Tibetan
པའི་མཐའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་མཆི་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་སྨོན་ལམ་དག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྨོན་ལམ་དེ་དག་སྨོན་ལམ་མ་ལགས། སྟོབས་དེ་དག་སྟོབས་མ་ལགས། མི་འཇིགས་པ་དེ་དག་མི་འཇིགས་པ་མ་ལགས། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་དག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ལགས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱང་མ་ལགས། ཆོས་མ་ལགས་པའང་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་གང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའི་ བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་མཆི་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བགྱི་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གང་གི །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ན་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བགྱིའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང། དེ་ལྟར་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཚེ། གལ་ཏེ་ཆོས་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ན། དེ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་གང་དག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གལ་ཏེ་སེམས་མི་ཞུམ་མི་འགོང་ལ། མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བར་གྱི་རང་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང།
Chinese
直至边际也不完全执取，那就是趋向于其他的彼岸，是菩萨摩诃萨的智慧波罗蜜多。那些愿望没有完全圆满，直至十八不共佛法没有完全圆满之间，在中阴中也不会完全超出寂灭。那是什么缘故呢？那些愿望不是愿望，那些力量不是力量，那些无畏不是无畏，那些各别正智不是各别正智，直至不共佛法之间，那些佛法不是佛法，那些不是法，也不是非法之故。世尊，因为一切法没有完全执取的缘故，凡是不完全执取色，以及直至真实的边际，
English
That which does not completely grasp up to the limit is going to the other shore. That is the Prajnaparamita of Bodhisattva Mahasattva. Those aspirations are not completely fulfilled, and until the eighteen unmixed Dharmas of the Buddha are not completely fulfilled, they will not completely pass away from sorrow in the intermediate state. Why is that? Those aspirations are not aspirations. Those powers are not powers. Those fearlessnesses are not fearlessnesses. Those individual correct knowledges are not individual correct knowledges. Until the unmixed Dharmas of the Buddha, those Dharmas of the Buddha are not Dharmas. Those are not Dharmas, and also not non-Dharmas. O Blessed One, because all Dharmas are not completely grasped, whatever does not completely grasp form, and up to the limit of reality,
Chinese
空性，超越边际的空性，无始无终的空性，无舍弃的空性，自性空性，一切法空性，自相空性，不可得空性，无事物空性，本体空性，以及无事物本体空性。舍利子，因为这个原因，般若波罗蜜多不存在，也不可得。禅定波罗蜜多，精进波罗蜜多，忍辱波罗蜜多，持戒波罗蜜多，布施波罗蜜多，都不存在，也不可得。舍利子，内空性也不存在，也不可得。舍利子，直到无事物本体空性也不存在，也不可得。舍利子，因为内空性和无事物本体空性，色不存在，也不可得。舍利子，感受、知觉、行蕴和识都不存在，也不可得。直到三十七菩提分法都不存在，也不可得。神通不存在，也不可得。直到十八不共佛法都不存在，也不可得。舍利子，如是性不存在，也不可得。舍利子，法性、法界、法住性、法无谬性，直到真如的边际都不存在，也不可得。舍利子，入流果也不存在，也不可得。舍利子，阿罗汉、独觉、菩萨，直到佛都不存在，也不可得。因为内空性和无事物本体空性，一切智性也不存在，也不可得。道相智也不存在，也不可得。舍利子，一切种智也不存在，也不可得。舍利子，菩萨摩诃萨以般若
English
Emptiness, the emptiness that transcends limits, the emptiness that has no beginning and no end, the emptiness that is without abandonment, the emptiness of inherent nature, the emptiness of all dharmas, the emptiness of self-character, the emptiness of non-apprehension, the emptiness of no-thing, the emptiness of essence, and the emptiness of the essence of no-thing. Shariputra, for this reason, the Perfection of Wisdom does not exist, nor is it apprehended. The Perfection of Meditation, the Perfection of Diligence, the Perfection of Patience, the Perfection of Morality, and the Perfection of Generosity do not exist, nor are they apprehended. Shariputra, inner emptiness also does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, even up to the emptiness of the essence of no-thing does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, because of inner emptiness and the emptiness