Tibetan
་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག །མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག །རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག །ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག །སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག །ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག །སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལམ་མི་ཤེས་པ་དང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་མཐོང་བ་དང་། ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། མངོན་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། མུན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་སྟེ། ལུས་འདི་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བ། ལུས་ལ་རྟེན་པ། ལུས་དང་འདྲེལ་པ། ལུས་ལ་འབེབས་པ། འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་དག་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ངག་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བརྟགས། རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་ཚིག་སྨྲའི། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པར་མ་ཡིན། རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ལ་རྟེན་པ། སེམས་དང་འདྲེལ་པ། སེམས་ལ་རྟེན་ནས་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མིང་དང་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མིང་ངོ་། །གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ལྔི་བ་དང་། སྲ་བ་དང་། རྩུབ་པའོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་གཤེར་བ་དང་། རླན་པའོ། །མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཚ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་བསྐུམ་པ་དང་། སློང་བ་དང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བའོ། །གཟུགས་འདི་དང་། སྔ་མའི་མིང་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེག་པ་གང་ཞེ་ན། རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའོ། །རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྒྲ་ལ་སྲེད་པ་དང་། དྲི་ལ་སྲེད་པ་དང་། རོ་ལ་སྲེད་པ་དང་། རེག་བྱ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པའོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལེན་པ་ བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པའོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། འོག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་འདི་ནི་འདོད་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད
Chinese
缘于有而生，缘于有而生，缘于生而有老死、悲伤、哀号、痛苦、不悦和烦恼，这样，这个巨大的痛苦之蕴就产生了。无明灭则行灭，行灭则识灭，识灭则名色灭，名色灭则六处灭，六处灭则触灭，触灭则受灭，受灭则爱灭，爱灭则取灭，取灭则有灭，有灭则生灭，生灭则老死、悲伤、哀号、痛苦、不悦和烦恼都将止息，这样，这个巨大的痛苦之蕴就止息了。那么，什么是无明呢？就像这样：不知过去世的边际，不知未来世的边际，不知过去世和未来世的边际，不知内，不知外，不知内和外，不知业，不知异熟，不知业和异熟，不知善业，不知恶业，不知善业和恶业，不知因，不知果，不知因和果，不知从因所生的诸法，不知缘起法，不知佛，不知法，不知僧，不知痛苦，不知集起，不知灭，不知道，不知善和不善之法，不知有罪和无罪，不知应修习和不应修习之法，以及对于六触入处不如实知，不见，不理解，不现观，是黑暗，是完全的迷惑，是无明的黑暗，这被称为无明。无明啊！
English
Conditioned by existence, there is becoming. Conditioned by becoming, there is birth. Conditioned by birth, there are aging and death, sorrow, lamentation, pain, displeasure, and agitation. Thus, this entire great mass of suffering arises. When ignorance ceases, activities cease. When activities cease, consciousness ceases. When consciousness ceases, name and form cease. When name and form cease, the six sense sources cease. When the six sense sources cease, contact ceases. When contact ceases, feeling ceases. When feeling ceases, craving ceases. When craving ceases, grasping ceases. When grasping ceases, becoming ceases. When becoming ceases, birth ceases. When birth ceases, aging and death, sorrow, lamentation, pain, displeasure, and agitation cease. Thus, this entire great mass of suffering ceases. What is ignorance? It is like this: not knowing the limit of the past, not knowing the limit of the future, not knowing the limit of the past and future, not knowing the internal, not knowing the external, not knowing the internal and external, not knowing karma, not knowing ripening, not knowing karma and ripening, not knowing virtuous karma, not knowing non-virtuous karma, not knowing virtuous and non-virtuous karma, not knowing cause, not knowing effect, not knowing cause and effect, not knowing the phenomena arising from causes, not knowing the phenomena of dependent origination, not knowing the Buddha, not knowing the Dharma, not knowing the Sangha, not knowing suffering, not knowing arising, not knowing cessation, not knowing the path, not knowing virtuous and non-virtuous phenomena, not knowing what is blameworthy and blameless, not knowing what should be cultivated and what should not be cultivated, and not truly knowing, not seeing, not understanding, not directly realizing the six sense sources of contact as they are, being darkness, being completely deluded, being the darkness of ignorance. This is called ignorance. Ignorance!
