Tibetan
ས་འཛིན་དབང་བོ་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་ཡང་དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །རང་རིག་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ནང་མངོན་ཕྱོགས། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་རྣམ་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་འཛིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཁ་ནང་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་པའི་འཛིན་རྣམ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་བདེན་པ་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཏེ། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྒྲ་དོན་ནི། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དབང་མངོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་མིག་གི་དབང་བོ་སོགས་དབང་བོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་པོ་གང་རུང་སྐྱེས་བའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཡིད་མངོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་དབང་ཙམ་གྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡིན་འགར་བ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཁ་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རིག་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་པ་ཕྲ་རགས་གང་རུང་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་ག སར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་དེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་ན། རང་དོན་རྗེས་དཔག་དང་། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གཉིས། དང་པོ་དང་རྗེས་དཔག་དོན་གཅིག་ཅིང་། མཚན་གཞི་ནི་ཕ་གི་ན་དུ་བ་འདུག་པས་མེ་ཡང་ཡོད་ངེས་སྙམ་པ་དུ་བའི་རྟགས་ལས་དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་མེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། གང་བྱས་ན། མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ལྟ་བུ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །གཞན་ཡང་རྗེས་དཔག་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དབྱེ་ན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག །ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག །དཔེ་ཉེར་འཇལ་ཀྱི་རྗེས་དཔག །གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། བྱས་པའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་དག་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པ་ལས་མངོན་མཐོ་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་སོགས་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་རྣམས་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། རྭ་དང་མིག་པ་དང་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བ་མིན་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། བཞི་བ་ནི་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །རྗེས་དཔག་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་འབྲེལ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་དཔོག་ཅིང་ངེས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཡིན་ན། རྟོག་པ་དང་བྲལ་དགོས་ཤིང་། །རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། རྟོག་པ་ཡིན་དགོས་ལ། བྲལ་བྱའི་རྟོག་པ་ནི། །སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་རིག་རྒྱན་ཆེན་མོ་ལས། ཆོས་དེའི་སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་གཉིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། འདྲེས་རུང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་བྱིས་པའི་རྟོག་པས་སྒྲ་དོན་གང་རུང་ཞིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཀྱི། སྒྲ་དོན་གཉིས་ཀ་ཚོགས་ནས་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་དེ་སྡུད་པའི་ཆེད་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འོན་ཀྱང་སྡེ་བདུན་མུན་སེལ་ལས་ནི། སྒྲ་དོན་ཞེས་པ་ནི་དོན་སྤྱི་ཉིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་ཞེས་སོ་སོར་ནི་གཅོད་པར་བཤད་བརྟག །གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་བས་ཚད་མ་ལ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་རང་མཚན་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། སྤྱི་མཚན་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཡང་ཚད་མར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ནི་འདིར་ཡུལ་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་འཇོག་ཀྱང་། སྤྱིར་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་དང་
Chinese
如同地持根识，生于第一刹那之后，显现为清晰的形象，却无法从中引出确定的意识。自证如同《释量论》中所说：“恒常向内显现于我，无有能知所知之相。”如同体验先前所执，仅面向内部的执著相。瑜伽现量是指不依赖于征象，而是凭借瑜伽的力量，如实现证自境真谛的粗细之分的智慧。即圣者相续中现证无我的所有智慧。词义是：取色的眼识等五者，是法。你被称为根现量，因为你是以自己的不共增上缘，即眼根等五种色根中的任何一种所生的现量之故。凡夫相续中的他心智现识，是法。你被称为意现量，因为你是仅从意根的增上缘所生的现量之故。体验眼识的执著相，是法。你被称为自证现量，因为你是以自身成为对境，以内观的方式来觉知的缘故。现证无我的圣者智慧，是法。你被称为瑜伽现量，因为是不依赖于征象，而是凭借瑜伽的力量，现证真谛的粗细之分的现量之故。第二部分分为二：定义和分类。第一，依靠自己的可靠依据征象，对于自己的衡量对象隐蔽事物，新而不欺骗的觉识，是比量 प्रमाण (pramāṇa，梵文)的定义。第二，从名言的种类来划分，有自利比量和利他比量两种。第一种和比量意义相同，例子是：因为那边有烟，所以肯定有火，像这样从烟的征象中，了知有烟之山上有火的比量。第二种是：凡是所作，都遍及无常。例如：如同瓶子一样，声音也是所作，像这样陈述的立宗语，仅仅是假立为比量。
English
Like the earth-holding root consciousness, it arises after the first moment and appears as a clear image, but it is like a mental consciousness from which certainty cannot be drawn. Self-awareness is as stated in the Commentary on Valid Cognition: "Constantly appearing inwardly to myself, there is no aspect of knower or known." It is like an apprehending aspect that only faces inward, experiencing what was previously apprehended. Yogic direct perception refers to all the wisdoms that directly realize the truth of their own objects, whether subtle or coarse, through the power of yoga, without relying on signs. That is, all the wisdoms in the continuum of the noble ones that directly realize selflessness. The meaning of the words is: The five, such as the eye consciousness that apprehends form, are the subject. You are called root direct perception because you are the direct perception born from your own uncommon dominant condition, that is, any of the five sense faculties such as the eye faculty. The mental consciousness that knows the minds of others in the continuum of ordinary beings is the subject. You are called mental direct perception because you are the direct perception born only from the dominant condition of the mental faculty. The apprehending aspect that experiences the eye consciousness is the subject. You are called self-aware direct perception because you are aware of the object that has become your own nature in an inward-looking manner. The wisdom of the noble ones who directly realize selflessness is the subject. You are called yogic direct perception because you are the direct perception that realizes the truth, whether subtle or coarse, through the power of yoga, without relying on signs. The second part is divided into two: definition and classification. First, the valid cognition that, relying on its own reliable basis, a sign, is newly non-deceptive with respect to its object of measurement, a hidden phenomenon, is the definition of inferential valid cognition. Second, dividing it according to the type of expression, there are two types: self-benefiting inference and other-benefiting inference. The first and inference have the same meaning, and the example is: Because there is smoke over there, there must be fire, like the inference that realizes there is fire on the mountain with smoke from the sign of smoke. The second is: Whatever is made is pervaded by impermanence. For example, like a pot, sound is also made, like the statement of proof, it is merely nominally established as inference.
