Tibetan
། རིམ་པ་བཞིན་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བཟོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ལས་སྲེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་འདི་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་སྤངས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ཡིན་མིན་དང་། རབ་སྐྱེ་ཡིན་མིན་དང་། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མིན་རྣམས་སུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་བཟོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འགོག་བདེན་འདིའི་དོན་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བྲལ་པ་ཆོས་ཅན་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡི་སྒོ་ནས་གཞན་རྒྱུད་ལ་དོན་དམ་པར་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཆད་ལས་འདས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ་དག་པ་དང་། གནོད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་འགོག་པ་ཡིན་མིན་དང་། ཞི་བ་ཡིན་མིན་དང་། གྱ་ནོམ་ཡིན་མིན་དང་། ངེས་འབྱུང་ཡིན་མིན་རྣམས་སུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་པ་ཤེས་བཟོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་བདེན་ཆོས་ཅན། ངན་སོང་གསུམ་ཆད་པ་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་དང་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་སོ་སོ་བ་དང་གཉིས་པོ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་། རིག་པ་དང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་འབྱིན་དང་ངེས་འབྱིན་མ་ཡིན་པར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཤེས་བཟོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་ཚུལ་ནི། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས
Chinese
因为次第的缘故，在胜义谛中，远离痛苦和非痛苦，以及空与非空，以及有我和无我。这是因为见道苦谛的知忍能够如此证悟胜义谛中没有成立。由业和贪爱所摄持的集谛的相，此法，在胜义谛中没有成立，如同虚空一般。断除了对贪执等的贪爱在胜义谛中成立，从胜义谛的执着中解脱，并且在胜义谛中自性不可言说。这是因为次第的缘故，在痛苦的因和非因，以及集谛的是与非，以及增生的是与非，以及缘和非缘中，在胜义谛中没有成立。这是因为集谛的知忍能够如此现量证悟胜义谛中没有成立。此灭谛的意义，即是舍弃痛苦的解脱，此法，因为什么理由在胜义谛中没有成立呢？因为从言语的门径无法在胜义谛中施予他人相续，并且使对境在胜义谛中不存在，并且超越常断，自性极其清净，并且具有不生起一切损害之病的功德。这是因为次第的缘故，在灭谛的是与非，以及寂静的是与非，以及殊胜的是与非，以及出离的是与非中，在胜义谛中没有成立。这是因为灭谛的知忍能够如此现量证悟胜义谛中没有成立。现量证悟空性的道谛，此法，断绝了三恶趣，并且获得预流果等果位，对于所要现证的，就是无分别。并且与在胜义谛中成立的相不相关联，并且能诠之事物与所诠之名称各自不同，并且对于二者以具有二取显现的方式，没有生起了知，这是因为次第的缘故，在道与非道，以及智慧与非智慧，以及修与非修，以及出离与非出离中，在胜义谛中没有成立。这是因为大乘的见道知忍能够如此以二取灭除的方式证悟胜义谛中没有成立。第二，总结意义的方式是：全知性的一刹那。
English
Because of the order, in the ultimate truth, it is free from suffering and non-suffering, as well as emptiness and non-emptiness, and also free from self and non-self. This is because the knowledge-acceptance of the suffering truth of the path of seeing can thus realize that it is not established in the ultimate truth. The aspect of the origin truth, which is gathered by karma and craving, this dharma, is not established in the ultimate truth, like the sky. Abandoning the craving for attachment and so on is established in the ultimate truth, liberated from the clinging of the ultimate truth, and in the ultimate truth, its nature is inexpressible. This is because of the order, in the cause and non-cause of suffering, as well as the is and is-not of the origin truth, as well as the is and is-not of increase, as well as the condition and non-condition, it is not established in the ultimate truth. This is because the knowledge-acceptance of the origin truth can thus directly realize that it is not established in the ultimate truth. The meaning of this cessation truth, which is the liberation of abandoning suffering, this dharma, for what reason is it not established in the ultimate truth? Because it is impossible to bestow it upon the continuum of others in the ultimate truth through the gateway of speech, and it makes the object non-existent in the ultimate truth, and it transcends permanence and annihilation, its nature is extremely pure, and it possesses the qualities of not arising all harmful diseases. This is because of the order, in the is and is-not of cessation, as well as the is and is-not of peace, as well as the is and is-not of excellence, as well as the is and is-not of liberation, it is not established in the ultimate truth. This is because the knowledge-acceptance of the cessation truth can thus directly realize that it is not established in the ultimate truth. The path truth of directly realizing emptiness, this dharma, cuts off the three lower realms, and the result of obtaining the stream-enterer fruit and so on, for what is to be directly realized, is non-conceptual. And it is not related to the signs that are established in the ultimate truth, and the expressible thing and the expresser's name are each different, and for the two, in the manner of appearing with dualistic grasping, no knowledge arises. This is because of the order, in the path and non-path, as well as wisdom and non-wisdom, as well as practice and non-practice, as well as liberation and non-liberation, it is not established in the ultimate truth. This is because the knowledge-acceptance of the path of seeing of the Great Vehicle can thus realize that it is not established in the ultimate truth in the manner of the cessation of dualistic appearance. Second, the way to summarize the meaning is: The moment of omniscience.
