Tibetan
སོགས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་ལ་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་དང་ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་བདུན་བདུན་དང་། ལམ་མཐོར་སྤང་ལ་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བཞི་ནི་སྒོམ་པའི་སྤང་བྱ་ཡིན། ཞེས་བྱུང་། འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་བཞི་ནི་ཆོས་ཅན། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོོང་མི་ནུས་ཀྱི། ཕྱིས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། ཅེས་པའི་གཞུང་གིས་མཐོང་སྤང་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་སྒོམ་སྤང་ཉིད་དངོས་སུ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་སྤང་ཡིན་ན། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁམས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་དེ་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉིད་འཆད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གོང་མའི་སས་བསྡུས་པའི་དེ་བཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སས་བསྡུས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱུང་། གཟུགས་ཁམས་གྱིས་ས་བསྡུས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་སྒོམ་སྤངས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སོ་གཅིག་རེ་ཡོད་དེ། ཁོང་ཁྲོ་ལྔ་མ་གཏོགས་པའི་སོ་གཅིག་དེ་དག་ཉིད་ཡོད་ཅིང་། གཟུགས་མེད་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དགུ་བཅུ་བརྒྱད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་དོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ན་སོ་དྲུག་དང་གོང་མ་གཉིས་ན་སོ་གཅིག་མ་ཡོད་པའི་ཁྱོན་བསྡོམས་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་མི་འོང་སྟེ། འཇིག་ལྟས་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་མཐར་ལྟས་ཕུང་པོ་དེ་དག་རྟག་ཆད་གང་རུང་ལྟ། ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ནི་ཕུང་པོ་ལ་འདག་གྲོལ་སོགས་སུ་ལྟ་བས་སྡུག་བདེན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་མཐོང་སྤང་ལ་འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་གཉིས་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཀྱང་མི་འཇོག་སྟེ། དེས་ལམ་ངན་པ་ལ་ལམ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྲིད་རྩེ་ལས་སྐྱེས་བཟོད་པ་ཡིས། །གཞོ
Chinese
由于等，集和灭的见断中，除了坏聚见、边见和戒禁取见三种见解之外，还有其他七种；道位断中，除了坏聚见和边见两种见解之外，还有其他八种。欲界的微细烦恼，是见断，因为必须通过见道依次断除。第二种是：四者是修所断。这样说。贪欲、嗔恚、我慢、无明四者，是修道所断，因为仅仅见到真谛无法断除，而是之后逐渐断除。因为“彼等十、七、七、八”的论典直接指出了见断，并直接阐述了修断。如果是修断，那么不遍于是此处的直接指出的修断，因为上界所摄的修断不是此处的直接指出的修断，因为此处阐述了欲界的修断。原因在于，没有上界所摄的这四者。原因在于，没有其所摄的嗔恚。第二种是：除了嗔恚，彼等即是。色界无色界，与此相同。这样说。色界所摄的微细烦恼修断，你有一一对应的三十一种，因为除了五种嗔恚之外，存在着一一对应的三十一种，并且无色界也与此相同。因此，认为是九十八种。这是总结，因为阐述了欲界有三十六种，以及上二界有三十一种的总数。对于集和灭二者，不会产生邪见的见解，因为坏聚见是缘取蕴而产生的，边见是认为这些蕴是常或断，戒禁取见是认为蕴是解脱等，因此是缘取苦谛。道位见断不设立坏聚见和边见，因为这二者必须缘取取蕴。也不设立戒禁取见，因为它缘取恶道为胜道。第二种是：从有顶生起的忍耐。
English
Because, etc., in the abandonment by seeing of accumulation and cessation, there are seven others besides the three views of the view of the perishable collection, the view of extremes, and the view of adhering to precepts and vows; in the abandonment by seeing of the path, there are eight others besides the two views of the view of the perishable collection and the view of extremes. The subtle afflictions of the desire realm are abandoned by seeing, because they must be abandoned sequentially by the path of seeing. The second is: The four are to be abandoned by cultivation. It is said. The four, desire, anger, pride, and ignorance, are to be abandoned by the path of cultivation, because they cannot be abandoned merely by seeing the truth, but must be abandoned gradually later. Because the scripture "Those ten, seven, seven, eight" directly points out the abandonment by seeing and directly explains the abandonment by cultivation. If it is abandonment by cultivation, then it is not necessarily the abandonment by cultivation directly indicated here, because the abandonment by cultivation included in the upper realms is not the abandonment by cultivation directly indicated here, because this explains only the abandonment by cultivation of the desire realm. The reason is that there are not those four included in the upper realms. The reason is that there is no anger included in it. The second is: Except for anger, those are the same. The form realm and the formless realm are the same as this. It is said. The subtle afflictions abandoned by cultivation included in the form realm, you have thirty-one each, because there are those thirty-one each except for the five angers, and the formless realm is also the same as this. Therefore, it is considered to be ninety-eight. This is a summary, because it explains the total number of thirty-six in the desire realm and thirty-one in the upper two realms. The three views that wrongly engage with the two, accumulation and cessation, do not arise, because the view of the perishable collection engages by focusing on the aggregates of appropriation, the view of extremes views those aggregates as either permanent or annihilated, and the view of adhering to precepts and vows views the aggregates as liberation, etc., and therefore focuses on the truth of suffering. The abandonment by seeing of the path does not establish the two, the view of the perishable collection and the view of extremes, because those two must focus on the aggregates of appropriation. It also does not establish the view of adhering to precepts and vows, because it engages by focusing on a bad path as a supreme path. The second is: Endurance born from the peak of existence.
