Tibetan
མ་ཧོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཆིག་ཆོད་ཀུན་གྲོལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱིས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་ཡང་གསོལ་པ། ཨེ་མ་ཧོ། བཅོམ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དཔལ། །ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱིས་བརྒྱུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རྩ་བ་ཡིན་པའི་ དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དེ་དོན་འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་བྱུང་བྱང་སེམས་རྩ་བ་ཡིན་པ་ནི། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ཡངས་ལས། །སྣོད་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་བཞིན། །རང་བྱུང་ཆིག་ཆོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ལས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་འཁོར་འདས་གང་དུ་ཡང་། །ཅི་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་དུས་ཚོད་དུ། །ཀུན་གཞི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་རྩལ་ལས། །བསྐལ་པ་སྲིད་པ་འདེགས་བྱེད་གཅོད་བྱེད་འཕེན། །རླུང་ལྔ་བྱུང་ནས་རང་གིས་འབྱུང་ལྔ་ཆགས། །དེ་ཡི་རང་སྒྲ་ལྔ་ལས་རྒྱུད་ལྔ་བྱུང་། །དེ་ཉིད་མ་རིག་བདག་འཛིན་སེམས་ཅན་བྱུང་། །དེ་ཡིས་དུག་ལྔ་རང་རྒྱུད་བཅས་པས་འཁོར། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་རང་ལས་བྱུང་། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སེམས་ལས་རང་བྱུང་བྱུང་། །ཐམས་ཅད་བྱུང་བས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བཏགས། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་བོ་ནི། །ཕྱོགས་སུ་བབས་ནས་རྒྱ་མཚོར་འདུ་བ་བཞིན། །ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་སེམས་སུ་འདུས། །རང་གྲོལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སེམས་ལས་མ་རྟོགས་སྣོད་བཅུད་འཇིག་རྟེན་མེད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་འཁོར་འདས་མེད། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་དགག་སྒྲུབ་མེད། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་རྟོགས་དང་མི་རྟོག་མེད། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་རེག་མེད། །རིག་དང་མ་རིག་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱིས་མ་བཟུང་དེ་རྣམས་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་སེམས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས། །ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དུ། །དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་རིག་ན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །དེ་ལ་འཛིན་རྟོག་མེད་པའི་གསལ་བ་དེ། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སྐུར་མིང་དུ་བཏགས། །ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། །སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདུས། ། སེམས་ལ་བསྟན་དུ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །བཞག་དུ་མ་འགགས་ཅིར་ཡང་ཤར་ཅིང་སྣ
Chinese
玛伙！如是宣说。大圆满一决普脱大续中，以历史意义解说的第二品。 自生智慧金刚再次祈请：唉玛伙！ 顶礼世尊任运成就无为之吉祥！ 以历史意义传承的菩提心，作为根本的 意义是怎样的？请为聚集的眷属解说此义。 如是祈请。 之后，世尊宣说： 自生菩提心作为根本是， 譬如广大虚空之中， 生长出器情一切有情一样， 自生一决菩提心中， 产生一切佛与有情。 又是最初于轮回涅槃任何处， 任何事物都未成立之时， 俱生菩提心的自性力中， 产生劫、有情，提、断、掷， 五气产生后，自生五大。 彼之自声五者产生五部。 彼即是无明我执有情产生。 彼以五毒自续所系而流转。 觉性智慧佛陀自彼而生。 显有轮回涅槃由心而自生。 一切产生故为一切之根本。 是故名为俱生菩提心。 譬如大海洋之水流， 向四方流淌后汇入海洋一样， 一切由心而生且汇入于心。 是自解脱俱生之智慧。 若离于心则无器情世间， 无佛无有情亦无轮回涅槃。 无有烦恼亦无破立， 无空与非空，无证与非证， 无色声香味触， 无觉与非觉，任何皆无。 心若未执持则彼等任何皆无。 一切由心所作而产生。 是故名为分别心。 一切由心而自显自解脱， 若能无别一体而认知即是觉性智慧， 彼无有执著分别之明分， 名为周遍一切之法身。 有即唯一而无有，却产生种种乘。 种种产生然汇集于菩提心。 心上若指示则无有事物相状， 若安立则无有阻碍，任何显现且
English
Maho! Thus it was declared. From the Great Perfection One Decision All Liberation Great Tantra, the second chapter, which explains the history and meaning. Self-Arisen Wisdom Vajra again requested: Emaho! Homage to the Bhagavan Spontaneously Accomplished Uncreated Auspiciousness! The Bodhicitta transmitted through historical meaning, what is the meaning of being the root? Please explain this meaning to the assembled retinue. Thus he requested. Then, the Bhagavan declared: Self-Arisen Bodhicitta being the root is, for example, like in the vast expanse of the great sky, all beings of container and content are produced, from the Self-Arisen One Decision