Tibetan
་ལ་བསམས་པས་མཐོ་རིས་དང་བདེ་འགྲོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ཡོང་། དེ་ཙམ་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གེགས་དེས་སོལ་བ་ཡིན་གསུང་། དེའི་སྟེང་དུ་ལམ་དུ་མ་སོང་བའི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་ཀྱང་མཐོ་རིས་གནས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་སྟེ། དེར་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱིད་གྲོགས་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། ངན་སོང་གི་གཡང་ཁ་ན་འདུག་པས། ལྷར་སྐྱེས་ཀྱང་འཆི་འཕོ་དང་ལྟུང་བྱེད་དང་། ལྷ་ཕོས་མོ་བོར་བ་དང་། མོས་ཕོ་བོར་བ་དང་། དེ་ལས་སོགས་པ་རྔ་མོ་རྗེའུ་སྟོར་བའམ༑ ཉ་བྱེ་ཚན་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དེ། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེས་ན་ཡང་། རྟག་ཏུ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དེ། རིན་པོ་ཆེའི་རི་ཕར་འཕེན་ཚུར་འཕེན་བྱེད། ཁྲོ་འཁྲུག །ཞེ་སྡང་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། གསོད་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། དམྱལ་བ་ཡང་སོས་དང་ཁྱད་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དོ། །མིར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་མམ་བརྒྱད་ལ་ 1-2-112a ༄༅། །སོགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དང་པོ་རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཞི་ནི། སྐྱེ་བ། རྒས་པ། ན་བ། འཆི་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ། མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མ་བགྲངས་ཙམ་ན་རིས་ནོན་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། མ་བཀྲེས་པའི་དུས་སུ་དཔྱང་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ། སྐྱེ་བའི་དུས་རི་ཆེན་པོའི་བར་དུ་བཅར་བ་ཙམ་མམ། ལུས་ཀྱི་ལྤགས་པ་བཤུས་པ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ། །ཐང་ལ་ཕོག་པའི་དུས་སུ་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་སམ། ཚེར་མའི་ཁྲོད་དུ་ལྷུང་བ་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་རྒས་པའི་དུས་སུ་མགོའི་སྐྲ་ནི་སེ༑ ཁའི་སོ་ནི་བུད། མིག་ནི་འགྲིབས། རྣ་བ་ནི་འོན། སྐེད་པ་ནི་སྒུར། ལངས་ན་ནི་འཐེན་པ་འདྲ། འདུག་ན་ནི་ལྷུང་བ་འདྲ། རྐང་པོས་ལུས་པོ་མི་ཁྱག་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད། གསུམ་པ་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ད་ལྟ་སོ་ལྟ་བུ་ན་ན་ཡང་བཟོད་པའི་གླགས་མེད་ན། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཞི་པ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འཆི་བའི་དུས་སུ་མལ་གྱི་ཐ་མ་ན་ཉལ། ཟས་ཀྱི་ཐ་མ་ཆུ་ཐིགས་གཅིག་འཐུང་། ཉེ་དུ་འབྲེལ་པས་མཐའ་འཁོར་ཡང་སྲོག་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་ཉམས་སུ་མྱོང་། གཤིན་རྗེའི་སྣང་བ་ཤར་བའི་དུས་སུ་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་ནི་མདའ་འཕངས་པ་ 1-2-112b བཞིན་དུ་འཆོར་རོ། །གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད། ཟས་དང་ནོར་གྱིས་ཀྱང་མི་འཆི་བ་ལ་མི་ཕན་ཏེ། དེ་ཡང་། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས། །བདག་ཉིད་མལ་ན་ཉལ་བཞིན་དུ། །གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་། །སྲོག་གཅོད་པའི་ཚོར་བ་དག །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟ
Chinese
如果仅仅思考，就会追求天界和善趣。仅仅如此，就如同用恶趣三道的障碍来熄灭火焰。此外，即使行持未成为正道的十善业，也会转生到天界三处。即使生于彼处，也没有快乐的同伴，只能享受痛苦的因。如同身处恶趣的悬崖边。即使转生为天神，也有死亡和堕落，天神抛弃天女，天女抛弃天神，以及其他如同丢失了鼓槌或出生在鱼卵中的痛苦，无法估量。即使转生为非天，也总是遭受争斗的痛苦，无法估量。互相投掷珍宝山，充满愤怒、嗔恨、嫉妒、杀戮、砍杀，以及如同复活地狱般无法估量的痛苦。即使转生为人，也有三种或八种痛苦等等。 其中，首先是四种根本的痛苦：出生、衰老、疾病、死亡，这四大河流。首先，出生的痛苦包括：在母胎中，母亲吃得过多时，如同被压在重物之下；母亲饥饿时，如同被悬挂起来；出生时，如同被夹在巨大的岩石之间，或者如同被剥皮；落地时，如同掉入火坑或荆棘丛中，等等，有无数的痛苦。然后，衰老时，头发变白，牙齿脱落，视力模糊，听力下降，腰弯背驼，站立时需要支撑，坐下时容易摔倒，双脚无法支撑身体，等等，有无数的痛苦。第三，生病的痛苦，现在仅仅是牙痛都难以忍受，更何况其他的疾病痛苦呢？第四，死亡的痛苦，死亡时躺在床榻之上，最后一口食物只能喝下一滴水，亲友围绕在身边也无济于事，断绝生命的痛苦只能独自承受。阎罗王的景象显现时，大小便如同箭一般射出。亲戚朋友也无法帮助，食物和财富也无法阻止死亡。正如寂天菩萨所说：‘自身卧于床榻时，亲友眷属虽围绕，断命之痛苦感受，唯有自身独自受。阎罗使者现' （梵文：Yamantaka，藏文：གཤིན་རྗེ，梵文天城体：यम，梵文罗马拟音：yama，汉语字面意思：阎魔）
English
If one merely contemplates, one will pursue the heavens and happy realms. Just that much is like extinguishing a fire with the obstacles of the three lower realms. Furthermore, even practicing the ten virtues without having entered the path will lead to rebirth in the three heavenly realms. Even if born there, there are no joyful companions, and one only enjoys the causes of suffering. It is like being on the edge of a precipice of the lower realms. Even if born as a god, there is death and falling, gods abandoning goddesses, goddesses abandoning gods, and other immeasurable sufferings such as losing a drumstick or being born in fish eggs. Even if born as an Asura (demigod), there is always the immeasurable suffering of fighting and strife. Throwing precious mountains back and forth, full of anger, hatred, jealousy, killing, cutting, and immeasurable suffering like that of a revivification hell. Even if born as a human, there are three or eight sufferings, and so on. Among these, first are the four fundamental sufferings: birth, aging, sickness, and death, these four great rivers. First, the suffering of birth includes: in the mother's womb, when the mother eats too much, it is like being pressed under a heavy weight; when the mother is hungry, it is like being hung up; at the time of birth, it is like being squeezed between huge rocks, or like being skinned; when falling to the ground, it is like falling into a pit of fire or thorns, and so on, there are countless sufferings. Then, in old age, the hair turns white, the teeth fall out, the eyesight becomes blurred, the hearing declines, the back becomes hunched, standing requires support, sitting is prone to falling, the feet cannot support the body, and so on, there are countless sufferings. Third, the suffering of sickness, even now, just a toothache is unbearable, what more to say of other sicknesses? Fourth, the suffering of death, at the time of death, lying on the bed, the last food is only a drop of water, relatives and friends surrounding are of no help, the suffering of severing life is only experienced alone. When the appearance of Yama (Lord of Death) arises, feces and urine are discharged like arrows. Relatives and friends cannot help, food and wealth cannot prevent death. As Master Shantideva said: 'When lying on one's own bed, even though relatives and friends surround, the feeling of cutting off life, only oneself experiences alone. The messengers of Yama appear' (Tibetan: གཤིན་རྗེ, Sanskrit Devanagari: यम, Sanskrit Romanization: yama, Literal meaning: Yama) --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅིས་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །དེའི་ཚེ་བསོད་ནམས་ཅི་བསགས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟེན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པའི་གླགས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་འཚོ་སྐྱོང་མི་ཐུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ། མེད་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ། དགྲ་སྡང་བ་དང་ཕྲད་ཀྱི་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ། གཉེན་བྱམས་པ་དང་བྲལ་གྱི་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ། བུ་མ་ཕོགས་ཀྱི་དོགས་པ་དང་། བུ་མོ་མ་རྫོངས་ཀྱི་དོགས་པ། མངའ་རིས་དང་ཕྱོགས་རིས། སྙན་པ་དང་གྲགས་པ་ཉམས་ཀྱི་དོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད། དེ་ཡང་། འཁོར་བ་པ་ལ་བདེ་བ་མེད། །མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་ཙམ་ན། དཔེར་ན་མི་བཙོན་དོང་དུ་ཆུད་ན་དེར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྡོད་སྙིང་མི་འདོད། བདག་འདི་ནས་ནམ་ཐར་ཨང་སྙམ། ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་བདག་འདི་ནས་ཐར་ 1-2-113a ༄༅། །ཨང་སྙམ་པ་བཞིན་དུ། བདག་གིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན། སྡུག་བསྔལ་མིན་པ་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་འདུག་པས། བདག་གིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཅི་ཐར་བྱ་སྙམ་པའི་བློ་བསྐྱེད། དེ་ནས་རང་ཞི་བདེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་འོང་། དེ་ཙམ་ན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་དེས་སེལ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་བདག་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ཡང་སྐྱིད་གྲོགས་མེད། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་དེ། དེ་ཡང་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་མདོ་ལས། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཙམ། །རི་ལུར་བསྒྲུངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་མ་བྱས་པ་ཡང་ས་ཆེན་པོ་འདི་སྲན་མ་འབྲིང་པོ་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་བྱས་ཀྱང་ས་ལ་ནི་ཟད་པ་ཡོད༑ སེམས་ཅན་གཅིག་གི་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ནི་དེས་ཀྱང་མི་ལང་གསུངས། དེ་བས་ན་མ་ཁོ་ན་དྲིན་ཆེ། དེ་ཡང་རི་རབ་ཙམ་གྱི་བཟའ་རྒྱུ་བྱིན། ལྷོ་སྤྲིན་ཙམ་གྱི་གོས་བསྐོན་ཞེས་པ་དང་། ནུ་ཞོ་འཐུང་པ་གང་ཡིན་པ། །རྒྱ་མཚོ་བཞི་ཡི་ཆུ་བས་ལྷག །ཅེས་གསུངས་པས་མ་ཁོ་ན་དྲིན་ཆེ། དེ་ཡང་རང་གིས་ཟ་མ་བྲ། འཐུང་མ་བྱ། སྤྱད་མ་བྲ་བ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་བྱིན། རླན་སར་ནི་རང་ཉལ། སྐམ་སར་ནི་བུ་བསྙལ། 1-2-113b ཤའི་དྲོད་ལ་བཅར། མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁས་ཕྱིས། མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་ཕ་རོལ་ན་གཏོང་མི་ཕོད། འཇིག་རྟེན་ན་ངའི་བུ་ཁོ་ན་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཞན་པས་ལྷག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་དུས་རྟག་ཏུ་བསམས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁོ་ན་དྲིན་ཆེ་བའོ། །འོ་ན་མ་རྣམས་དྲིན་ཆེ་བར་འདུག་པས། ད་ལྟ་དྲིན་ལན་གྱིས་གླན་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་མ་རྣམས་བདེ་བར་འདུག་གམ་མི་འདུག་ལུང་གི་ར
Chinese
他说：‘亲戚有什么用？朋友有什么用？那时积累了什么功德？我也没能依靠啊！’所以，死亡的痛苦是无法忍受的。 此外，还有拥有却无法维持的痛苦，没有却无法寻觅的痛苦，与仇敌相遇的恐惧，与亲人分离的恐惧，没有儿子的担忧，没有嫁妆的女儿的担忧，以及地域偏见、派系偏见，名声衰落的担忧等等，有数不尽的痛苦。正如所说：‘轮回者没有安乐，不净之物没有香味。’ 因此，仅仅是观想三界轮回的过患，就像人掉进监狱的深坑，一刻也不想待在那里，想着‘我什么时候才能脱身？’‘怎样才能从这里逃脱？’ 就像这样，我意识到三界轮回的本质是痛苦，没有一丝一毫不是痛苦的安乐，我应该生起‘如何才能从这三界轮回的苦海中解脱’的念头。然后，才会追求个人的寂静涅槃。只有这样，才能摆脱三界轮回的束缚。而且，即使我独自从轮回中解脱，也没有快乐的同伴。三界的一切众生没有谁没做过我的父母，因为轮回无始无终。正如经文所说：‘母亲的骨灰堆积如巨胜子，堆成山也无法穷尽。’ 意思是，即使把一个众生做母亲的骨灰堆成像小豆粒那么大的山，也无法穷尽。一个众生做母亲的次数，用这个也无法计算。所以，母亲的恩情最为深重。正如所说，给予如须弥山般的食物，穿上如云朵般的衣裳，所喝的乳汁，比四大海的水还多。’所以，母亲的恩情最为深重。因为自己不吃的食物，不喝的饮料，不用的东西，全都给了孩子。自己睡在潮湿的地方，让孩子睡在干燥的地方。 用自己的体温温暖孩子，擦拭所有不干净的东西。眼睛看不到的地方，也不舍得让孩子去。总是想着，我的孩子是世界上最幸福快乐的，如果别人比我的孩子更好，那怎么行呢？’总是这样想着，所以母亲的恩情最为深重啊！既然母亲们如此恩重如山，现在就应该报答她们的恩情。那么，母亲们现在是安乐还是不安乐呢？请用经文来回答。
