Tibetan
ས་པས་སོ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ཡིས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད། མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་དམ་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་པའི་སྙིང་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གོ་བདེ་བར་བྱས་ན། ཁ་ཅིག་ཤེས་སླ་བ་ཞིག་ལ་དེ་ཅིའི་ཆེད་ལ་མི་ཤེས་ཞེས་མ་ཡིན་དགག་བརྗོད་ནས་ཟློག་དོན་ལ་ཤེས་པར་འཕངས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་འདྲ་གཞན་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་བ་ཡི། །གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མགོན་པོ་ཁྱེད་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ལགས་པ་སྟེ་ཡིན་ན། མགོན་པོ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད་པའི་སྒོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་གནས་སམ་ཐབས་ནི་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གིས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གསུང་བ་ལས་གཞན་དུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ཅི་ཞིག་རྙེད་དེ་རྙེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི་བསྟོད་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས། འཕགས་པས་རྩ་ཤེའི་མཆོད་བརྗོད་དུ། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་ཞེས་སོགས་དང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། གང་གིས་སྐྱེ་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བསྟོད་པ་དངོས་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྟོན་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཞུགས་པར་བསྔགས་པ། རྟེན་འབྲེལ་གཟིགས་ཤིང་གསུངས་ཚུལ། དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟེན་འབྲེལ་གསུང་བ་ལེགས་འདོམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་གཅོད་བྱེད་དུ་བསྟན་པ། རྟེན་འབྲེལ་སྟོན་པ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་གང་རྐྱེན་ལ་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། སྟོན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཆོས་གང་དང་གང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་འཁོར་དབུས་གསུངས་པ་འདི་ལས་ལྷག་པར་ཡ་མཚན་པ་སྟེ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་པའི་ལེགས་འདོམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་ནི་ར
Chinese
因此，当情况是这样的时候，有智慧的学者们，对于通达缘起之义的这条道路，难道不会领会到，怙主您所教导的要点或究竟的精髓，究竟是如何领会的呢？会领会到教义的精髓的。如果说得容易理解一些，就像有些人对于容易理解的事情，会用反问句说“为什么不明白呢？”，从而将意思引向明白。类似这样，其他的也应该类推。通达共同和不共同的缘起的道路是教义的精髓，如《亲友书》中所说：“缘起是胜者，语藏之珍宝，甚深。”因此这样说。第二，如果说，以上所说的赞美怙主您是因为宣说缘起的理由是正确的。那么，哪一位智者能够找到比赞美怙主您宣说缘起更令人惊叹的赞美之门或赞美之处或方法呢？是找不到的。也就是说，通过宣说缘起的方式来赞美，比其他的赞美方式更为殊胜。考虑到这一点，圣者在《根本慧论》的赞颂文中说：“以缘起……”等等，在《六十正理论》中说：“以生……”等等，这是通过宣说缘起的方式来赞美导师。第二，真正的赞美分为两种： общей赞美和 विशेष赞美。第一种分为三点：赞叹导师本身超越其他论者，观察和宣说缘起的方式，以及总结要义进行阐述。第一点分为三点：宣说缘起是最好的教诲，阐述其作为破除谬论的作用，以及赞美宣说缘起本身是最殊胜的。第一点是：以“任何因缘……”等四句来阐述。导师您从口中说出的任何法，凡是依赖于自己的因缘，也就是依赖而产生的，都是自性空性的，在眷属中间宣说的这些话语，还有什么比这更令人惊叹，也就是更令人惊叹的教诲方式呢？是没有的。这是
English
Therefore, when such is the case, wouldn't wise scholars comprehend the very path of understanding the meaning of dependent arising? How would they comprehend the essential point or ultimate essence of the teachings of the Protector? They would comprehend the essence of the teachings. To make it easier to understand, it's like how some people, regarding something easy to understand, might ask rhetorically, "Why don't they understand?" thus directing the meaning towards understanding. Similarly, this should be applied to other things as well. The path of understanding common and uncommon dependent arising is the essence of the teachings, as it is said in the Letter to a Friend: "Dependent arising is the Victorious One's, the treasure of the treasury of speech, profound." Therefore, it is said. Secondly, if it is said that the reason for praising you, Protector, through the way of teaching dependent arising, as mentioned above, is correct, then what door of praise, or place of praise, or method of praise could any wise person find that is more amazing than praising you, Protector, for teaching dependent arising? They cannot find it. That is to say, praising through the way of teaching dependent arising is more excellent than other praises. Considering this, the Holy One, in the homage of the Root Verses, said, "By dependent arising..." and in the Sixty Stanzas of Reasoning, said, "By birth..." etc., this is praising the teacher through the way of teaching dependent arising. Secondly, the actual praise is divided into two: general praise and specific praise. The first is divided into three points: praising the teacher himself as surpassing other speakers, the way of seeing and teaching dependent arising, and summarizing the meaning and explaining it. The first point is divided into three: teaching that speaking of dependent arising is the best instruction, showing its role as a means of cutting off elaborations, and praising that teaching dependent arising itself is the most excellent. The first point is: explained by the four lines beginning with "Whatever depends on conditions..." Whatever Dharma you, the Teacher, speak from your mouth, whatever depends on its own causes and conditions, that is, whatever arises dependently, is empty of inherent existence. What other more amazing, that is, more wonderfully amazing, way of instruction is there than this, which you spoke in the midst of the assembly? There is none. This is
Tibetan
