Tibetan
ར་སྐྱེས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་མཛད་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་སྐད་དོད་པུ་རུ་ཥ་ཞེས་པ་ནུས་པ་ལྡན་པ་ལ་འཇུག་པས། འདིའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་གྱི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་ཐབས་ནི་གང་དག་གིས། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་དག་ལ། །རང་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བྱེད་པ། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཐ་མར་ཤེས། །ཞེས་སོ། །འདིར་བསྟན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ངན་སོང་ལ་འཇིགས་ནས་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག །ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་ཅིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་སྒོམ་པ་སོགས་པའི་ཐབས་ནི་གང་དག་གིས། ལྷ་མིའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འབད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། འདིར་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་ཐ་མར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ཚེ་འདི་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའམ་ཐ་མ་ཡིན་ཀྱང་། འདིར་བསྟན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ནི་ངན་སོང་གིས་འཇིགས་ནས་ཚེ་འདི་ཙམ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་གོ །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་མ་ཟད། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་དོན་དུ་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མངོན་མཐོ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་དེའི་ཐབས་སམ་ལམ་མ་ནོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི། ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཡང་དེའི་ཐབས་ནོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་གཞན་སྡེ་འདིར་བསྟན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་མིན་ཏེ། ཐབས་དོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་འདི་ལ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཙམ་ཞིག་ནི་ངེས་པར་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཙམ་ལ་བློ་མི་གཏོད་པར་ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱེད་ཅིང་ངན་སོང་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྲིད་པའི་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཤིང་། །སྡིག་པའི་ལས་ལ་ལྡོག་བདག་ཉིད། །གང་ཞིག་རང་ཞི་ཙམ་དོན་གཉེར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདིར་བསྟན་
Chinese
之所以使用“补特伽罗”这个词，是因为“补特伽罗”的梵语是“普鲁沙”（梵文天城体：पुरुष，梵文罗马音：puruṣa，汉语字面意思：人），意思是具有能力。这里的这三种补特伽罗，也是指在来世乃至解脱的道路上具有能力的人，所以才这样称呼。第二部分分为三类：小士、中士、大士的特征或差别。第一类是： 无论以何种方法， 仅仅为了轮回的安乐， 自己努力追求的， 那样的补特伽罗被称为下士。 意思是说，这里所指的小士的特点是： 害怕堕入恶趣，不贪恋今生，追求来世增上生的补特伽罗。 对业果具有信赖的信心，皈依， 戒除十不善等戒律， 以及修习禅定和无色定的等持等方法， 仅仅为了获得人天有漏的安乐而努力追求的， 就是这里所说的小士或下士。 一般来说，仅仅追求今生安乐的人也是小士或下士， 但这里所说的小士是害怕堕入恶趣，不只追求今生，而是主要追求来世的增上生。 称其为小士的原因是， 背离了利他之心， 不仅不追求从轮回中解脱， 反而追求轮回的圆满。 也就是说，一定要追求增上生，并且走上不错误的道路。 如果追求来世增上生的安乐，却走上了错误的道路，那么其他宗派就不是这里所说的小士， 因为他们走上了错误的道路，并且没有皈依三宝。 这种小士虽然一定会有追求今生安乐的想法， 但不会只满足于此，而是会追求来世的增上生，并且希望从恶趣中解脱。 第二类是： 背离了有漏的安乐， 自身是断绝罪业之行者， 任何仅仅追求自身寂灭者， 那样的补特伽罗被称为中士。 意思是说，这里所指的
English
The reason for using the term "Pudgala" is that the Sanskrit word for "Pudgala" is "Purusha" (Sanskrit Devanagari: पुरुष, Sanskrit Romanization: puruṣa, literal Chinese meaning: person), which means having ability. These three types of Pudgalas here also refer to those who have the ability to achieve the path to future lives and even liberation, so they are called that. The second part is divided into three
Tibetan
སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། །སྲིད་པ་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལའང་བློ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་མི་འདོད་ལ། སྒོ་གསུམ་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ལས་སྤྱི་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ལམ་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་སྡུག་ཀུན་སྤངས་པའི་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ངན་སོང་ལས་ཐར་འདོད་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་ཙམ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཐར་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། གཞན་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་སྦྱོར་དམན་པས་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ངོ་། །ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་འདོད་དང་ཐར་བ་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུང་མོང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། །སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གིས་དངོས་ནི་མིན་ཏེ། ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་དངོས་ནི་མངོན་མཐོ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདིས་བདེན་པ་བཞི་ཡང་བསྟན་ཏེ། སྲིད་པའི་བདེ་ལ་ཞེས་པས་སྡུག་བདེན། སྡིག་པའི་ལས་ཞེས་པས་ཀུན་འབྱུང་། རང་ཞི་ཙམ་ཞེས་པས་འགོག་བདེན། ལྡོག་བདག་ཉིད་ཅེས་པས་ལམ་བདེན་བསྟན་ཅིང་། ངེས་འབྱུང་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་དཀར་ནག་གང་རུང་བསགས་ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་རྒ་ཤིའི་བར་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་དེས་མ་རིག་པ་སྤངས་པ་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ་མཚོན་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་རྒྱུད་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཡང་དག་ཟད་པར་ཀུན་ནས་འདོད། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་བསྟན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་ལ་བློ་འབྱོངས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་གཏོགས་པ་སྟེ་རང་ཉིིད་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མནར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ཡང་དག་པར་ཀུན་ནས་ཟད་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འདིར་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ
Chinese
中士夫的差别在于：对于轮回盛事的安乐也背过身去不希求，三门造作轮回之业总的来说，以及从罪恶不善之业中解脱的自性者，哪位士夫为了自己一个人的利益，舍弃一切痛苦而追求寂静涅槃解脱，哪位士夫是这样，因此称为此处所说的中士夫。此人虽然想要从恶趣中解脱，但不只为了来世的增上生，而是想要获得解脱，因此比前者更为殊胜。因为成办他利的意乐低下，所以是中士夫。虽然有想要从恶趣中解脱和想要解脱的大士夫之道，但那会变成与小士夫、中士夫共同的道。但不是小士夫、中士夫的真实体性，因为小士夫、中士夫的真实道是只追求增上生和只追求解脱，因此不相同。此论也宣说了四谛，以“对于有乐”一句宣说了苦谛，以“罪恶之业”一句宣说了集谛，以“唯独自寂”一句宣说了灭谛，以“解脱自性”一句宣说了道谛，也宣说了出离心。造作轮回最初之因的主要因素是无明，由它的力量积累任何黑白之业，从而在轮回中生起，直至老死。从那之中解脱的主要因素是证悟无我的智慧，即以它舍弃无明，就能从轮回中解脱，这只是一个比喻。第三部分分为二：略说和广说。第一部分是：以属于自相续的痛苦，哪位完全想要断尽他人的所有痛苦，那位士夫是殊胜的。如是说。此处所说的大士夫的差别在于：哪位对小士夫、中士夫之道生起定解的补特伽罗，就像自己如何被轮回痛苦所折磨一样，看到其他有情也被痛苦所逼迫，从而以慈悲心完全想要断尽那些有情的所有痛苦，并安置于佛位，那位士夫就是此处所说的大士夫
English
The distinction of the intermediate person lies in: not desiring the happiness of the prosperity of samsara, turning one's back on it. Generally, the actions of the three doors that accomplish samsara, and the nature of turning away from sinful and non-virtuous actions, whichever person, for the sake of one's own benefit alone, abandons all suffering and seeks only the peace of nirvana and liberation, whichever person is like that, therefore it is called the intermediate person mentioned here. Although this person wants to be liberated from the lower realms, he does not only seek higher rebirths in the future, but wants to attain liberation, so he is more superior than the former. Because the intention to accomplish the benefit of others is inferior, he is an intermediate person. Although there is a path of a great person who wants to be liberated from the lower realms and wants liberation, that will become a common path with small and intermediate persons. But it is not the real nature of small and intermediate persons, because the real path of small and intermediate persons is only seeking higher rebirths and only seeking liberation, therefore they are not the same. This treatise also explains the four noble truths, with the phrase "for the happiness of existence" it explains the truth of suffering, with the phrase "sinful actions" it explains the truth of origin, with the phrase "only self-peace" it explains the truth of cessation, with the phrase "nature of liberation" it explains the truth of the path, and it also explains renunciation. The main factor of the initial cause of accomplishing samsara is ignorance, and by its power accumulating any black and white actions, thereby arising in samsara, until old age and death. The main factor of liberation from that is the wisdom of realizing selflessness, that is, by abandoning ignorance with it, one can be liberated from samsara, this is just a metaphor. The third part is divided into two: brief explanation and detailed explanation. The first part is: with the suffering belonging to one's own continuum, whichever completely wants to completely eliminate all the suffering of others, that person is superior. Thus it is said. The distinction of the great person mentioned here lies in: whichever person who has developed conviction in the path of small and intermediate persons, just as he himself is tormented by the suffering of samsara, seeing that other sentient beings are also oppressed by suffering, thereby with compassion completely wanting to completely eliminate all the suffering of those sentient beings, and placing them in the state of buddhahood, that person is the great person mentioned here.