Tibetan
མ་བྱ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ཉིད། །ལྷག་སྐྱེས་མཐོང་དག་སྒོམ་གཉིས་ཀྱིས། །བཟོད་པས་གཞོམ་མིན་སྒོམ་ཁོ་ནས། །ཞེས་བྱུང་། །ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་ལམ་ཁོ་ནས་སྤོང་མི་ནུས་པས། དེ་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་སྲིད་རྩེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་ཀུན་འགོག་ལམ་བཞིའི་མཐོང་སྤང་ཕྲ་རྒྱས་ཆོས་ཅན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེའི་ལྷག་མ་འདོད་པ་དང་ཁམས་གོང་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཆོས་ཅན། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། འདས་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཚེ་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཞིང་། སོ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་བཟོད་པས་གཞོམ་བྱ་མིན་པའི་ལྟ་མིན་བཞི་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤང་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་དང་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྤོང་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྔ་མས་སྲིད་རྩེའི་དེ་སྤོང་མི་ནུས་ཤིང་། ཕྱི་མས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། དོགས་གཅོད་གཉིས། དང་པོ་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་རྟག་ཆད་དང་། །མིང་དང་དམན་ལ་མཆོག་ལྟ་དང་། །རྒྱུ་མིན་ལམ་མིན་དེར་ལྟ་བ། །དེ་དག་ལྟ་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང་། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང་། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ལྟ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་རྟག་ཆད་གང་རུང་དུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་མཐར་ལྟ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལོག་ལྟ། ལྟ་བ་དམན་པ་ལ་དམིགས་ནས་འདག་པ་དང་གྲོལ་བྱེད་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་ངན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ། དབང་ཕྱུག་སོགས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པ་དང་། ཚུལ་ཞུགས་ངན་པ་སོགས་ལམ་མིན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ལམ་དེར་ལྟ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཙམ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་ངན་ཆོས
Chinese
不应做之事，见即应断除。余生者，见与修二者。非由忍可断，唯由修断除。如是说。细微随眠诸蕴不能仅由见道断除，故彼有二者，有顶所生之苦集灭道四者之见断细微随眠法。唯是见所应断者，以苦法忍等四者所能摧伏故。何以故？以彼四者仅以现见真谛即能断除汝故。有顶之余，欲界与上界所生之细微随眠法。由见道与修道二者所断除，断除已逝道之时，由见道断除，亦有由异生世间之修道断除者故。非由见道忍可所能摧伏之非见四法。唯是修所应断者，以世间之修道与已逝之修道随其所应断除故。有差别者，前者不能断除有顶之彼，后者能断除一切故。二者中，说见与慢二者。初者中，真实与断诤二者。初者是：我与我所，常断与名，劣与胜见，非因视彼为道。彼等是五见。如是说。此有词义与边际观察二者。初者是：彼等恶见法。汝有五者，以缘取蕴而见我与我所之有染慧，是坏聚见。以彼为缘而见常断任何一者之有染慧，是边执见。以业因果等有之事视为无有之有染慧，是邪见。以缘劣见而执持解脱与解脱方便为最胜之邪见，是见增上慢。以自在等器情之非因，及恶禁行等非道视为因与道者，是戒禁取见故。二者边际观察中，有说：若是戒禁取见，则遍是缘彼二者而执为最胜之见耶？以唯执持恶戒为最胜之邪见法。
English
What should not be done, seeing is what should be abandoned. The remaining are abandoned by both seeing and meditation. Not destroyed by patience, but only by meditation. Thus it is said. The subtle latent tendencies cannot be eliminated by the path of seeing alone, therefore there are two of them, the subtle latent tendencies to be abandoned by seeing of the four truths of suffering, origin, cessation, and path born from the peak of existence. It is only what should be abandoned by seeing, because it can be subdued by the four, such as the patience with the dharma of suffering. Why? Because those four can abandon you simply by directly seeing the truth. The subtle latent tendencies born from the remainder of the peak of existence, the desire realm, and the higher realms. It is abandoned by both the path of seeing and the path of meditation, when abandoning the past path, it is abandoned by the path of seeing, and there are also those who are abandoned by the path of meditation of ordinary worldly beings. The four non-seeing dharmas that cannot be subdued by the patience of the path of seeing. It is only what should be abandoned by meditation, because it is abandoned by the worldly path of meditation and the past path of meditation as appropriate. There is a difference, the former cannot abandon that of the peak of existence, and the latter can abandon everything. Among the two, there are two explanations of view and pride. In the first, there are two: reality and cutting off doubts. The first is: Self and what belongs to self, permanence and annihilation, name and seeing the inferior as superior, seeing what is not a cause as the path. These are the five views. Thus it is said. This has two aspects: the meaning of the words and the marginal examination. The first is: Those evil views. You have five, the wisdom afflicted with clinging to the aggregates and seeing self and what belongs to self, is the view of the perishable. Taking that as a basis and seeing either permanence or annihilation, the wisdom afflicted with that is the extreme view. The wisdom afflicted with seeing things like cause and effect as non-existent is the wrong view. Taking inferior views as a basis and holding purification and the means of liberation as supreme is the view of holding views as supreme. Seeing what is not a cause of the environment and beings, such as power, and what is not a path, such as bad conduct, as the cause and path is the view of holding morality and asceticism as supreme. In the second marginal examination, some say: If it is the view of holding morality and asceticism as supreme, then is it pervasive that it is the view of holding both of them as supreme? The dharma of evil view that only holds bad morality as supreme.