Chinese
因缘于诸行，名为诸行，何为诸行？有三种行：身行、语行、意行。何为身行？即呼吸和生起。此身由身而生，依身而住，与身相连，落于身，入于身。因此，呼吸和生起被称为身行。何为语行？经过分别，经过观察后才说话，未经分别则不说话，未经观察则不说话。因此，分别和观察被称为语行。何为意行？即贪欲之心、嗔恨之心、愚痴之心。这些法由心而生，依心而住，与心相连，依心而入，因此，心被称为意行。比丘们，这些被称为诸行。因缘于诸行而有识，名为识，何为识？即六识之集合。何为六？即眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。这些是六识之集合。因缘于识而有名色，名为名色，何为名色？名即无色之四蕴：受、想、行、识。此为名。何为色？任何色，皆为四大种，即地界、水界、火界、风界。何为地界？即坚硬、凝固、粗糙者。何为水界？即湿润、潮湿者。何为火界？即温暖、成熟者。何为风界？即收缩、伸展、轻盈、动摇者。此色与前述之名二者合一，称为名色。因缘于名色而有
English
Conditioned by actions, called actions, what are actions? There are three kinds of actions: bodily action, verbal action, and mental action. What is bodily action? It is breathing in and arising. This body arises from the body, dwells in the body, is connected to the body, falls upon the body, and enters into the body. Therefore, breathing in and arising are called bodily actions. What are verbal actions? After distinguishing and examining, one speaks words; without distinguishing, one does not speak; without examining, one does not speak. Therefore, distinguishing and examining are called verbal actions. What are mental actions? They are the mind of attachment, the mind of hatred, and the mind of delusion. These dharmas arise from the mind, dwell in the mind, are connected to the mind, and enter through reliance on the mind. Therefore, the mind is called mental action. Monks, these are called actions. Conditioned by actions, there is consciousness, called consciousness. What is consciousness? It is the collection of six consciousnesses. What are the six? They are eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness. These are the collection of six consciousnesses. Conditioned by consciousness, there is name and form, called name and form. What are name and form? Name is the four formless aggregates: feeling, perception, action, and consciousness. This is name. What is form? Any form whatsoever, all of them are the four great elements: earth element, water element, fire element, and wind element. What is the earth element? It is that which is hard, solid, and rough. What is the water element? It is that which is liquid and moist. What is the fire element? It is that which is hot and matures. What is the wind element? It is that which contracts, expands, is light, and moves. This form and the aforementioned name are combined into one and called name and form. Conditioned by name and form, there is
Chinese
所谓的六处，六处是什么呢？即：眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处，这被称为六处。由六处的缘故而有触，触是什么呢？即：触的六种集合，六种是什么呢？即：眼根聚合而生的触，以及耳、鼻、舌、身、意根聚合而生的触。由触的缘故而有受，受是什么呢？即：受的六种集合，六种是什么呢？即：眼根聚合而触所产生的受，感受是快乐、痛苦、非苦非乐；同样地，耳、鼻、舌、身、意根聚合而触所产生的受，感受是快乐、痛苦、非苦非乐。由受的缘故而有爱，爱是什么呢？即：爱的六种集合，六种是什么呢？即：对色（形色）的爱、对声（声音）的爱、对香（气味）的爱、对味（味道）的爱、对触（触觉）的爱、对法（事物）的爱。由爱的缘故而有取，取是什么呢？即：四取，四取是什么呢？即：欲取、见取、戒禁取、我语取。由取的缘故而有有，有是什么呢？即：三有。三种是什么呢？即：此乃欲有、色有、无色有。其中，欲有是什么呢？从下方的有情大焦热地狱开始，到他化自在天的诸天之间，这被称为欲有。色有是什么呢？从梵众天的诸天开始，到色究竟天的诸天之间，这被称为色有。无色有是什么呢？从空无边处近行天的诸天开始，到非想非非想处近行天的诸天之间，这被称为无色有。
English
What is called the six sources? What are the six sources? They are the eye source, ear source, nose source, tongue source, body source, and mind source. These are called the six sources. Because of the six sources, there is contact. What is contact? It is the six assemblies of contact. What are the six? They are the contact arising from the assembly of the eye, and the contact from the assembly of the ear, nose, tongue, body, and mind. Because of contact, there is feeling. What is feeling? It is the six assemblies of feeling. What are the six? They are the feeling of pleasure, pain, and neither pain nor pleasure arising from the contact of the assembly of the eye; similarly, the feeling of pleasure, pain, and neither pain nor pleasure arising from the contact of the assembly of the ear, nose, tongue, body, and mind. Because of feeling, there is craving. What is craving? It is the six assemblies of craving. What are the six? They are craving for forms, craving for sounds, craving for smells, craving for tastes, craving for tangibles, and craving for dharmas. Because of craving, there is grasping. What is grasping? It is the four graspings. What are the four? They are desire grasping, view grasping, ethics and discipline grasping, and self-assertion grasping. Because of grasping, there is existence. What is existence? It is the three existences. What are the three? They are desire existence, form existence, and formless existence. What is desire existence? From the great hell of the animal below, taking the uninterrupted one as the starting point, up to the gods who control others' emanations, this is called desire existence. What is form existence? From the gods of the Brahma hosts, taking them as the starting point, up to the gods of Akanistha, this is called form existence. What is formless existence? From the gods who closely approach the sphere of infinite space, taking them as the starting point, up to the gods who closely approach the sphere of neither perception nor non-perception, this is called formless existence.