Tibetan
་གསུངས། དོན་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་འཆད་རིགས་པ་ལས། དེ་མི་སྟོན་པར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྟོན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་ཟིན་བྱེད་འདའ་བྱེད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་དེ་འདྲ་བའི་འདའ་བྱའི་མཐོང་ལམ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདིས་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱ་བའི་མཐོང་ལམ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་མཐོང་ལམ་བསྟན་པའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞིག་འབྱུང་རིགས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ནས་འདའ་བའི་ལམ་དུ་སྟོན་མི་རིགས་པས་མ་བསྟན་ལ། ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བའི་ལམ་དུ་སྟོན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་དེ་འདྲ་བའི་མཐོང་ལམ་དེ་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་རིགས་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་ལམ་དུ་གནས་པས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་། དོན་ནི། རྩ་བ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་མཁྱེན་གསུམ་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུར་སྟོན་པའི་ཚིག་བཅུ་དགུ་པོ་འདི་དང་། ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་པའི་ཚིག་འདི་དང་། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་པའམ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་འདི་ཡིན་ཏེ་མདོ་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། སྔར་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་ད
Chinese
说。意思是：前面所说的具有十六刹那的遍知，是菩萨的见道，因为它是对真谛的现观。有人问：在讲解基智时，应该讲解现量证悟无常等十六行相的大乘见道，而不应不展示它，反而展示现量证悟空性的大乘见道，这不合理吧？答：没有过失。因为这里通过实际展示能取和所舍的见道，暗示性地概括展示了大小乘二者的这种所舍见道。如《释论》中说：“这既概括展示了声闻缘觉的见道，也概括展示了菩提萨埵相续中应修习的，通过智见观察而应舍弃的两种见道。”因此，这里在展示见道的结尾之后，理应出现直接展示现量证悟无常等十六行相的大乘修道的经文，但却没有出现，这是什么原因呢？答：这是有原因的。因为菩提萨埵不应展示从住处趋入的道，所以没有展示；而且也不需要展示通过智见观察而趋入的道。后者成立的原因是：以前这种见道依赖于展示通过智见观察而趋入的道，因此，作为其同类延续的修道也安住在同样的道中，所以没有展示。第二，总结三智：从“如是此与又此”到“圆满完全展示”之间。意思是：如根本所说，这样广述三智后，从《中品般若经》中“善现，此般若波罗蜜多不获得任何法”等，展示基智结尾的十九个词，以及“又，善现，不如是此能令越三界”等，总结道智的这些词，以及“又，善现，此般若波罗蜜多不施与诸佛法，亦不劫夺”等，总结一切相智的这些词，即这三种经文，是有法，以前面三智作为所说境的这三种情况
English
Said. The meaning is: The previously mentioned omniscient nature with sixteen moments of knowledge is the path of seeing of a Bodhisattva, because it is the direct realization of truth. Someone asks: When explaining the base knowledge, it is appropriate to explain the Mahayana path of seeing that directly realizes the sixteen aspects such as impermanence, but it is not appropriate to not show it and instead show the Mahayana path of seeing that directly realizes emptiness, right? Answer: There is no fault. Because here, by actually showing the path of seeing that takes and abandons, it implicitly summarizes and shows the path of seeing to be abandoned of both the Great and Small Vehicles. As it is said in the commentary: "This summarizes and shows both the path of seeing of the Hearers and Solitary Realizers, and the two paths of seeing to be cultivated in the continuum of Bodhisattvas, which are to be abandoned by looking with wisdom." Therefore, here, immediately after the end of showing the path of seeing, there should be a text that directly shows the Mahayana path of meditation that directly realizes the sixteen aspects such as impermanence, but it does not appear. What is the reason? Answer: There is a reason for this. Because Bodhisattvas should not show the path of moving from a dwelling place, it is not shown; and it is also not necessary to show the path of entering by looking with wisdom. The reason the latter is established is: Previously, this kind of path of seeing relied on showing the path of entering by looking with wisdom, therefore, the path of meditation that became its continuous lineage also abides in the same path, so it was not shown. Second, the conclusion of the three knowledges: From "Thus this and also this" to "Completely and fully shown." The meaning is: As the root says, after extensively explaining the three knowledges in this way, from the Intermediate Mother Sutra, "Subhuti, this Prajnaparamita does not obtain any dharma," etc., showing the nineteen words that conclude the base knowledge, and "Also, Subhuti, it is not like this that it causes to transcend the three realms," etc., these words that summarize the path knowledge, and "Also, Subhuti, this Prajnaparamita does not give or take away the Buddha's dharmas," etc., these words that summarize all-knowing knowledge, that is, these three kinds of sutra words, are the subject, the three situations where the previous three knowledges were made the object of speech
Tibetan
ག་གི་མཇུག་རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་འགྲེལ་བ་ལས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཇུག་སྡུད་ཐོག་མར་བྱས་ནས་འཆད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་དང་། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་དང་། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མི་འགལ་ཏེ། རྩ་བ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་ཡུམ་བར་མའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། འགྲེལ་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་བརྒྱད་སྟོང་པའི་མཇུག་སྡུད་སྟོན་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གསུམ་པོ་ལ་ཚིག་རྒྱས་བསྡུས་ཡོད་ཀྱང་དོན་འདྲ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པར་ཡང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་རྣམས་ཀྱི། །བརྒྱད་སྟོང་འདིར་དོན་མ་ཚང་མེད། །འདིར་གཞུང་བསྡུས་པ་ཡིན་འདོད་དེ། །དོན་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་དེ་ཉིད། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཊིཀྐ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་ཤཱཀྱའི་བཙུན་པ་བཤད་སྒྲུབ་མིང་ཅན་གྱིས་དད་པས་སྦྱར་བ་ལས། དད་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། དཀའ་བཅུའི་མཚན་བཞེས་པའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འདུན་པས་པར་དུ་བསྒྲུབས་པའོ། །བཀྲ་ཤིས་བར་གྱུར་ཅིག ། སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཊཱིཀྐ།