Tibetan
རྩ་ཉོན་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ནི་བརྗོད་པ་སྒྲ་དང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བློ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་རྫས་ཡོད་དང་། ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་བཟློག་པས་བཏགས་ཡོད་ཡིན་(པའམ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རྫས་ཡོད་དང་། གང་ཞིག་ལས་རང་བཞིན་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལོགས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར།) ཏེ། འདི་ལྟར་གཏི་མུག་མེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་དང་། བག་ཡོད་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་དགེ་རྩ་གསུམ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་འཛིན་དང་འཚིག་པ་དང་ཕྲག་དོག་དང་རྣམ་འཚེ་ལྔ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་། སེར་སྣ་དང་རྒྱགས་པ་དང་རྒོད་པ་གསུམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། འཆབ་པ་དང་རྨུགས་པ་དང་མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་བཞི་གཏི་མུག་དང་། གཡོ་སྒྱུ་གཉིས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་དང་རྣམ་གཡེང་གསུམ་དུག་གསུམ་དང་། བག་མེད་ནི་དུག་གསུམ་ལེ་ལོ་དང་བཅས་པ་ལ་བཏགས་པའམ། དོན་གསང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པར་བཤད་དོ། །(རྣམ་འཚེ་ཁོང་ཁྲོ་ལ་བཏགས་པར་བཤད།) བརྗེད་ངས་ནི་དྲན་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ལ། གཉིད་དང་འགྱོད་པ་ཉེ་ཉོན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་གཏི་མུག་ལ་བཏགས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བཏགས་པར་དོན་གསང་ལས་བཤད་དོ། །རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ནི་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། འདིར་ཡང་ཀུན་ལས་བཏུས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཏགས་ཡོད་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུར་བྱས་ནས་སྤྱིར་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལས་དངོས་སུ་མ་བཤད་ཀྱང་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་ལས་འབྱུང་བའི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་བཏགས་ཡོད་(ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་)ཡིན་པས་སེམས་བྱུང་བདུན་བཅུ་རྩ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྡེ་ཚན་དང་པོ་གསུམ་དང་། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པའི་རྒྱགས་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཆགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སུམ་ཅུ་པོ་རྣམས་ནི་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ཆར་དང་། མི་དགེ་བའི་ས་པ་གཉིས་དང་ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པའི་གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བདུན་དང་། མ་ངེས་པའི་འགྱོད་གཉིད་ཁོང་ཁྲོ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ནི་འདོད་ཁམས་ཁོ་ན་དང་། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པའི་གཡོ་སྒྱུ་དང་། མ་ངེས་པའི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་བཞི་ནི
Chinese
五根本烦恼即二十二种，是指不依赖于言语、声音和其他理由，就能成为意识对象的实有。剩余的二十九种，是与上述理由相反的假有（或者，有些人说，凡是自己的体性独立存在的，是实有；凡是没有独立存在的自性，只是言说的，是假有）。即，像无痴、见和非正知这三种是智慧；正念和舍是善根三，加上精进；不害是无嗔；忿、恨、恼、嫉、害这五种是愤怒；悭吝、憍慢和放逸三种是贪欲；覆、睡眠、不信和懈怠四种是愚痴；谄和诳两种是贪欲和愚痴；无惭、无愧和掉举三种是三毒；不恭敬是加在三毒和懈怠上的，或者，在《义隐》中说是属于贪欲和愚痴的范畴。（害说是加在愤怒上的。）失念是染污的忆念。睡眠和后悔，被近烦恼所摄，染污的是加在愚痴上的。善和无覆无记，在《义隐》中说是加在智慧上的。寻和伺这两种，说是加在心和智慧上的缘故。 这里，在《摄类学》等中，假有被认为是二十九种，一般而言，在五十一心所中没有直接说明，但从根本支分中产生的二十四种，也因为在根本汇集中说明了，所以是假有（五十三种），因此心所会变成七十五种等，应该要知道。第三是第一组的三种，以及小随烦恼中的憍慢，不定法中的追悔和犹豫，这三十种都是遍于三界九地。除了不善法中的两种和随烦恼中的谄、诳、憍慢三种之外的七种，以及不定法中的后悔、睡眠、愤怒这十二种，只是欲界。随烦恼中的谄和诳，以及不定法中的寻和伺这两种，共四种是
English
