Tibetan
་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །ཟག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཆོས་ཅན་ནི། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །འདོད་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རྗེས་ཤེས་པའི། །སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། །ཞེས་བྱུང་། ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་ཤེས་བཅུའི་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཤེས་པ་དང་པོ་ཟག་བཅས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཟག་མེད་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། དམིགས་ཡུལ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ལམ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པའི་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཉིས་ལས་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ་དང་། བཞི་ལས་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་དག་ཉིད་ལྡན་བྱེ་བྲག་གིས། །བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱུང་། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་དེ་དག་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེར་ཡོད་དེ། བདེན་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དང་གོང་མའི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་བཞི་དང་རྗེས་ཤེས་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་བཞི་དེ་དག་ནི། མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པ་ཤེས། །དེ་གཉིས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་རྗེས་ཤེས་པ་ཡིན། ཞེས་བྱུང་། ཆོས་དང་རྗེས་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་རེ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཤེས་བཞི་དང་ཆོས་ཤེས་བཞི་གང་རུང་དང་། །དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བཞི་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བཞི་དང་བརྒྱད་དེ་བཅུ་གཉིས་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ནི་སྡུག་ཀུན་རྗེས་ཤེས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པ་དང་སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་ནས། རྡོ་རྗེེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དང་པོར་ཟད་པ་ཤེས་ཤིང་། དེ་ནས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་ནས་སླར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞི་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་རིག་པ། དེས་ནི་ས་དབང་གང་ཟག་འདས། །ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་མི་རིག་གོ །ཆོས་རྗེས་བློ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་མིན། །ཉན་ཐོས་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས། །རིག་སྟེ་བསེ་རུ་ལྟ་བུས་གསུམ། །སངས་རྒྱས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཀུན། །ཞེས་བྱུང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རིག་པ་དེ་ཆོས་ཅན། བཞི་ལས་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ལམ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་བྱུང་ཞིང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཤེས་དེ་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་ཀུན་རིག་པ་མིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱིས་ས་འདས་པ་གོང་མའི་སེམས་མི་རིག །དབང་པོ་རྟུལ་བ་དད་མོས་ལྟ་བུས་རྣོ་བ་མཐོང་ཐོབ་ལྟ་བུའི་སེམས་མི་རིག། །གང་ཟག་སློབ་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ད་ལྟར་བ་རིག་གི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་འདས་ནས་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་བློའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པས་ཕན་ཚུན་ཤེས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཁམས་འོག་མ་དང་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་མེད་ཀྱང་མཐོང་ལམ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཤེས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ཤེས་དེས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་བཟོད་དང་ཆོས་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཉིས་རིག་ལ། གཞན་མི་རིག །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་དང་པོ་གཉིས་དང་བརྒྱད་པ་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་ཤེས་དང་གསུམ་རིག་ཅིང་གཞན་མི་རི། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་འབད་རྩོལ་གྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཀུན་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་
Chinese
所说的智慧，具有法性。你具有十种，即世俗智慧、法智慧、类比智慧、苦智慧、集智慧、灭智慧、道智慧、心智慧、尽智和无生智，因为你具有这十种。所有这十种，具有法性。如果归纳，可以归纳为两种，即有漏和无漏的智慧，因为可以归纳为这两种。第二，分为总的指示和分别的解说两种。第一是：首先称为世俗。无漏的两种，仅仅是类比智慧。世俗的对境是所有。称为法的行境是，欲界的苦等类比智慧的行境是上界的苦等。如是说。这两种智慧，具有法性。从你那里，有将十种智慧安立为三种智慧的方式，因为第一种智慧称为有漏的世俗智慧，而无漏的只有法智慧和类比智慧两种。第一，世俗智慧，具有法性。其所缘境是所有法，因为所有善、非善、无记都是它。称为法智慧的智，具有法性。你的行境，即所缘是存在的，因为缘于欲界的苦以及等等的集、灭、道。类比智慧，具有法性。你的所缘是存在的，因为你的行境是缘于欲界之上的苦等四谛。第二，有他心智和尽智、无生智两种。第一，有法智的分类和他心智两种。第一，有从二分为八种和从四分为十二种两种。第一是：彼等自身具足差别，有四种。如是说。法智和类比智彼等自身，具有法性。你可以分为八种，因为以四谛的差别，依次缘于下界和上界的四谛的法智四种和类比智四种。第二是：这四种是无生和尽智。这两种首先生起的是苦因类比智。如是说。法和类比智这四种，具有法性。你具有智慧十
English
