Tibetan
ང་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ་ཨོཾ་ཨེ་ཀ་ཡ་མ་ཧེ་དུན་རཀྵ་ཧེ་དུ་ན། ཧཱུྃ་ཛཿཧཱྃ། ཡ་མ་ཙིཏྟ་ཤ་མ། ཤ་ཏཱུྃ་སྟྃ་བྷ་ཡ་ནྃ་དྷྲྀ་ཀ་རྦད། ཅེས་གསུངས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་ཤིང་། དྲེགས་པ་ཅན་ཐམས་Ｘཅད་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། མྱོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་འཇིག་རྟེན་བཅིང་ཟློག་གི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱུང་རྣམ་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཁྱུང་ལས་ལ་གཟུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གསང་སྔགས་གསུངས་པ། གྲང་ཏི་ཏིག་ཏིག །གྲ་ཏ་བྲག་ཤི་ཏ་ཏ་ལེ་ཧེ་དུ་ཧཱུྃ་ཕཊ། དེ་ནས་ཡང་དགྲ་འབའ་ཞིག་པ་གསད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་ཐོག་འབབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་མཱ་ར་ན་སོད་སོད་། མཱ་ར་ན་བྱིང་བྱིང་། མཱ་ར་ན་རྨུགས་རྨུགས། མཱ་ར་ན་ཧལ་ཧལ། མཱ་ར་ན་དུན་དུན། མྱོགས་མྱོགས། བྱིང་བྱིང་། ཐུམ་རི་ལི་ལི་རྦད་ཛ་ཛ། ནཱ་ག་ལ་སོགས་ཤ་ཏྲཱུྃ་སྦྱར་ཞེས་གསུངས་ སོ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསང་པ་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་ལྷའི་དབང་པོས་གསོལ་པ། ཀྱཻ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུག་པ་ཅན་ཚར་བཅད་པའི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱུང་སྒྲོལ་བྱེད་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་རབ་ཏུ་གསང་སྔགས་བཀའ་སྩལ་པ། ཨོཾ་ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ཊ་ཀི་ཙ་ཏི། གུརྱ་ལ། གྷྱུ་ལི་མི་ལི་ཤ་ཤ་གྷྱུ་གྷྱུ། ཤད་ཏི་བི་རི་ཏི། ཧཱུྃ་ཡ་ཧཱུྃ་ཡ། ཧཱུྃ་ཏུ་ཏི་སྭཱ་ཧཱ། འབྲས་དང་སོ་བ་ནས་ནག་དང་། །ཨ་རུ་ར་རྣམས་ཞིབ་བཏགས་ཏེ། དགུ་དང་བཅུ་གཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །མཁའ་ལྡིང་སྒོ་ང་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར། །འགྲམ་དུ་བཞག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །མཱ་ར་ན་སོད། མཱ་ར་ན་བྱིང་བྱིང་། མཱ་ར་ན་མུགས་མུགས། མཱ་ར་ན་ཧ་ན་ཧ་ན། མཱ་ར་ན་དུན་དུན། ཧ་ལ་ཧ་ལ། མྱོས་མྱོས། བྱིང་བྱིང་། ཐུམ་རི་ལི་ལི་ཛ་ཛ། དེ་ནས་གཏོར་མ་དབུལ་བར་བྱ། །བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི། གྲྀཧྞ་ཧྲྀཧྞ། མ་ཧཱ་རག་སི་པ་ཏོ། ས་མཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། གསོལ་བ་གདབ་ཅིང་ཕྲིན་ལས་བཅོལ། །གླ་རྩི་ཤིང་ཀུན་ཤ་ཆེན་དང་། །ལྕེ་པོ་གནག་པོ་ཤ་རཱི་ར། །བྱི་སྐུ་སྟག་གི་སྡེར་མོ་རྣམས། །རས་སུ་གཏུམས་ལ་ལུས་ལ་བཅང་། །ཨོཾ་ཉི་མས་སླ་ནཱཾ། གྷུ་ནི་ཞི་རྩི་ཏ་གྷུ་བི་ནཱཾ། ཙི་ཏྲ་མུ་ཏྲ་ཟློག
Chinese
