventional dharmas are not established in the knowable objects, for example:) Like a rabbit's head having horns, it is merely an imputation, in reality it does not exist. Similarly, all (conventional) dharmas are (by ignorance) merely imputed, in reality they do not exist.", "(Not just rabbit horns) The nature of the finest dust particles (and the distinctions of the directional parts of the dust particles), even the horns of a bull are (in reality) not perceived (these illusion-like dharmas). Just as before (without arising), so too after (the object of cessation) is similarly (non-existent). What is there to analyze in it (the nature of non-existence) (there is nothing to analyze there)?" ] } --------------------------------------------------------------------------------