The five root afflictions, namely twenty-two, are substantial because they become objects of consciousness without relying on speech, sound, or other reasons. The remaining twenty-nine are imputed because they are the opposite of those reasons (or, some say that whatever exists independently in its own nature is substantial, and whatever does not exist independently in its own nature but is merely spoken of is imputed). That is, the three, such as non-ignorance, view, and non-correct knowledge, are solely wisdom. Mindfulness and equanimity are the three roots of virtue, along with diligence. Non-harming is non-anger. The five, such as anger, resentment, vexation, jealousy, and malice, are anger. The three, such as miserliness, pride, and excitement, are desire. The four, such as concealment, drowsiness, disbelief, and laziness, are ignorance. The two, such as flattery and deceit, are desire and ignorance. The three, such as shamelessness, lack of embarrassment, and distraction, are the three poisons. Disrespect is attributed to the three poisons and laziness, or, in the Hidden Meaning, it is said to belong to the category of desire and ignorance. (Malice is said to be attributed to anger.) Forgetfulness is defiled memory. Sleep and regret, included in the near afflictions, which are defiled, are attributed to ignorance. Virtue and unobscured neutral are said in the Hidden Meaning to be attributed to wisdom. The two, investigation and analysis, are said to be attributed to mind and wisdom. Here, in the Compendium of Topics and so on, imputed existents are considered to be twenty-nine. In general, although not directly explained among the fifty-one mental factors, the twenty-four that arise from the fundamental branches are also imputed (fifty-three) because they are explained in the Fundamental Collection. Therefore, the mental factors become seventy-five and so on, which should be known. The third is the three of the first group, and arrogance among the minor afflictions, and regret and doubt among the undetermined, these thirty are all pervasive in the three realms and nine grounds. The seven, except for the two of the unwholesome and the three of flattery, deceit, and arrogance among the minor afflictions, and the twelve of regret, sleep, and anger among the undetermined, are only in the desire realm. The four, flattery and deceit among the minor afflictions, and investigation and analysis among the undetermined, are
Tibetan
་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཏེ་གཞུང་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བཞི་པ་ནི་སྡེ་ཚན་དང་པོ་བཞི་དང་། མ་ངེས་པའི་རྟོག་དཔྱོད་དང་ཆགས་སྡང་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཀའི་འཁོར་དུ་ཅི་རིགས་པར་འབྱུང་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས་དང་། མ་ངེས་པའི་འགྱོད་གཉིད་ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་འཁོར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་(སུམ་ཅུ་པ་ལས། རྟག་ཏུ་རེག་དང་ཡིད་བྱེད་དང་། །རེག་པ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་སེམས་པར་ལྡན། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །ཀུན་གཞི་དེ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། །ཞེས་པས་)ཀུན་གཞིའི་འཁོར་དུ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་(ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན།) དང་། ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་འདོད་ཆགས་སྟེ་རྩ་ཉོན་བཞི་(ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་བཤད་པའི་རྨུགས་རྒོད་མ་དད་ལེ་ལོ་བག་མེད་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་པའི་བརྗེད་ངེས་རྣམ་གཡེང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གསུམ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པའི་ཉེ་ཉོན་བརྒྱད་དེ་བཅུ་བདུན།) འབྱུང་(ཞིང་། སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་དེ་ལ་ཡང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དེ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ་ཞེས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་)བར་འདོད་དེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་(རང་རང་གི།) གཞུང་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཁྱད་པར་དང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་དཔྱད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ལྔ་པ་ནི་སེམས་ལས་འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། མདོ་ལས། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(འདི་ལ་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མེད་ཅེས་འོད་ཟེར་འདོད་དོ། །)གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཞར་ལ་མ་ངེས་པ་བཤད་པ་དང་། སེམས་གང་གི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་དུ་འབྱུང་བ་བཤད་པ་དང་། འདྲ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལྔའི་དང་པོ་ལའང་ལྔ་ལས་སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་པ་བཤད་པའི་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། ལས་ནི་(སའི་དངོས་གཞི་ལས