我所说的遣除（障碍）之咒是：嗡 诶嘎 亚玛 嘿 顿 惹叉 嘿 顿。吽 匝 吽。亚玛 泽达 夏玛。夏 咚 斯咚 巴亚 南 德日 嘎 惹巴达。这样说之后，所有世间的界域都动摇了，所有傲慢者都像陶工的轮子一样旋转，变得疯狂了。吉祥金刚暴怒心意秘密续之后续中，束缚解脱世间之品，第四品。然后，薄伽梵进入名为金翅鸟极度欢喜的等持，说了名为投入金翅鸟事业的秘密咒语： 创 德 迪 迪。扎达 扎西 达 达列 嘿 顿 吽 啪。然后，又进入唯一诛杀怨敌的无上等持，说了名为金刚猛烈降雹的咒语：嗡 玛惹纳 索 索。玛惹纳 炯 炯。玛惹纳 姆 姆。玛惹纳 哈哈。玛惹纳 顿 顿。妙 妙。炯 炯。吞 热 勒 勒 惹 匝 匝。那嘎等夏 仲 结合。这样说了。吉祥金刚暴怒心意秘密续之后续中，秘密咒语之品，第五品。然后，天神之王祈请道：奇哉 薄伽梵，请您开示调伏恶毒者的特殊事业。这样祈请后，薄伽梵进入名为金翅鸟救度的秘密的等持，说了极度秘密的咒语：嗡 达地雅 他。嗡 扎 杰 匝 德。古雅 拉。格雅 勒 弥 勒 夏 夏 格雅 格雅。夏 德 贝 热 德。吽 亚 吽 亚。吽 德 德 梭哈。大米、青稞、黑豆和阿如拉磨成粉末，做成九个或十一个，用空行母蛋（金翅鸟蛋）用咒语围绕，放在旁边进行修持。玛惹纳 索。玛惹纳 炯 炯。玛惹纳 姆 姆。玛惹纳 哈哈。玛惹纳 顿 顿。哈哈。妙 妙。炯 炯。吞 热 勒 勒 匝 匝。然后供养食子。巴林 达 卡 嘿 卡 嘿。格日 纳 喝日 纳。玛哈 惹 格 斯 巴 多。萨玛雅 梭哈。祈请并委托事业。麝香、松脂、大肉和黑舌、夏日惹肉、老鼠尸体、老虎爪子等，用布包裹后佩戴在身上。嗡 尼玛 萨 囊。格 尼 希 泽 达 格 贝 囊。泽 扎 姆 扎 卓。
English
The mantra for averting (obstacles) that I spoke is: Om Eka Yama He Dun Raksha He Du Na. Hum Dzah Hum. Yama Tsitta Shama. Sha Trum Stum Bhaya Nam Dhri Ka Rabda. Having said this, all the realms of the world shook, and all the arrogant ones spun like a potter's wheel, becoming intoxicated. From the later continuation of the Glorious Vajra Wrathful Mind Secret Tantra, the chapter on Liberating the World from Bondage, the Fourth Chapter. Then, the Bhagavan entered the samadhi called Garuda's Extreme Joy, and spoke the secret mantra called Engaging in Garuda's Activity: Trang Ti Tik Tik. Trata Trakshi Ta Tale He Du Hum Phat. Then, again, entering the unsurpassed samadhi of solely slaying enemies, he spoke the mantra called Vajra Fierce Hail: Om Marana So So. Marana Jying Jying. Marana Muk Muk. Marana Hal Hal. Marana Dun Dun. Myok Myok. Jying Jying. Thum Ri Li Li Rabdza Dza Dza. Combine Naga etc. with Sha Trum. Thus he spoke. From the later continuation of the Glorious Vajra Wrathful Mind Secret Tantra, the chapter on Secret Mantras, the Fifth Chapter. Then, again, the King of Gods requested: O Bhagavan, please bestow the special activity of subduing the wicked. Having requested thus, the Bhagavan entered the samadhi called Garuda's Secret of Salvation, and bestowed the extremely secret mantra: Om Tadyatha. Om Ta Ki Tsa Ti. Gurya La. Ghya Li Mi Li Sha Sha Ghya Ghya. Shat Ti Bi Ri Ti. Hum Ya Hum Ya. Hum Tu Ti Svaha. Grind rice, barley, black beans, and arura into powder, make nine or eleven (offerings), surround the egg of a khading (Garuda egg) with the mantra, place it nearby, and practice. Marana So. Marana Jying Jying. Marana Muk Muk. Marana Hana Hana. Marana Dun Dun. Hala Hala. Myok Myok. Jying Jying. Thum Ri Li Li Dza Dza. Then offer the torma. Baling Ta Kha He Kha He. Grihna Hrihna. Maha Raksi Pato. Samaya Svaha. Make requests and entrust the activity. Musk, pine resin, large meat, black tongue, Sharira meat, mouse corpse, tiger claws, etc., wrap in cloth and wear on the body. Om Nima Sa Nam. Ghu Ni Shi Tsi Ta Ghu Bi Nam. Tsi Tra Mu Tra Drok.
