Tibetan
ན་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རིན་པོ་ཆེ་ངོས་བཟུང་བ་དངོས་དང་། དེའི་སྒྲ་དོན་ནི། དང་པོ་ནི། རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། །གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བའི་ཉམས་ལེན་དང་། །ཚིག་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ངག་གི་དཔལ། །ས་སྟེང་འདི་ན་རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞིང་འདོད་པ་འཇོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགའ་བ་རྒྱས་བྱེད་པས། །རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས། །ཞེས་པས་དེ་གསུམ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བཤད་བསྟན་ནས། མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་རིན་ཆེན་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་པས་གསུམ་པོ་དེ་མཁས་པའི་རྒྱན་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་པ་དང་མཛེས་པའི་རྒྱན་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ཅེས་པའོ། །འོ་ན། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་མེད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་དག་ནི་མཁས་པའི་རྒྱན་ཁྱད་པར་བ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་ལམ་གང་ལ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་འཚར་ཚུལ་དང་། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ལའང་མཁས་དགོས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། གང་ལ་འཇུག་པའི་གཞུང་དངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་མ་ཞུགས་ན་ཟབ་དོན་ཕྲ་མོ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཤེས་ཀྱང་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། རིགས་གཞུང་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པའི་དབང་གིས་ལོག་རྟོག་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ལེགས་པར་སྦྱངས་དགོས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་། །ལོག་སྨྲ་ཚར་གཅོད་ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པ་ལས། །ལེགས་པར་འོངས་པའི་རིགས་ལམ་བདུད་རྩིའི་ཆུས། །བློ་མིག་དྲི་མ་ཡང་ཡང་མ་བཀྲུས་ན། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་དགག་ཕྱོགས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་གཞུང་དེ་དག་ལ་འཇུག་དགོས་ཞེས་འཕངས་སོ། །འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ནི། མགོན་པོས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང་། དེ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་འཕགས་པ་ལྷ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་ད་ལྟ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཟླ་བས་མཛད་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ཚིག་སྤྱི་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས་དགོས་པར་བསྟན་ལ། ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ནི་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱལ་ཚབ་མཁས་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྣམས་དང་། ཚད་མ་རིགས་པའི་དོན་ཐོར་བུའམ་སྤྱི་ལ་མཁོ་བ་བསྡུས་གྲྭ་ལའང་ལེགས་པར་སྦྱང་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། །ཡང་ཡང་མ་བཀྲུས་ན། ཤིན་ཏུ་ཟབ་གནས་མཐོང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རགས་པའི་ལུང་དོན་ལ་ཡང་དཔྱོད་པ་ན། །ཕལ་ཆེར་ལོག་པར་རྟོག་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་པས་གཞུང་དེ་དག་ལ་མ་སྦྱངས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་མི་ཤེས་པར་མ་ཟད། ལུང་གི་དོན་རགས་པ་ཡང་ལེགས་པར་མི་ཤེས་པར་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་དག་དམ་བཅའ་ཙམ་ཞིག་གི །ངེས་པ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་ཕྱིར། ། འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་པ་བཞིན་འགྱུར་བས། །ཡང་དག་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་མི་ནུས། །ཞེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞུང་དོན་རགས་པ་འགའ་ཞིག་ཤེས་ཀྱང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་ཡིན་མོད། རང་ལུགས་སྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལུགས་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ་འགོག་ཤེས་པའི་ཚད་མས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་མ་སྐྱེས་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཆོད་ལ། དེ་མ་ཆོད་པས་གཞན་གྱིས་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པ་ན་རང་གི་དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཙམ་དེ་ཡང་། དཔེར་ན་འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་བ་བཞིན་དུ་གཡོ་ཞིང་བརྟན་པོ་མི་འོང་པས་ན་ཚད་མས་དྲངས་པའི་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་པར་མི་ནུས་སོ། །བཞི་པ་ནི། འདི་ན་རིགས་གཞུང་གཉིས་ལ་རབ་སྦྱངས་ཀྱང་། །ཤར་དུ་འགྲོ་འདོད་ནུབ་ཏུ་བགྲོད་པ་དང་། །ཟླ་འོད་འཕོགས་པས་ཡིག་དགས་སྲེག་པ་བཞིན། །རིགས་གཞུང་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ལོག་ཏོག་གིས། །བློ་མིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསླད་པའི་མཐུས། །འདི་ཕྱིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་འཇོམས་ཡུན་རིང་དུ། །ཡང་དག་ལྟ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་འགྱུར་བའི་རྒྱུ། །ཆེས་ཆེར་བརྟན་པོ་སོགས་པ་མང་དུ་སྣང་། །ཞེས་པ་སྟེ། མ་སྦྱངས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱོགས་འདི་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་གཉིས་ལ་རགས་པ་ཞིག་སྦྱངས་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱུད་ལ་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ལོག་ལྟ་དང་བཅས་པའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེས་ཏེ། ལོག་རྟོག་དེས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསླད་པའི་མཐུས་ལོག་ལྟས་རང་གི་ཚེ་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་བསགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་། སྐྱེ་བ་མང་པོར་ཡུན་རིང་དུ་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་གུས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་སྟེ་འདོར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཆེས་ཆེར་བརྟན་པོ་གསོག་པ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་རྗེ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་ནི། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཤར་དུ་འགྲོ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ནུབ་ཏུ་བགྲོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག
Chinese
如前所述。第二部分分为两点：一是真正认识珍宝，二是珍宝的词义。第一点是：能辨析精微理路的智慧，通达经论窍诀的实修，以及擅长词句组合的语言才华，这三种珍宝显现在世间。这是第一点。第二点是：此物极其稀有，能满足愿望，能增长不可思议的喜悦，因此被称为珍宝，这是智者们的共识。通过以上论述，揭示了称这三者为珍宝的词义解释。智者倾心的珍宝，此外别无他物。这三者是智者的庄严，除此之外，再没有其他能让智者倾心和作为美妙庄严的特殊之物了。那么，难道没有珍宝的装饰吗？虽然有，但那些并不是智者特别的装饰。第三部分是如何进入，分为三点：应该进入哪种理路，如何在经论窍诀中成长，以及也必须擅长词句的组合。第一部分分为五点：首先确定应该进入的论典，然后必须进入这些论典；如果不进入这些论典，就无法了解精微的深义；即使稍微了解一些，也只是停留在思辨层面；即使进入理学论典，也会因为没有好好学习而增长邪见；因此，必须好好学习。第一点是：如果不用善说之王的至尊父子，以及断除邪说的陈那、法称、名称三位大师的甘露理路之水，反复洗涤智慧之眼的污垢，就无法获得正见。虽然这段话从反驳的角度直接指出，但也暗示了从建立的角度必须进入这些论典。至尊父子的论典是：圣者所著的《中观理聚六论》，以及对这些论典的释疏，如圣天、佛护、月称等所著的论典。特别是现在广为人知的月称所著的《入中论》及其释疏，不仅要学习其大致内容，还要深入学习。陈那、法称父子的论典是《量论七部经》及其释疏，如王位继承者克珠等所著的论典。对于量论理学中零散或普遍需要的内容，也应该在辩经场上好好学习。
English
As mentioned before. The second part has two points: first, truly recognizing the precious, and second, the meaning of the word precious. The first point is: The wisdom that can distinguish subtle reasonings, the practice that penetrates the scriptures and key instructions, and the eloquence of speech skilled in combining words, these three jewels appear in this world. That is the first point. The second point is: This is extremely rare and fulfills desires, it increases wonderful joy, therefore it is known as precious among the wise. Through the above discussion, the explanation of the term precious for these three is revealed. There is no other precious jewel that captivates the wise. These three are the adornments of the wise, and apart from these, there is nothing else that can captivate the wise and serve as a special beautiful adornment. So, are there no precious ornaments? Although there are, those are not special ornaments of the wise. The third part is how to enter, which is divided into three points: which path of reasoning should one enter, how to grow in the scriptures and key instructions, and also the need to be skilled in the combination of words. The first part is divided into five points: first, identify the texts to be entered, and then one must enter these texts; if one does not enter these texts, one cannot understand the subtle profound meanings; even if one understands a little, it only remains at the level of speculation; even if one enters the philosophical texts, one will increase wrong views due to not studying well; therefore, one must study well. The first point is: If one does not repeatedly wash the dirt from the eye of wisdom with the nectar of reasoning from the supreme father and sons, the kings of speakers, and from Chenna, Dharmakirti, and Namakirti, who cut off wrong views, one cannot obtain correct views. Although this statement directly points out from the perspective of refutation, it also implies that from the perspective of establishment, one must enter these texts. The texts of the supreme father and sons are: the Six Treatises on Reasoning of the Middle Way composed by the Lord, and the commentaries on these treatises, such as those composed by Aryadeva, Buddhapalita, Chandrakirti, etc. In particular, the widely known Entering the Middle Way with its commentary, composed by Chandrakirti, should be studied in detail, not just its general content. The texts of Chenna and Dharmakirti are the Seven Treatises on Valid Cognition with their sutras, and the commentaries on these, such as those composed by the Regent Khedrup, etc. One should also study well the scattered or generally needed content of valid cognition reasoning in the debating courtyard.