of the essence of no-thing, form does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, feeling, perception, formations, and consciousness do not exist, nor are they apprehended. Even up to the thirty-seven factors of enlightenment do not exist, nor are they apprehended. Supernormal cognition does not exist, nor is it apprehended. Even up to the eighteen unshared qualities of a Buddha do not exist, nor are they apprehended. Shariputra, suchness does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, the nature of dharmas, the realm of dharmas, the abiding nature of dharmas, the faultless nature of dharmas, even up to the limit of perfect reality do not exist, nor are they apprehended. Shariputra, the stream-enterer also does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, even up to the Arhat, the Pratyekabuddha, the Bodhisattva, and the Buddha do not exist, nor are they apprehended. Because of inner emptiness and the emptiness of the essence of no-thing, omniscience also does not exist, nor is it apprehended. Knowledge of the aspects of the path also does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, all-knowledge also does not exist, nor is it apprehended. Shariputra, the Bodhisattva Mahasattva through wisdom
Chinese
如果菩萨摩诃萨如是行般若波罗蜜多，若心不怯弱、不畏惧，不恐惧、不惊慌且不慌乱，则应知彼菩萨摩诃萨未曾远离一切种智。尔时，具寿舍利子对具寿善现说：“具寿善现，何以故菩萨摩诃萨应知为未曾远离一切种智？”善现说：“具寿舍利子，色是与色之自性相离的，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，如实了知此理。具寿舍利子，受、想、行、识，是与识之自性相离的。具寿舍利子，布施波罗蜜多是与布施波罗蜜多之自性相离的。具寿舍利子，持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、静虑波罗蜜多、智慧波罗蜜多，是与智慧波罗蜜多之自性相离的。如是连缀。具寿舍利子，十八不共佛法是与佛法之自性相离的。真如际是与真如际之自性相离的。”舍利子说：“具寿善现，色之自性是怎样的？受、想、行、识之自性是怎样的？具寿善现，真如际之间的自性是怎样的？”善现说：“具寿舍利子，色之自性是无实体的。受、想、行、识之自性是无实体的。具寿舍利子，真如际之间的自性是无实体的。具寿舍利子，以此理，如是色是与色之自性相离的。受、想、行、识，
English
If a Bodhisattva-Mahasattva thus practices the Perfection of Wisdom, if the mind is not timid, not afraid, not frightened, not alarmed, and does not become agitated, then it should be known that the Bodhisattva-Mahasattva has not separated from the All-Knowingness. Then, the Venerable Shariputra said to the Venerable Subhuti, "Venerable Subhuti, why should a Bodhisattva-Mahasattva be known as not having separated from the All-Knowingness?" Subhuti said, "Venerable Shariputra, form is separate from the nature of form. When a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he truly understands this as it is. Venerable Shariputra, feeling, perception, mental formations, and consciousness are separate from the nature of consciousness. Venerable Shariputra, the Perfection of Giving is separate from the nature of the Perfection of Giving. Venerable Shariputra, the Perfection of Morality, the Perfection of Patience, the Perfection of Diligence, the Perfection of Meditation, and the Perfection of Wisdom are separate from the nature of the Perfection of Wisdom. Connect it in this way. Venerable Shariputra, the eighteen unshared qualities of the Buddhas are separate from the nature of the qualities of the Buddhas. The limit of reality is separate from the nature of the limit of reality." Shariputra said, "Venerable Subhuti, what is the nature of form like? What is the nature of feeling, perception, mental formations, and consciousness like? Venerable Subhuti, what is the nature between the limits of reality like?" Subhuti said, "Venerable Shariputra, the nature of form is without substance. The nature of feeling, perception, mental formations, and consciousness is without substance. Venerable Shariputra, the nature between the limits of reality is without substance. Venerable Shariputra, by this reasoning, thus form is separate from the nature of form. Feeling, perception, mental formations, and