Chinese
仅仅存在于欲望和第一禅中，这些应当通过论证，在经论本身中理解。 第四，第一组的四个，以及不确定的寻伺和贪嗔，这三十二个在六种识的眷属中各自适当地产生。小烦恼地法，以及不确定的后悔、睡眠、我慢、怀疑这十四个，仅仅在意识的眷属中产生。如果按照八识聚的观点（出自《三十颂》：恒常有触与作意，触受想与思相应。其中感受是舍受，阿赖耶是无覆无记。），那么在阿赖耶识的眷属中有五遍行（仅仅是舍受），在染污意的眷属中有五遍行，以及被遮蔽且不可言说的坏聚见、无明、我慢和贪欲这四个根本烦恼（出自《摄类学》中解释的昏沉、掉举、不信、懈怠、放逸五种，以及出自《辨中边论》中解释的失念、散乱、不正知三种，即烦恼地法中的多种随烦恼八种，共十七种。）产生（并且，《三十颂释》中说，其中也是舍受，即被遮蔽且不可言说的舍受，与舍受相应），这样认为。这些的理由也应当从（各自的）经论中理解。心和心所的差别，以及一和异的分析已经讲完了。 第五，因为是从心中立即产生的，所以称为心所。如经中所说：想和思的这些法，是从心中产生，依赖于心的。因此（对于此，光芒部认为，各自的同类，从先前的产生后来的，没有相续。）第二，确定经论意义的心所的详细分类，以及顺便解释不确定的，解释在哪个心的眷属中产生心所，解释相似的心所的差别，以及解释心和心所的名称的类别这五个方面，在第一个方面中也有五个，其中解释了心的多种地法的感受的体性和分类已经讲完了，作用是（出自《事师五十法》中
English
They exist only in desire and the first dhyana. These should be understood through reasoning, in the scriptures themselves. Fourth, the first four categories, and the uncertain investigation and attachment and aversion, these thirty-two arise appropriately in the retinue of all six consciousnesses. The minor afflictive mental factors, and the uncertain regret, sleep, pride, doubt, these fourteen arise only in the retinue of mind-consciousness. According to the view of the eight aggregates of consciousness (from the Thirty Verses: "Always with contact and attention, contact, feeling, conception, and thought are present. In it, feeling is neutral; the base is unobscured and unindicated."), in the retinue of the base consciousness there are five omnipresent [mental factors] (only neutral feeling), and in the retinue of afflicted mind there are five omnipresent [mental factors], and the obscured and unindicated view of the perishable aggregate, ignorance, pride, and desire, these four root afflictions (from the Compendium of Topics, the five of torpor, excitement, lack of faith, laziness, and carelessness; and from the Distinguishing the Middle from the Extremes, the three of forgetfulness, distraction, and non-intelligence, that is, the many secondary afflictions of the afflictive mental factors, eight in total, seventeen in total.) arise (and, in the commentary on the Thirty Verses, it is said that in it also there is neutral feeling, that is, obscured and unindicated neutral feeling, corresponding to neutral feeling), so it is thought. The reasons for these should also be understood from the (respective) scriptures. The difference between mind and mental factors, and the analysis of one and different, has been explained. Fifth, because they arise immediately from the mind, they are called mental factors. As it is said in the sutra: These phenomena of thought and conception arise from the mind and depend on the mind. Therefore (for this, the Rays school thinks that the similar kinds of each, from the previous one producing the later one, have no continuity.) Second, the detailed classification of mental factors that ascertain the meaning of the scriptures, and incidentally explaining the uncertain, explaining in whose retinue of mind the mental factors arise, explaining the differences of similar mental factors, and explaining the categories of names of mind and mental factors, in the first aspect of the five, there are also five, among which the nature and classification of feeling, which explains the many grounds of mind, has been explained, and the function is (from the Fifty Verses on the Guru,