Chinese
因为思虑到在轮回中流转，要舍弃实执必须证悟无我，证悟之后通过修习的力量，从轮回中解脱，也能获得解脱和一切智的果位。如《集经》中所说：“与执着轮回之心相应者，恒常流转。我与我所之法，真实非空性。愚童以自身，于虚空结绳。譬如疑虑之念，能使毒发作。毒虽未入腹，亦能致昏厥。如是愚童执我与我所，于我生起非真之念而怖畏。如何执着，即如是宣说种种烦恼。不缘我与我所，说为清净。”又说：“下、中、上等一切有情，皆由无明而生，如来所说。诸缘聚合，痛苦之轮猛烈生起。无明之轮，无有穷尽，亦无增长。一切智慧之门、方便与根本，皆由殊胜般若波罗蜜多而生。诸缘聚合，智慧之轮猛烈生起。般若波罗蜜多，无有穷尽，亦无增长。”因此之故。总之，证悟无我的智慧是获得解脱之因中最主要的，因为没有它，就不可能从轮回中解脱而获得解脱。如《三摩地王经》中所说：“若能于无我法个别了知，个别于彼观察而修习者，乃是解脱涅槃胜果之因，何为其他因，彼不能寂灭。”如是等等，其他经典中也有很多依据，非常重要。考虑到如此重要，通过显示利益的方式来作总结：善现！菩萨摩诃萨，以无量无数世界，充满金、银、珍珠等七宝，以此作布施，还不如善男子或善女子，对于此般若波罗蜜多经，究竟圆满受持读诵，乃至书写受持一句四句偈，读诵，或以手执持。
English
Because it is contemplated that wandering in samsara, to abandon the clinging to reality, one must realize selflessness, and after realizing it, through the power of meditation, one can be liberated from samsara and also attain the state of liberation and omniscience. As it is said in the Condensed Sutra: "Those who are endowed with minds attached to samsara constantly wander. The self and what belongs to the self are truly empty. A child ties knots in the sky by himself. For example, the thought of suspicion can cause poison to arise. Even though the poison has not entered the stomach, it can cause fainting. Likewise, a child who accepts self and what belongs to self, in that self, a non-true thought arises and is feared. How one clings, so it is taught that all kinds of afflictions arise. Not focusing on self and what belongs to self is said to be purified." And it is also said: "All sentient beings, inferior, middling, and superior, arise from ignorance, as the Sugata has said. When causes gather, the wheel of suffering intensely arises. That wheel of ignorance is without end and without increase. All the doors of wisdom, means, and roots arise from the supreme Prajnaparamita. When causes gather, the wheel of wisdom intensely arises. Prajnaparamita is without end and without increase." Therefore. In short, the wisdom that realizes selflessness is the most important of all the causes for attaining liberation, because without it, it is impossible to be liberated from samsara and attain liberation. As it is said in the Samadhiraja Sutra: "If one individually understands the Dharma of selflessness, and individually examines and meditates on it, it is the cause of liberation, nirvana, and the supreme fruit. What other cause is there that cannot pacify?" Like this, there are many other sources, which are very important. Considering this importance, the conclusion is made by showing the benefits: Subhuti! A Bodhisattva Mahasattva, who fills countless worlds with gold, silver, pearls, and other seven precious things, and gives them as charity, is still less than a son or daughter of good family who completely upholds, recites, and even writes down and upholds a single four-line verse of this Prajnaparamita Sutra, reads it, or holds the complete volume in their hand.