Chinese
是的。第二是：如果不反复清洗，更不用说见到极深之处了。如果对粗略的经文意义也进行辨析，大多会增长邪见。这表明，如果不学习那些经文，不仅不会了解极深奥的意义，而且连经文的粗略意义也无法很好地理解。第三是：如果仅仅获得正确的誓言，由于没有以量士的力量断除怀疑，就会像打在泥里的桩子一样动摇，无法留下稳固的正确习气。也就是说，如果仅仅知道一些粗略的经文意义，那也只是以分别念概括的正确的誓言而已。由于没有生起以能立和能破，即遮止的量士所引导的定解，所以无法断除怀疑。由于没有断除怀疑，当别人进行破立时，自己的正确誓言也会像打在泥里的桩子一样摇动而不稳固，因此无法留下以量士所引导的稳固习气。第四是：有些人即使精通两种论典，也像想往东走却往西走，或者像月光融化雪一样。依靠论典本身的邪分别念，多次玷污智慧之眼的力量，摧毁今生来世的一切善妙，长期远离正确的见解，产生极其稳固的因素等等，这种情况很多。也就是说，不仅仅是不学习，而且在这个地方，即使对前面所说的两种理路论典略有学习，也会因为没有好好学习的缘故，在相续中产生不相信业果等邪见，以及伴随邪见的邪分别念。由于邪分别念多次玷污智慧之眼的力量，邪见会摧毁自己今生来世所积累的一切善业，并在许多世中长期地从对业果等恭敬的正确见解中向外背离，即产生舍弃的因素，这种情况非常多。这是说，在宗喀巴大师住世的时候也发生过这样的事情。将此比喻来说明：例如，有些人想往东走，却反而往西走，完全颠倒了。
English
Yes. The second is: If you don't wash it repeatedly, needless to say, you will see the extremely deep place. If you also analyze the rough meaning of the scriptures, most of the time, wrong thoughts will increase. This shows that if you don't study those scriptures, you will not only not understand the extremely profound meaning, but also will not be able to understand the rough meaning of the scriptures well. The third is: If you only get the right oath, because you don't use the power of the measurer to cut off the doubt, it will be like a stake in the mud, and you can't leave a stable right habit. That is to say, if you only know some rough meaning of the scriptures, it is only a correct oath summarized by the mind. Because there is no definite understanding guided by the measurer who can establish and refute, that is, prevent, the doubt cannot be cut off. Because the doubt is not cut off, when others make criticisms, one's own correct oath will also shake like a stake in the mud and will not be stable, so it is impossible to leave a stable habit guided by the measurer. The fourth is: Some people, even if they are proficient in two kinds of treatises, are like wanting to go east but going west, or like moonlight melting snow. Relying on the wrong thoughts of the treatises themselves, the power of repeatedly tarnishing the eyes of wisdom destroys all the good things in this life and the next, and for a long time deviates from the correct view, producing extremely stable factors, etc., which is very common. That is to say, not only is it not studying, but also in this place, even if you have a little study of the two kinds of logical treatises mentioned above, you will have wrong views that do not believe in karma and its effects, and wrong thoughts accompanied by wrong views, because you have not studied well. Because the power of wrong thoughts repeatedly taints the eyes of wisdom, wrong views will destroy all the good deeds accumulated in this life and the next, and for many lives, they will deviate from the good and correct view of respecting karma and its effects, that is, produce the factor of abandoning, which is very common. This is to say that such things happened when Master Tsongkhapa was alive. Use this metaphor to illustrate: For example, some people want to go east, but instead go west, which is completely reversed.