Tibetan
་བྱེར། །ཙི་ཏ་གྷུ་ལི་ནཱཾ། ཡ་ཁྲ་ནཱ་ག་ཟློག །ནཱ་ག་ཤིག །ནཱ་ག་མགོ་ལ་ནཱཾ། ཧ་པ་ས་ཁྲེ། རྟག་ཏུ་སྟོམ་ཆངས་གཏོར་མས་མཆོད། །ཞི་བས་དུག་དབྱུང་བྱད་ཀྱང་དགྲོལ། །རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱོགས་བཞི་རུ། །ནཱ་གའི་གཟུགས་བྲིས་དུག་ཅན་གཞག །ཚོན་སྐུད་སྦྲུལ་བསྒོམས་བཅིངས་པ་དེ། །སྤུ་གྲི་འབར་བས་གཏུབས་ཤིང་དབྱེ། །རི་རབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ན། །དུག་བཞི་ལས་སྐྱེས་རིགས་བཞིའི་ཀླུ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་དུག་བཞིའི་བདག །བཅིངས་པ་དགྲོལ་ཅིང་དུག་དབྱུང་ཕྱིར། །དུག་ཐུབ་སྒྲོ་ལ་ཁྱུང་བསམ་ཕྱིར། །དུག་བྱབ་རང་རང་གནས་ སུ་བཏང་། །བདེན་པ་བདར་ཞིང་ཏིང་འཛིན་གསལ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་རབ་ཏུ་གསང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བདུད་རྩི་མཆོག་བཀའ་སྩལ་པ། རིན་ཆེན་བུམ་པ་ཚད་ལྡན་ལ། །དྲི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་ལྔས། །བྱུགས་ལ་བོག་ནག་དུད་པས་བདུག །རྩི་ལྡན་འོ་མ་འབྲས་དང་ནས། །ཏིལ་དཀར་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །བ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །མངར་གསུམ་ཀླུ་སྨན་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཙན་དན་ལ་སོགས་དྲི་སྦྱར་བའི། །ཆུས་བཀང་ལྕུག་མ་འོ་མ་ཅན། །ཁ་རྒྱན་བྱས་ཏེ་མགུལ་པ་ཡང་། །དར་རས་སྔོན་པོས་བཅིངས་བྱས་ལ། །མཎྜལ་གཙང་མའི་སྟེང་དུ་བཞག །ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་ལྡན་པ་ཡིས། །གྲི་ལྕགས་སྦུ་གུར་མཆུ་བཙུགས་ཏེ། །དབུགས་མ་ཤོར་བར་རབ་ཏུ་བསྣགས། །སེང་ལྡེང་ཕུར་པ་སོར་བརྒྱད་དང་། །སྔགས་ཀྱི་མདའ་མཆོག་ལ་ཡང་བསྣག །བུམ་པ་ལ་སྔགས་འབུམ་ཚར་རེ། །བཏོན་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་བཀྲུ། །ཁོང་དུ་བཏང་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བདུད་རྩི་བུམ་ཁྲུས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བདུད་རྩི་བུམ་པ་ཁྲོལ་བུ་ལ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། ཉོན་ཅིག་ལྷ་ཡི་དབང་པོ་གཙོ། །ཏིང་འཛིན་གསང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི། །ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་ནས་སྔོན་མོ། །འབྲས་དང་སོ་བ་མ་གི་ཏ། །ཏིང་འཛིན་གཞུ་བཏུལ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྟགས་བྱུང་ཕྱེ་མར་བསྒྲུབ། །བྱུགས་ནས་དྲི་ཆུས་སྐྱོ་མར་སྦྱར། །ཞུན་ཆེན་སྦྱར་ཏེ་ཁོང་དུ་གཏང་། །བུམ་པའི་ཆུ་ལ་ལྕགས་སྦུགས་སྔགས། །མཆོད་དང་ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པར་བྱ། །བུམ་ཆུས་ཁྲུས་བྱ་འདེ་གུས་བྱུག །སྐྱོ་མ་ཞུན་ཆེན་ཁོང་དུ་གཏང་། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བུམ་པ་ཁྲོལ་བུ་ཕྱེ་མ་དང་། འདེ་གུ་དང