Tibetan
། དེའི་ཚིག་དོན་རྣམས་ཀུན་ཆུབ་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་དམ། རང་གིས་ཚིག་དོན་ཤེས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ན། གང་ཟག་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཏེ་དོན་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེས་མང་དུ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་མཚོན་ཞིང་། སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་གསུམ་ལས་ནི་གཙོ་བོར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་ལ། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཙོ་བོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་ལས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཐོས་བསམ་སོགས་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གྱི་ཚོགས་གསོག་པ་གཙོ་ཆེའོ། །འོ་ན་གཞུང་འདིར་ཕན་ཡོན་འཆད་པའི་སྐབས་རྣམས་སུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕན་ཡོན་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་པའོ། །གཞུང་འདི་སྟོན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅེ་ན། དེ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་དང་གོ་བ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འཇོག་ཅིང་། དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་སོགས་མེད་པས་དོན་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རམ་དོན་དམ་པར་རམ་རབ་ཏུ་མི་སྟོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཚིག་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རང་ཡུལ་ལ་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་ཅིང་། དངོས་པོའི་དབང་གིས་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ་གོང་དུ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་། འདིར་ཡང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་གཅིག་ལའང་མིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱ་གར་རྒྱ་ནག་བོད་སོག་པོ་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཡུལ་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་བཞིན་དང་། ཤེར་ཕྱིན་བྱམས་པས་ཞུས་པ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མིང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པར་གསུངས་པས་མིང་འཇུག་པ་ནི་བརྡའི་དབང་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དབང་གིས་མིན་ནོ། །དེས་ན་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གོ་བ་ཡང་བརྡ་སྦྱར་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། བརྡ་མ་སྦྱར་ན་དོན་གོ་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་བྱིས་པ་
Chinese
那么，是否能够完全理解并知晓其中的词义呢？如果自己能够理解词义，并且还能为其他众生广博而正确地充分阐述，那么，像这样的人，从他所做的这个基础上，就能产生无量无边、数不胜数的福德，也就是对意义有极大助益的利益。所谓“福德”，是指福德和智慧两种资粮的集合。布施、持戒、忍辱这三者主要是积累福德资粮，而禅定和智慧这二者主要是积累智慧资粮，精进则能产生这二者。因此，对般若经进行听闻、思考等，主要是积累智慧资粮。那么，如果这部经在阐述利益的时候，多次出现“福德之蕴”这样的说法，又是怎么回事呢？那并不是指将二资粮分开后单纯的福德资粮，而是指用福德之名来称呼利益。那么，应该如何讲授这部经呢？应该如何正确而充分地阐述呢？要知道，言说、阐述和理解等都只是世俗谛的范畴。在胜义谛中，由于没有能说、所说等，所以无论如何也无法正确地、或者说胜义谛地、或者说充分地阐述意义。但就像在世俗谛中进行阐述那样，这里也只是在世俗谛的层面，将词句和意义如实地、正确地、充分地阐述出来。因此，才称为“正确而充分地阐述”。要很好地理解这一点，就必须清楚地认识到，作为能表达的词语，是凭借约定俗成和名言的习惯来指代其所指代的对象的，而不是凭借事物本身的性质来指代的。虽然前面已经稍微提到过，但在这里也要强调，不凭借事物本身的性质来指代的原因在于，同一个事物可以用各种不同的名称来称呼。例如，对于“马”这个事物，印度、中国、西藏、蒙古等不同地方的人，会用各自不同的语言来称呼它。就像《般若经·弥勒请问品》中所说，一切色法等诸法，都是临时安立名称的，因此名称的运用是约定俗成的结果，而不是事物本身性质决定的。因此，依靠名称来理解意义，也是因为需要结合约定俗成的习惯，如果不结合约定俗成的习惯，就无法理解意义。例如，小孩
English
So, can one fully understand and know all the words and meanings in it? If one can understand the words and meanings oneself, and also widely and correctly and thoroughly explain them to other sentient beings, then from the basis of doing so, that very person will generate countless, immeasurable merits, which are of great benefit to the meaning. "Merit" refers to the collection of both merit and wisdom. Of the three, generosity, ethics, and patience, the main one is the accumulation of the collection of merit. With meditation and wisdom, the main one is the accumulation of the collection of wisdom. From diligence, both of these arise. Therefore, listening to and contemplating the Perfection of Wisdom is mainly the accumulation of the collection of wisdom. So, how is it that in this text, when explaining the benefits, the phrase "heap of merit" appears so often? That is not referring to just the collection of merit, which is divided by the two collections, but rather, the benefits are referred to by the name of merit. How should this text be taught? How should it be correctly and thoroughly explained? That is, speaking, explaining, and understanding are all placed as mere conventions. In the ultimate sense, since there is no object to be expressed or expression, how can the meaning be correctly, or ultimately, or thoroughly explained? But just as it is explained in conventional terms, here too, in mere conventional terms, the words and meanings are correctly and thoroughly explained without being reversed. For that reason, it is called "correctly and thoroughly explained." To understand this well, one must understand that the sounds of expression enter their own objects by virtue of convention and terminology, and not by virtue of the object itself. Although a brief example was given above, here too, the reason why it does not enter by virtue of the object is that one thing can be expressed by various names. For example, a single horse is called by various names in the languages of India, China, Tibet, Mongolia, and so on. As it says in the Perfection of Wisdom Requested by Maitreya, all phenomena such as form are also given names temporarily, so the application of names is by virtue of convention, not by virtue of the object itself. Therefore, understanding the meaning based on the name is also by virtue of needing to combine conventions. If conventions are not combined, the meaning cannot be understood. For example, a child