Bodhicitta, all Buddhas and sentient beings arise. Moreover, initially in any place of samsara and nirvana, at a time when nothing was established, from the self-power of the Primordial Bodhicitta, kalpas, existence, raising, cutting, and throwing arise. When the five winds arise, the five elements are formed by themselves. From the five self-sounds of that, the five families arise. That is, ignorant, self-grasping sentient beings arise. Because of that, the five poisons are bound by their own lineage and wander in samsara. The wisdom of awareness, the Buddha, arises from itself. Appearance, existence, samsara, and nirvana arise spontaneously from the mind. Because everything arises from it, it is the root of everything. Therefore, it is named Primordial Bodhicitta. Just as the rivers of the great ocean flow in all directions and gather into the ocean, everything is born from the mind and gathers into the mind. It is the self-liberated, co-emergent wisdom. Without the mind, there is no container and content world, no Buddhas, no sentient beings, and no samsara and nirvana. There are no afflictions, no negation and affirmation. There is no emptiness and non-emptiness, no realization and non-realization. There is no form, sound, smell, taste, and touch. There is no awareness and non-awareness, nothing at all. If the mind does not grasp, then none of these exist. Everything that is done by the mind arises. Therefore, it is named conceptual mind. Everything arises and is self-liberated from the mind. If one recognizes it as indivisible and one, it is the wisdom of awareness. That clarity without grasping and conceptualization is named the Dharmakaya that pervades everything. Existence is only one, but various vehicles arise. Although various things arise, they gather into Bodhicitta. On the mind, if indicated, there are no objects or characteristics. If established, there is no obstruction, anything appears and
Tibetan
ང་། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ན་སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ། །རང་གྲོལ་རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་ཆིག་ཆོད་དུ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཞེས། །དོན་ལ་མཚན་ཏུ་བཏགས་པ་ཨེ་མ་ཧོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྫོགས་ཆེན་ཆིག་ཆོད་ཀུན་གྲོལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྩ་བ་དོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་ཡང་གསོལ་པ། ཨེ་མ་ཧོ། བཅོམ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དཔལ། །རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཐེག་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན། །དེ་དོན་འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་པས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཐེག་པའི་བྱུང་ལུགས་ནི། །དཔེར་ན་དཔག་བསམ་ཤིང་སྡོང་གཅིག་ལས་སུ། །ཡལ་འདབ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །སེམས་ཉིད་གཅིག་ལ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཐེག་པ་བྱུང་། །ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསང་སྔགས་དང་། །ཐེག་མཆོག་བླ་མེད་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་བྱུང་། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྫོགས་ཆེན་ཆིག་ཆོད་ཀུན་གྲོལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པའི་རིམ་པ་དོན་གྱིས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་ཡང་གསོལ་པ། ཨེ་མ་ཧོ། བཅོམ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དཔལ། །གཅིག་ལས་ཐེག་པ་དུ་མ་བྱུང་བ་རྣམས། །དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་བསྒྲུབ། །དེ་དོན་འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །གཅིག་ལས་དུ་མ་བྱུང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ། །དམུས་ལོང་རྣམས་ཀྱིས་གླང་པོར་འདོད་པ་ལ། །གླང་པོ་མ་ཡིན་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་བཞིན། །ཐུན་མོང་ཐེག་པ་འབྲས་བུ་མི་གཅིག་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཚེ་འདིའི་ བདེ་འབྲས་འདོད། །ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ། །ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་འདོད་པ་སྒྲུབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་སྦྱངས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ། །ཀྲྀ་ཡ་ཨུ་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ། །ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། །འབྲས་བུ་མི་གཅིག་འདོད་པ་སོ་སོར་སྒྲུབ། །དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་བླ་མེད་ཀྱི། །འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་སྣང་བའི་ལམ་ཙམ་ཡིན། །མིག་ལྡན་གླང་པོ་རྟོགས་པར་མཐོང་བ་བཞིན། །རྫོགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་དོན་རྟོགས་པས། །འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོགས་ཨ་ཏི
Chinese
啊！僅僅於顯現之時，顯現即於自處解脫。因是自解脫、自生，故為唯一之決斷。一切圓滿於心，故名為大圓滿。於義上賦予此名，噫瑪火！如是宣說。大圓滿唯一決斷普皆解脫大續中，根本義之章節，即第三章。 自生智慧金剛復又請問：噫瑪火！薄伽梵任運成就無為之光輝，根本菩提心乃唯一，然各乘之次第如何生起？為此，祈請為聚集之眷屬宣說。如是請問。 爾時，薄伽梵宣說：菩提心之各乘生起之方式，譬如如意樹之一株，生出枝葉、花朵、果實一般。心性唯一，然各類乘法，小乘聲聞、緣覺之乘法生起，大乘菩薩、密咒，以及殊勝無上瑪哈阿努生起。彼等一切圓滿，故為大圓滿。如是宣說。大圓滿唯一決斷普皆解脫大續中，以義宣說各乘次第之章節，即第四章。 自生智慧金剛復又請問：噫瑪火！薄伽梵任運成就無為之光輝，從一而生諸多乘法者，彼等所證之果，為一或各異？為此，祈請為聚集之眷屬宣說。如是請問。 爾時，薄伽梵宣說：從一而生諸多，乃是錯謬。譬如一隻檀香木大象，盲人們認為是大象，見到非象之種種。共同乘法之果非一，世間之人希求今生之安樂果報，外道之人修持星相與自在天，聲聞、阿羅漢、緣覺修持所欲，菩薩修持道而成佛，克里亞（藏文：ཀྲྀ་ཡ་，梵文天城體：क्रिया，梵文羅馬擬音：kriyā，行為）烏巴（藏文：ཨུ་པ་，梵文天城體：उप，梵文羅馬擬音：upa，近）生起圓滿修持成佛，瑪哈阿努修持法界與智慧。本質唯一，然生起各類乘法，果報各異，修持各自所欲。彼等若未證悟為一，則不得無上之果，僅是顯現之道而已。如具眼者見到大象般，大圓滿通達一切之義，果報皆圓滿，阿底
English
Ah! At the very moment of appearance, the appearance is liberated in its own place. Because it is self-liberation and self-arisen, it is the single certainty. Because everything is complete in the mind, it is called Dzogchen (大圓滿). This name is given to the meaning, Emaho! Thus he spoke. From the Tantra of the Great Perfection, Single Certainty, Great Liberation of All, the third chapter, which is the chapter on the root meaning. Self-Arisen Wisdom Vajra again asked: Emaho! Bhagavan, spontaneously accomplished, uncreated glory, the root Bodhicitta is the only one, but how did the order of the vehicles arise? For this, please explain to the assembled retinue. Thus he asked. Then the Bhagavan spoke: The way the vehicles arise from Bodhicitta is like a wish-fulfilling tree, from which branches, flowers, and fruits are born. Mind essence is one, but various vehicles arise, the lesser vehicle of Shravakas, Pratyekabuddhas arise, the Great Vehicle Bodhisattvas, Secret Mantra, and the supreme Anuttara Maha Anu arise. All of these are complete, therefore it is Dzogchen. Thus he spoke. From the Tantra of the Great Perfection, Single Certainty, Great Liberation of All, the fourth chapter, which explains the order of the vehicles by meaning. Self-Arisen Wisdom Vajra again asked: Emaho! Bhagavan, spontaneously accomplished, uncreated glory, those who arise from one to many vehicles, do they accomplish one or different fruits? For this, please explain to the assembled retinue. Thus he asked. Then the Bhagavan spoke: It is a mistake that many arise from one. For example, a single sandalwood elephant, blind people think it is an elephant, seeing various things that are not elephants. The fruit of the common vehicle is not one, worldly people desire the fruit of happiness in this life, outsiders practice astrology and Ishvara, Shravakas, Arhats, Pratyekabuddhas practice what they desire, Bodhisattvas practice the path and accomplish Buddhahood, Kriya (藏文：ཀྲྀ་ཡ་，梵文天城體：क्रिया，梵文羅馬擬音：kriyā，meaning: action) Upa (藏文：ཨུ་པ་，梵文天城體：उप，梵文羅馬擬音：upa，meaning: near) generation completion practice and accomplish Buddhahood, Maha Anu practice Dharmadhatu and wisdom. Essence is one, but various vehicles arise, the fruits are different, practicing each what they desire. If they do not realize these as one, they will not obtain the supreme fruit, it is only the path of appearance. Like seeing an elephant with eyes, Dzogchen realizes the meaning of all, the fruit is completely perfect, Ati