Tibetan
་དག་ལྟ་བས།) མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། (མཉམ་གཞག་གིས་)ཁམས་དང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དེ་ལས་(ཚུལ་བཞིན་མིན་པས་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་)ཉམས་པ་དང་། (དབང་པོ་འགགས་པ།) འཆི་འཕོ་བ་དང་། བར་སྲིད་དང་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་སེམས་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་ཁ་ཅིག་རྟོག་བཅས་དང་ཁ་ཅིག་མཉམ་གཞག་དང་ཁ་ཅིག་མི་གསལ་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་དག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་(སེམས་)ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཆོར་བ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ལ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཚོར་བ་གཞན་དག་ནི་རྣམ་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གསུམ་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཁོ་ན་ལ་འཆི་སེམས་དང་སྐྱེ་སེམས་ཡོད་ཀྱི་དངོས་གཞི་དག་ན་ནི་མེད་དེ། བཏང་སྙོམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་འཆད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་བློ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་བཞིན་པའི་མཉམ་གཞག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་དེ། (མཉམ་གཞག་དང་།) རིས་མི་འདྲ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བྱུང་ཡིན་(པས་གསལ་)པའི་ཕྱིར་དང་། (ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས།) ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་(པས་གོང་མ་གཉིས་སུ་མཉམ་གཞག་གི་སེམས་ལ་དེ་དག་མེད།) པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མེད་(གསུམ་ལ་གནས།) པའི་ངང་ལའང་(འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་)དེ་དག་མེད་དེ་(དེ་དག་ལ་གནས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་།) འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་ན་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དག་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ནའང་སེམས་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །(ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །)གང་ཞིག་འཆི་བའི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་དེ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་(འདོད་པ་ན་རྣམ་སྨིན་བཏང་སྙོམས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་)སྤྱོད་ལམ་པ་དང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་(གང་རུང་དང་མེད་པ་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་པའི།) སེམས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་མིན་པ་གཉིས་ལས་གང་རུང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གཉིས་པོ་དེ་སྟོབས་ཆུང་བས་སེམས་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་ནི་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་གྱིི་ཊཱི་ཀར་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགྲ་བཅོམ་པས་མི་དགེ་བ་(དང་ཉོན་མོངས་ཅན་)སྤངས་ཤིང་ཟག་མེད་གསལ་བས་དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ལ། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་ཤིང་དགྲ་བཅོམ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལ་རྒྱབ་གྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་སེམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཐར་གྱིས་འཁོར་བ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་མི་དགེ་བ་དང་། སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སེམས་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ནི་དགེ་བ་དང་། ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པས་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་འཆི་བའི་ཚུལ་ནི་གལ་ཏེ་འཆི་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་རྣམ་ཤེས་འགག་ཅེ་ན། འོག་ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་དང་ལྷར་འགྲོ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་རྣམས་རྫུས་སྐྱེས་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ངེས་པས་(ཅིག་ཅར་འཆི་ན་ཡིད་དང་ལུས་དབང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགགས་པ།) རིམ་གྱིས་ཏེ་སྐྱེ་གནས་དང་པོ་གསུམ་འཆི་བ་ན་རིམ་པ་ལྟར་ངན་སོང་བ་རྐང་པ་དང་མི་ལྟེ་བ་དང་ལྷ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྙིང་གར་ཡིད་འཆི་འཕོའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྤྱི་བོ་ནས་འཕོའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་ན་མི་གནས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཆི་བ་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྡོ་བསྲེགས་པ་ལ་ཆུ་བཏབ་པ་ཡལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་རྐང་པ་ལ་སོགས་པར་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡིད་འཕོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ནི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྨད་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་སྟོད་གྲང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། འདིའི་ལྟར་ན་དྲོད་སྡུད་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པ་མཐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ག་ནས་ཀུན་གཞི་འཕོ་བར་འདོད་དོ། ། གལ་ཏེ་འཆི་འཕོ་བ་ན་གནད་གཅོད་པ་དེ་དག་(རྒྱུ་)གང་(གིས་)ཞེ་ན། གནད་གཅོད་པ་ནི་(བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་རིམ་པ་ལྟར།) ཆུ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་གཟུང་བ་མེ་དང་རླུང་གི་ཁམས་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དྲག་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཉམས་ནས་འཆི་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོས་བཏབ་པ་ལྟར་ཚོར་བ་མི་བཟད་པས་ཉམས་པས་བཅད་པ་དང་འདྲ་བར་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་འདྲེ་དང་གདོན་གྱིས་དངོས་སུ་ཤིང་དུམ་བུར་བྱེད་པ་
Chinese
（以清净的观点来看，）连接，（以等持）从欲界和色界中脱离贪欲，以及从中（以不如理作意）退失，（根门关闭，）死亡和中阴以及生有的受生之心这六种，有些是具有寻伺的，有些是等持，有些是不清晰的，因此认为是唯识的宗派。瑜伽行者则认为生和死的（心）是阿赖耶识。觉受则认为是死亡和受生的舍受本身。因为其他的觉受是显明的，所以不认可。因此，在三禅中，只有近分定有死心和生心，而在正行中则没有，因为没有舍受。这是导师康斯贝的解释。那个意识，即使是在专注于一缘的等持中，也没有生和死，（因为等持，）因为显现了不同种类的心，并且因为等持是从现前作意中产生的加行所生（所以清晰），并且（因为极度调柔）对身体有益（所以在上面的二禅中，等持的心没有这些）。在无心（的三种状态）中也没有那些（死亡和受生），（因为不能损害处于那些状态中的人，）因为死亡和受生是心转移到其他地方和连接，所以没有心。因此，在无想有情中，在生和死的时候也说心会生起。（又因为没有烦恼就不会生起。）其中所说的三种死亡状态，阿罗汉入灭，（如果像欲界那样认为有异熟舍受，）那么就是行蕴和异熟所生的（无论是哪一种，如果没有，那么就是行蕴的，）心是善心和非记别心两种中的任何一种，这是特别指出的，因为这两个心力弱，与心流中断相似，而其他的则力大。导师康斯贝的注释中，有些人说
English
(From the perspective of purity,) connection, (through samadhi) detachment from desire in the desire realm and the form realm, and decline from that (through inappropriate attention), (the shutting down of the senses,) death and the taking of rebirth in the intermediate state and the state of birth, these six minds, some are with investigation, some are samadhi, and some are unclear, therefore they are considered to be only the mind-consciousness school. Yogacharas consider the (mind) of birth and death to be the alaya-consciousness. Feeling is considered to be equanimity itself in death and rebirth. Other feelings are not accepted because they are manifest. Therefore, in the third dhyana, only the access concentration has the mind of death and the mind of birth, but not in the actual state, because there is no equanimity. This is the explanation of the teacher Kangspe. That mind-consciousness, even in the samadhi of single-pointed concentration, does not have birth and death, (because of samadhi,) because different kinds of minds are manifested, and because samadhi is born from the effort arising from manifest attention (so it is clear), and (because of extreme pliancy) it benefits the body (so in the two higher dhyanas, the mind of samadhi does not have these). In the state of no-mind (the three states) there are also none of those (death and rebirth), (because they cannot harm those who are in those states,) because death and rebirth are the transfer of the mind to another place and connection, so there is no mind. Therefore, in the unconscious beings, it is said that the mind arises even at the time of birth and death. (Also, because without afflictions, it will not arise.) Among