Chinese
此外，如果从类别上区分比量，有四种，即：现势比量、信解比量、譬喻比量、名声比量。第一种，例如从所作的标志中了知声音是无常的比量。第二种，例如从布施能获得受用，从守护戒律能成就增上生等，通过三种观察清净的教证，了知其对于自己所诠释的意义不会欺骗的比量。第三种，例如从角、眼、瘤、垂胡等标志中了知不是牦牛而是牛的比量。第四种，例如了知可用“兔儿”一词来称呼月亮的比量。之所以称为比量，是因为在确定周遍关系和法性的基础上，推测并确定所要证实的，所以才这样称呼。如果是现量，就必须离分别。如果是比量，就必须是分别。所要远离的分别，就是执著声音和意义可以混淆的分别。如《解脱道光明论》和《大庄严论》中说：当以该法的声音总相和意义总相二者为对境时，是执著声音和意义可以混淆的。之所以说“可以混淆”，是为了包括那些不熟悉词语的孩童的分别念，他们的分别念只是以声音或意义中的一个为对境，而不能同时以声音和意义二者为对境。然而，《七部论释·遣除黑暗》中说：声音和意义，只是指意义总相本身，声音总相和意义总相是分开的，需要仔细观察。因为所量的事物决定为自相和共相两种，所以量也决定为现量和比量两种。因为从所量的事物自相作为真实对境的角度来说，是现量；从共相作为真实对境的角度来说，是比量。如《释量论》中说：“所量二故，量亦二。”如果是有错乱的意识，就不是量，因为不周遍。因为比量虽然在显现的对境上是错乱的，但并不妨碍它是量。如《释量论》中说：“虽有错乱，亦是正量。”这里所说的量，是指衡量对境的意识。但一般来说，补特伽罗是量，
English
Furthermore, if we divide inference by categories, there are four types: inference by the power of reality, inference by trust, inference by analogy, and inference by reputation. The first is like the inference that sound is impermanent from the sign of being produced. The second is like the inference that scriptures purified by the three examinations are not deceptive in their meaning, such as the statement that generosity leads to prosperity and keeping moral discipline leads to higher realms. The third is like the inference that something is a cow and not a yak from signs such as horns, eyes, humps, and dewlaps. The fourth is like the inference that the moon can be referred to by the term "hare-marked." The reason for calling it inference is that it infers and ascertains what is to be proven after certainty about the property of the subject and the pervasive relation, and therefore it is called that. If it is direct perception, it must be free from conceptualization. If it is inference, it must be conceptualization. The conceptualization to be abandoned is the conceptualization that apprehends sound and meaning as being able to be mixed. As it is said in Thar Lam Sal Jed and Rig Gyam Chen Mo: When the general sound and the general meaning of that dharma are taken as objects, it is apprehending sound and meaning as being able to be mixed. The reason for saying "able to be mixed" is to include the conceptualizations of children who are not familiar with terms, whose conceptualizations take either sound or meaning as an object, but cannot take both sound and meaning together as an object. However, in De Dun Mun Sel, it is said that "sound and meaning" refers to the general meaning itself, and that the general sound and the general meaning are separated. It is necessary to examine this carefully. Since the objects to be measured are definitely two, self-character and general-character, the valid cognitions are definitely two, direct perception and inference. This is because direct perception is established from the aspect of the object to be measured, the self-character, being the actual object, and inference is established from the aspect of the object to be measured, the general-character, being the actual object. As it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Since the objects to be measured are two, the valid cognitions are two." If it is a mistaken consciousness, it is not a valid cognition, because it is not pervasive. Because inference, although mistaken in its appearing object, does not contradict being a valid cognition. As it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Although mistaken, it is still a valid cognition." Here, valid cognition is taken to be a consciousness that measures an object. But in general, a person is a valid cognition,