Chinese
བྱེར། །ཙི་ཏ་གྷུ་ལི་ནཱཾ། ཡ་ཁྲ་ནཱ་ག་ཟློག །（藏文） ནཱ་ག་ཤིག །（藏文） ནཱ་ག་མགོ་ལ་ནཱཾ། （藏文） ཧ་པ་ས་ཁྲེ། རྟག་ཏུ་སྟོམ་ཆངས་གཏོར་མས་མཆོད། །ཞི་བས་དུག་དབྱུང་བྱད་ཀྱང་དགྲོལ། །རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱོགས་བཞི་རུ། །ནཱ་གའི་གཟུགས་བྲིས་དུག་ཅན་གཞག །ཚོན་སྐུད་སྦྲུལ་བསྒོམས་བཅིངས་པ་དེ། །སྤུ་གྲི་འབར་བས་གཏུབས་ཤིང་དབྱེ། །རི་རབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ན། །དུག་བཞི་ལས་སྐྱེས་རིགས་བཞིའི་ཀླུ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་དུག་བཞིའི་བདག །བཅིངས་པ་དགྲོལ་ཅིང་དུག་དབྱུང་ཕྱིར། །དུག་ཐུབ་སྒྲོ་ལ་ཁྱུང་བསམ་ཕྱིར། །དུག་བྱབ་རང་རང་གནས་སུ་བཏང་། །བདེན་པ་བདར་ཞིང་ཏིང་འཛིན་གསལ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་རབ་ཏུ་གསང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བདུད་རྩི་མཆོག་བཀའ་སྩལ་པ། རིན་ཆེན་བུམ་པ་ཚད་ལྡན་ལ། །དྲི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་ལྔས། །བྱུགས་ལ་བོག་ནག་དུད་པས་བདུག །རྩི་ལྡན་འོ་མ་འབྲས་དང་ནས། །ཏིལ་དཀར་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །བ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །མངར་གསུམ་ཀླུ་སྨན་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཙན་དན་ལ་སོགས་དྲི་སྦྱར་བའི། །ཆུས་བཀང་ལྕུག་མ་འོ་མ་ཅན། །ཁ་རྒྱན་བྱས་ཏེ་མགུལ་པ་ཡང་། །དར་རས་སྔོན་པོས་བཅིངས་བྱས་ལ། །མཎྜལ་གཙང་མའི་སྟེང་དུ་བཞག །ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་ལྡན་པ་ཡིས། །གྲི་ལྕགས་སྦུ་གུར་མཆུ་བཙུགས་ཏེ། །དབུགས་མ་ཤོར་བར་རབ་ཏུ་བསྣགས། །སེང་ལྡེང་ཕུར་པ་སོར་བརྒྱད་དང་། །སྔགས་ཀྱི་མདའ་མཆོག་ལ་ཡང་བསྣག །བུམ་པ་ལ་སྔགས་འབུམ་ཚར་རེ། །བཏོན་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་བཀྲུ། །ཁོང་དུ་བཏང་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བདུད་རྩི་བུམ་ཁྲུས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བདུད་རྩི་བུམ་པ་ཁྲོལ་བུ་ལ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། ཉོན་ཅིག་ལྷ་ཡི་དབང་པོ་གཙོ། །ཏིང་འཛིན་གསང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི། །ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་ནས་སྔོན་མོ། །འབྲས་དང་སོ་བ་མ་གི་ཏ། །ཏིང་འཛིན་གཞུ་བཏུལ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྟགས་བྱུང་ཕྱེ་མར་བསྒྲུབ། །བྱུགས་ནས་དྲི་ཆུས་སྐྱོ་མར་སྦྱར། །ཞུན་ཆེན་སྦྱར་ཏེ་ཁོང་དུ་གཏང་། །བུམ་པའི་ཆུ་ལ་ལྕགས་སྦུགས་སྔགས། །མཆོད་དང་ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པར་བྱ། །བུམ་ཆུས་ཁྲུས་བྱ་འདེ་གུས་བྱུག །སྐྱོ་མ་ཞུན་ཆེན་ཁོང་དུ་གཏང་། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་ཐུགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བུམ་པ་ཁྲོལ་བུ་ཕྱེ་མ་དང་། འདེ་གུ་དང
English