the three states of death that are mentioned, the Arhat's passing into nirvana, (if it is considered that there is resultant equanimity as in the desire realm,) then it is either the karmic activity or the result of maturation (whichever it is, if there is not, then it is the karmic activity,) the mind is either virtuous or non-specified, one of the two, this is specifically pointed out, because these two minds are weak and similar to the interruption of the mind stream, while the others are strong. In the commentary of the teacher Kangspe, some say
Chinese
有些论师说，阿罗汉断除了不善（和烦恼），以无漏清净，不会因此而入灭。有漏善业与异熟果相连，阿罗汉背离了未来的异熟果，因此善心不会入灭。他们这样说。另一些人说，最终会舍弃轮回，即从欲界舍弃贪欲是不善，从有顶天舍弃贪欲是隐没无记，入灭之心显现非隐没无记是善，进入无余涅槃界是舍弃非隐没无记。他们这样说。以上是所说的内容。 第二，关于死亡的方式，如果死亡时识在身体的哪个部位停止呢？下至三恶趣，上至人天，即有生和无生，阿罗汉入灭等化生者，不能确定是这样（如果同时死亡，意和身的所有官能同时停止）。渐次地，即在前三种生处死亡时，依次是恶趣者从脚，人从脐，天和阿罗汉从心脏处意念转移。有些人说，阿罗汉是从头顶转移的。他们这样说。实际上，识是无色无形的，不住于处所。然而，死亡时，就像水滴在烧热的石头上消失一样，身体的官能会在脚等处消失，这叫做意念转移。在《摄类学》中说，行善之人的身体最初下部变冷，作恶之人的身体最初上部变冷。按照这种说法，除了聚集热量的部位外，最终都认为一切从心脏处转移到阿赖耶识。 如果死亡转移时，那些断绝要害的是什么（原因）呢？断绝要害的是（如果胆汁、痰液和风过多，则依次是）水，以及用“等”字包括的火和风的界中，任何一种剧烈扰动，以其力量使身体的某些部位受损而死亡。就像被锋利的武器击中一样，因难以忍受的感受而受损，就像被斩断一样无法动摇，而不是鬼神直接将身体劈成碎片。
English
Some say that an Arhat, having abandoned non-virtue (and afflictions) and being pure with the uncontaminated, will not pass away from that. Virtuous actions with outflows are connected with ripening, and an Arhat turns his back on future ripening, so the mind of virtue does not pass away. That's what they say. Others say that one ultimately abandons samsara, that is, abandoning desire from desire is non-virtuous, abandoning desire from the peak of existence is obscured and unspecified, the mind of passing away is manifested as unobscured and unspecified is virtuous, and entering the realm of no remainder is abandoning the unobscured and unspecified. That's what they say. That's what is said. Secondly, regarding the manner of death, if at the time of death, in which part of the body does consciousness cease? Down to the three lower realms, up to humans and gods, that is, those who have birth and those who do not, Arhats who pass away, etc., for those who are born miraculously, it is not certain in this way (if one dies simultaneously, the mind and all the physical faculties cease simultaneously). Gradually, that is, when dying in the first three places of birth, in sequence, the hell-being from the foot, the human from the navel, and the god and Arhat transfer their mind at the heart. Some say that the Arhat transfers from the crown of the head. That's what they say. In fact, consciousness is formless and invisible, so it does not abide in a place. However, at the time of death, just as water sprinkled on a heated stone vanishes, the physical faculties of the body vanish in the feet, etc., and this is called the transfer of mind. In the Compendium of Topics, it is said that the body of one who does good deeds becomes cold in the lower part first, and the body of one who does evil deeds becomes cold in the upper part first. According to this, except for the part that gathers heat, it is ultimately believed that everything transfers from the heart to the alaya consciousness. If at the time of death and transfer, what (cause) are those that sever the vital points? The severing of the vital points is (if bile, phlegm, and wind are excessive, then in sequence) water, and the elements of fire and wind, included by the word "etc.," any one of them violently disturbed, by its power causing some parts of the body to be damaged, resulting in death. Just as if struck by a sharp weapon, damaged by unbearable sensations, like being cut off, it is immovable, and not that ghosts and demons directly split the body into pieces.