Tibetan
ཆུང་ངུ་བརྡ་མི་ཤེས་པ་ལ་མིང་དེ་དང་དེ་བརྗོད་ཀྱང་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དོན་དེ་དང་དེ་མི་གོ་བ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་གོ་བ་ནི་བརྡའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། བརྡ་མེད་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅིང་། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་གཟིགས་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བས་དེའི་ངོར་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་མི་ནུས་པ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་ཟབ་སྟེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སོགས་ལ་མཚོན་ན། དཔེར་ཇི་ལྟར་ན། སྐར་མ་རྣམས་ནི་མཚན་མོར་སྣང་ཞིང་། ཉིན་མོར་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཡོད་ན་དོན་དམ་པར་སྣང་གི །བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་དོན་དམ་པར་མི་སྣང་བས་སྐར་མ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །རྡུལ་སོགས་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསྒྲིབས་པའི་ཚེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྣང་བར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལྟར་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་མིག་བསྒྲིབས་པའི་ངོར་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དོན་གཞན་དུ་སྣང་ངོ་། །མར་མེ་ནི་སྡོང་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་དོ། །སྒྱུ་མ་ནི་དོན་གཞན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་བློ་འཁྲུལ་བའི་ངོར་བདེན་པར་སྣང་ངོ་། །ཟིལ་བ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རང་གི་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་འཇིག་གོ །ཆུ་བུར་ནི་ཆུ་འ ཁྲུགས་པ་སོགས་ལས་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་ན་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་གོ །རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཚེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ངོར་བདེན་སྣང་དུ་འཆར་རོ། །གློག་ནི་མྱུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་ན་མྱུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་གོ །སྤྲིན་ནི་ཀླུ་སོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མཁའ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི། ཐུན་མོང་
Chinese
就像年幼无知的小孩，即使对他们说这个那个名字，也只是听到声音而已，就像不明白那个那个意思一样。同样，其他人理解那个意思也是凭借语言的缘故，如果没有语言，就像年幼的小孩一样，只是听到声音而已，不会明白意思。诸法无法用探究究竟意义的理智来分析，在圣者的等持境界中，一切二元显现的戏论都寂灭，所以在那个境界中无法以带有戏论的方式来表达，这比之前所说的还要深奥。如经中所说：言思表达皆无，是为般若波罗蜜多。之后，为了表示有为法没有自性且无常，最后总结说：如星、翳、灯、幻等。以色等五蕴为例，比如，星星在夜晚显现，白天不显现，同样，蕴等的有为法在无明的黑暗中才显得真实，当证悟无实的智慧之日升起时，就不会显得真实，所以应该像星星一样看待。就像灰尘等使眼睛昏花时，事物不会如实显现，而是看到其他事物一样，无明的翳障蔽慧眼时，有为法也会显现为其他事物。灯依靠灯芯迅速生灭，同样，有为法依靠各自的因缘迅速生灭。幻术显现为其他事物，同样，有为法在心识错乱时显现为真实。露珠迅速消失，同样，有为法不会停留第二个瞬间，而是迅速消失。水泡从水的扰动等中突然产生并消失，同样，有为法在因缘聚合时突然产生并消失。梦境在睡眠迷惑时是虚幻的显现，同样，有为法在无明迷惑时显现为真实。闪电迅速产生并消失，同样，有为法在因缘聚合时迅速产生并消失。云彩依靠龙等的意念在空中产生并消失，同样，有为法是共同
English
Just as a young child who does not understand language, even if you say this and that name to them, they will only hear the sound, just as they do not understand this and that meaning. Similarly, others understand that meaning because of language. Without language, like a young child, they will only hear the sound and will not understand the meaning. Phenomena cannot be analyzed by the reasoning that investigates ultimate meaning. In the state of meditative equipoise of the noble ones, all the elaborations of dualistic appearances are pacified, so in that state, it is impossible to express things in a way that involves elaborations, which is even deeper than what was said before. As it is said in the scriptures: 'Inexpressible by speech, thought, or expression, is the Perfection of Wisdom.' Then, to show that conditioned phenomena are without inherent existence and impermanent, it concludes: 'Like stars, illusions, lamps, and phantoms.' Taking the five aggregates, such as form, as examples, just as the stars appear at night and do not appear during the day, similarly, conditioned phenomena such as the aggregates appear to be real in the darkness of ignorance, but when the sun of wisdom that realizes non-reality rises, they will not appear to be real, so they should be viewed like stars. Just as when dust and other things blur the eyes, things do not appear as they are, but are seen as other things, when the haze of ignorance obscures the eye of wisdom, conditioned phenomena also appear as other things. A lamp relies on a wick and quickly arises and ceases, similarly, conditioned phenomena rely on their respective causes and conditions and quickly arise and cease. An illusion appears as something else, similarly, conditioned phenomena appear to be real when the mind is confused. Dewdrops quickly disappear, similarly, conditioned phenomena do not remain for a second moment, but quickly disappear. Bubbles suddenly arise and disappear from the disturbance of water, similarly, conditioned phenomena suddenly arise and disappear when conditions come together. Dreams are illusory appearances when deluded by sleep, similarly, conditioned phenomena appear to be real when deluded by ignorance. Lightning quickly arises and disappears, similarly, conditioned phenomena quickly arise and cease when conditions come together. Clouds arise and disappear in the sky according to the thoughts of dragons and others, similarly, conditioned phenomena are common