The wisdom that is spoken of has the nature of Dharma. You have ten, namely, conventional wisdom, Dharma wisdom, analogical wisdom, wisdom of suffering, wisdom of origin, wisdom of cessation, wisdom of the path, wisdom of mind, wisdom of exhaustion, and wisdom of non-arising, because you have these ten. All these ten, having the nature of Dharma. If summarized, they can be summarized into two, namely, wisdom with outflows and wisdom without outflows, because they can be summarized into these two. Secondly, there are two types: general instruction and specific explanation. The first is: First, it is called conventional. The two types of outflowless are only analogical wisdom. The object of the conventional is all. The object of practice called Dharma is the suffering of the desire realm, etc. The object of practice of analogical wisdom is the suffering of the upper realm, etc. It is said. These two wisdoms have the nature of Dharma. From you, there is a way to establish the ten wisdoms as three wisdoms, because the first wisdom is called the conventional wisdom with outflows, and the outflowless only has two types of Dharma wisdom and analogical wisdom. First, conventional wisdom, having the nature of Dharma. Its object is all dharmas, because all good, non-good, and neutral are it. The wisdom called Dharma wisdom has the nature of Dharma. Your object of practice, that is, the object, exists, because it is based on the suffering of the desire realm and the origin, cessation, and path of etc. Analogical wisdom, having the nature of Dharma. Your object exists, because your object of practice is based on the four truths of suffering, etc., above the desire realm. Secondly, there are two types: knowledge of the minds of others, and knowledge of exhaustion and non-arising. First, there are two types: the classification of Dharma wisdom and knowledge of the minds of others. First, there are two types: dividing two into eight and dividing four into twelve. The first is: These themselves possess differences, there are four types. It is said. Dharma wisdom and analogical wisdom themselves have the nature of Dharma. You can be divided into eight types, because with the difference of the four truths, the four Dharma wisdoms and the four analogical wisdoms that successively depend on the four truths of the lower and upper realms. The second is: These four are non-arising and exhaustive wisdom. The first of these two to arise is the analogical wisdom of the cause of suffering. It is said. These four types of Dharma and analogical wisdom have the nature of Dharma. You have wisdom ten
Chinese
各有十二种，即法智四种和类智四种中的任何一种，因为有知彼等生起之四种，知不生起之四种，以及八种，共十二种。不生知和尽知这二者，具有自性。你最初生起的是苦集随知，因为是缘于痛苦和因，即集谛的随知，所以这样说。缘于有顶的第九种修断，以及缘于苦集，如金刚般的随知首先是尽知，之后是不生知，因为是再次无法了知的自性。第二是：从基中生起他心智，彼不识地、自在者、补特伽罗，坏灭与未生。法类心之方，非互相。声闻见道之二刹那，识，如犀角喻者三。佛陀无勤皆。如是说。他心智，具有自性，从四种生起，即从法智、类智、道智、世俗智四种生起，并且是彼等之自性。心智，具有自性，是境决定者，而非一切识，因为法不识已超地之上者的心。根迟钝者，如信心等敏锐者，不识如见道获得者之心。补特伽罗有学者，不识阿罗汉之心，因为彼等已超离彼之境。彼，具有自性，唯是具有现在境者，因为识现在境，不识他心已逝之坏灭，以及未生之未来。你互相是各自决定者，因为缘于法智和类智之心之方，故非互相了知，因为彼二智各自缘于下界和上界之对治。虽见道无他心智，然见道，具有自性，有缘于你之三种心智，即声闻之心智，识见道之法忍和法智最初二刹那，余不识。如犀角喻之心智，识最初二者和第八集起类智和三者，余不识。佛陀之心智，无勤作之勤劳而皆见。第二是：尽知诸谛
English
There are twelve each, namely any of the four Dharma knowledges and the four subsequent knowledges, because there are four that know their arising, four that know their non-arising, and eight, making twelve. Non-arising knowledge and cessation knowledge, these two, have the characteristic of. You, the first to arise, are the suffering-collection subsequent knowledge, because it is said to be the subsequent knowledge that focuses on suffering and cause, namely the truth of origin. Focusing on the ninth meditative abandonment of the peak of existence, and on suffering-collection, like a vajra-like subsequent knowledge, first there is cessation knowledge, and then non-arising knowledge, because it is of a nature that cannot be known again. The second is: Other-minds-knowing arises from the base. It does not know the ground, the powerful, the person, the destroyed, and the unborn. The aspects of Dharma and subsequent minds are not mutual. Two moments of hearing the path of seeing. Knowing, like a rhinoceros horn, is three. Buddhas are all without effort. It is said. Other-minds-knowing, having the characteristic of, arises from four, namely, it arises from the four Dharma knowledges, subsequent knowledges, path knowledges, and conventional knowledges, and is of their nature. Mind-knowing, having the characteristic of, is a definite object, but not all-knowing, because the Dharma does not know the minds of those who have transcended the ground above. Those with dull faculties, such as faith and the like, do not know the minds of those who have attained sharpness like seeing the path. The person who is a student does not know the mind of an Arhat, because they have transcended its object. That, having the characteristic of, is only an object of the present, because it knows the object of the present, and does not know the other's mind that has passed away and been destroyed, and the unborn future. You are mutually determined separately, because the aspects of the minds of Dharma knowledge and subsequent knowledge are not mutually known, because those two knowledges each focus on the antidotes of the lower and upper realms. Although there is no other-minds-knowing on the path of seeing, the path of seeing, having the characteristic of, has three mind-knowings that focus on you, namely, the mind-knowing of the hearers knows the Dharma-tolerance and the Dharma-knowledge, the first two moments of the path of seeing, and does not know the others. The mind-knowing like a rhinoceros horn knows the first two and the eighth arising-collection subsequent knowledge and the three, and does not know the others. The mind-knowing of the Buddhas sees all without the effort of exertion. The second is: Cessation knowledge of all truths