Byer. Tsita Ghuli Nam. Yakra Naga Zlog. Naga Shig. Naga Go La Nam. Hapa Sakre. Always worship with stom chang offerings. Pacify poison and also dispel curses. In the four directions of the root mandala, place poisonous images of Nagas. Cut and separate the colored thread, which is meditated upon as a snake and bound, with a burning razor. In the four directions of the great Mount Meru, Nagas of four lineages born from four poisons. Lords of the four poisons of earth, water, fire, and wind. In order to release the bonds and dispel the poison, meditate on Garuda on a poison-resistant feather. The poison is cleansed and sent to its own place. Polish the truth and clarify the samadhi. This is the sixth chapter, the most secret, from the latter tantra of the Glorious Wrathful Vajra's Secret Mind. Then, the Bhagavan entered into the samadhi called "Arising Nectar" and spoke the supreme nectar. In a precious vase of proper measure, with the five kings of fragrance and so on, anoint it and fumigate it with black incense smoke. Rich milk, rice, and barley, white sesame, and arura, barura and kyuru ra, three sweets, various Naga medicines, and water mixed with fragrances such as sandalwood, fill it with bamboo shoots containing milk. Decorate the mouth and also bind the neck with blue silk cloth. Place it on a clean mandala. With the pride of a deity, insert the mouth of a metal knife into the tube and suck it without losing breath. Also anoint the eight-finger sengdeng phurba and the supreme mantra arrow. Recite the mantra one hundred thousand times over the vase and sprinkle it on the object of compassion. If it is taken internally, liberation will occur. This is the seventh chapter, the nectar vase bath, from the latter tantra of the Glorious Wrathful Vajra's Secret Mind. Then again, he spoke of accomplishing the nectar vase with krol bu. Listen, chief of the gods. The secret accomplishment of samadhi is: Zati Pala, from the previous one, rice and soba magita. Accomplish it by subduing the bow of samadhi. When signs appear, accomplish it as flour. Anoint it and mix it with urine as a paste. Mix in a large amount of ghee and administer it internally. For the water of the vase, the mantra of the metal tube. Strive in offerings and samadhi. Bathe with the vase water and anoint with respect. Administer the paste and ghee internally. This is the chapter on the krol bu flour and the de gu from the latter tantra of the Glorious Wrathful Vajra's Secret Mind.