English
He said, 'What use are relatives? What use are friends? What merit was accumulated at that time? I couldn't rely on it!' Therefore, the suffering of death is unbearable. Furthermore, there is the suffering of having but not being able to maintain, the suffering of not having but not being able to find, the fear of encountering enemies, the fear of separating from loved ones, the worry of not having a son, the worry of not having a dowry for a daughter, and the suffering of regional biases, factional biases, the fear of losing reputation, and so on, there are countless sufferings. As it is said, 'There is no happiness for those in samsara, there is no fragrance in impurity.' Therefore, just contemplating the faults of the three realms of samsara, it's like a person falling into a deep pit of prison, not wanting to stay there for even a moment, thinking, 'When can I escape?' 'How can I escape from here?' Just like that, I realize that the nature of the three realms of samsara is suffering, and there is not a single moment of happiness that is not suffering. I should generate the thought of 'How can I escape from this great ocean of suffering of the three realms of samsara?' Then, one will pursue personal peace and nirvana. Only then can one get rid of the bonds of the three realms of samsara. Moreover, even if I alone am liberated from samsara, there are no happy companions. There is no sentient being in the three realms who has not been my parent, because samsara has no beginning or end. As the scripture says, 'The ashes of mothers are piled up like mustard seeds, even if piled into a mountain, it cannot be exhausted.' It means that even if the ashes of one sentient being who has been a mother are piled up into a mountain the size of a small bean, it cannot be exhausted. The number of times a sentient being has been a mother cannot be counted even with that. Therefore, the kindness of mothers is the greatest. As it is said, giving food like Mount Meru, wearing clothes like clouds, the milk that was drunk is more than the water of the four great oceans.' Therefore, the kindness of mothers is the greatest. Because all the food that one does not eat, the drinks that one does not drink, the things that one does not use, are all given to the child. One sleeps in the damp place, and lets the child sleep in the dry place. Warming the child with one's own body temperature, wiping away all the impurities. Not daring to let the child go where the eyes cannot see. Always thinking, 'My child is the happiest and most joyful in the world, what if others are better than my child?' Always thinking like this, so the kindness of mothers is the greatest! Since mothers are so kind and virtuous, now we should repay their kindness. So, are mothers happy or unhappy now? Please answer with scripture. --------------------------------------------------------------------------------