ང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་གསུང་རབ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྟོན་པའོ། །ངོ་མཚར་དང་ཡ་མཚན་གྱི་སྒྲ། སྤྱིར་བསྔགས་པ་དང་སྨད་པ་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང་འདི་ནི་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བསྟོད་པ་འདི་ནི། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལས་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་དུ་བཟུང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སྟོན་ཏེ། དོན་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མཐོང་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གང་དུ་བཟུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་བྱིས་པ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི། རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་འཆིང་བ་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་གནས་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ནི་མཁས་པ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཡི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་གཅོད་པའི་སྒོ་སྟེ་ཐབས་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ། ཀུན་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཞེས་སོགས་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ཀུན་རྟོག་གྱི་སྤྲོས་པའོ། །དྲ་བ་ལ་དཔེའི་དྲ་བ་ནི་རྩ་སོགས་སྤར་སྤུར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་དྲ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་དྲ་བ་དང་འདྲ་ཆོས་སུ་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དངོས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱིས་པ་ཡིན་ནམ། མིན་ན་འདིར་བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན། ཕྱོགས་གླང་། ཆོས་གྲགས་སོགས་ཀྱང་བྱིས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བྱིས་པར་འདོད་དམ་མི་འདོད་ཇི་ལྟར་ཡང་། སྤྱིར་བྱིས་པ་ག་ལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མཁས་པ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་བཞིན་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་ཤེས་མི་ནུས་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་བྱིས་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་སུ་འཇོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་སོ། །བསྡུ་ན་དངོས་སྨྲ་བས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བསམས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་ལ། དབུ་མ་པས་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཅིང་འབྱུང་གི་མ་ལྟོས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་སྟེ། དེའི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་
Chinese
宣说以自性空为空性的经典，显示比其他经典更为殊胜。惊叹和稀奇之语。一般有赞叹和贬低等用法，但这里是取第一种意思。这个赞颂是出自《无热恼海龙王请问经》中：‘何者由缘而生即非生，于彼无有生之自性故，何者依缘而生即说空，知空性者即为不放逸。’之意。第二是，以“何处执着”等一颂来表示，意思是，以见到从因产生果的方式，无论在何处执着于缘起，凡是对于因果执着为实有成立的宗派，以及未进入和已进入这些宗派的分别论者等，这些如同孩子般的实在论者们，对于恒常的边执之束缚在自相续中串习得非常稳固的处所，这个缘起对于精通中观的智者们来说，是斩断所有边执戏论之门，是殊胜的方便。戏论的词语是，一般有世俗的戏论、实有成立的戏论、分别的戏论等等，这里是指分别的戏论。譬如以网为例，网就像用树枝等交错缠绕的网一样，而这里所要表达的执着实有，实际上是指与网相似的法。那么，实在论的智者们也是孩子吗？如果不是，那么这里说“孩子们”就变得没有关联了，如果是，那么像论师世亲、陈那、法称等也会变成孩子了。如果这样问，没有过失。因为那些人，无论是认为还是不认为他们是这里直接指明的孩子，总的来说，他们怎么会是孩子呢？然而，相对于精通中观的智者们来说，那些无法理解自性空之义的实在论者们，可以被视为与孩子相似，这是有其用意的。总而言之，实在论者认为从因产生果，并执着为实有成立，而中观宗则认为果依赖于因而成立和产生，如果没有依赖，就不会产生，基于这个理由，他们认为这些都不是自性成立的。正如《中论》中所说：‘以有缘故有’
English
The scriptures that explain emptiness as emptiness of inherent existence are shown to be superior to other scriptures. Words of wonder and amazement. Generally, it has usages such as praise and blame, but here it is taken in the first sense. This praise is from the Sutra Requested by Anavatapta: 'Whatever is born from conditions is unborn, because it does not have the nature of being born. Whatever depends on conditions is said to be empty. Whoever knows emptiness is mindful.' This is the meaning. The second is, it is shown by one verse such as 'Wherever clinging', the meaning is, by seeing the way that the result arises from the cause, wherever clinging to dependent origination, those who cling to the truth of cause and effect, and those who speak of the distinctions of those who have not entered and have entered these tenets, etc., these child-like realists, the place where the bonds of clinging to permanence are accustomed to their own minds is made very firm, that dependent origination is for the wise Madhyamikas, the door to cut off all the nets of clinging to extremes, is the supreme method. The term elaboration is generally the elaboration of convention, the elaboration of true establishment, the elaboration of discrimination, etc., but here it refers to the elaboration of discrimination. For example, the net is like a net that is intertwined with branches, etc., and the clinging to reality that is taught here actually refers to the law similar to the net. So, are those realist scholars also children? If not, then the saying 'children' here becomes irrelevant, and if so, then masters like Vasubandhu, Dignāga, Dharmakīrti, etc., would also become children. If you ask that, there is no fault. Because those people, whether they think or do not think that they are the children directly indicated here, in general, how could they be children? However, in relation to the wise Madhyamikas, those realists who cannot understand the meaning of emptiness of inherent existence can be regarded as similar to children, and this is intentional. In short, realists think that the result arises from the cause and cling to it as truly established, while the Madhyamikas think that the result depends on the cause and is established and arises, and if it does not depend on it, it will not arise, for this reason, they think that these are not established by nature. As it is said in the Root Wisdom: 'Because of dependence, there is.'