Tibetan
།ངག་གིས་མ་བརྗོད་ཅིང་མ་གླེངས་ན།གསུང་ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་དོན་ལ་ཚིག་ཏུ་མ་གསུངས་པས་ཀྱང་དོན་གོ་བར་བཞེད་པས། མ་གཡོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གསུང་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པས། ངག་གསུང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་བདེན་པར་སྨྲ་ན། མར་ཁུ་ཁོལ་མའི་ནང་དུ་ཆུ་མི་གནས་པ་བཞིན་དུ།ཆོས་ཉིད་ལ་རྫུན་གསུང་དུ་མི་མངའ་སྟེ། ཅི་གསུངས་པ་དོན་དང་ལྡན་པས།རྫུན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། གསུང་བདེན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་རྫུན་དུ་སྨྲས་ཤིང་བརྗོད་ན། གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་བསླུ་ཞིང་འབྲིད་ལ། རྫུན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས། གསུང་འཁོར་བ་འདྲེན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་སྙན་པར་སྨྲས་ཤིང་བརྗོད་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཚིམ་པའི་རང་བཞིན་པས། དབང་པོ་ཚིམ་ཞིང་གོ་བར་བྱེད་པས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ་གསུང་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་མི་སྙན་པར་སྨྲས་ཤིང་བརྗོད་ན། དཔེར་ན་དགྲ་སྡང་བ་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ། མི་སྙན་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ནི། རྒྱུ་ལ་ཤེས་པ་ཆེ་བས།འབྲས་བུ་འཁོར་བར་ཆགས་ཀྱིས་དོགས་པས་མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་སྒྲ་ལྷང་ལྷང་པོར་བརྗོད་ནའང་། སྒྲས་དབང་པོ་ཚིམ་ཞིང་སྒྲ་མཐར་སྟོང་པ་དང་འདྲ་བར། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ཞིན་གྱིས་སྒྲ་མཐར་སྟོང་སྟེ། དེས་སྒྲ་ལྷང་ལྷང་པོར་བརྗོད་པས། གསུང་གོ་བར་སྒྲོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་གིས་གསང་སྟེ་ཤུབ་བུར་བརྗོད་དེ་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་བཟླས་པས། གསང་སྟེ་ཤུབ་བུར་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུང་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྔགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གང་ཟག་གིས་སྒྲེན་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་ན།འདུལ་བའི་དུས་ལ་གང་ལ་བབ་པར་གསུང་ཇི་སྐད་བསྒྱུར་དུ་རུང་བས། དོན་དུ་མི་འགལ་ན་ནི་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་སྒྲེན་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟེ་གསུང་ཐབས་མཁས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མན་ངག་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུང་དབྱངས་བརྒྱ་དང་ལྡན་པས། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་གོ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། གསུང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྦྱོར་སྔགས་སུ་བརྗོད་ན། ཐམས་ཅད་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བའི་བརྡའ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྦྱོར་སྔགས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་བཞད་གད་ཀྱི་དྲེ་མོའི་གཏམ་དུ་བརྗོད་ན།དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བརྙན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་བསྟན་པ་ཉོན་མོངས་པ་རང་ག་མས་མི་དཀའ་བ་མེད་པས། བཞད་གད་དྲེ་མོའི་གཏམ་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ་གསུང་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངག་ཞེ་སྡང་གི་ཁྲོ་གཏུམ་དང་བྱམས་པའི་གཏམ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་བཟུང་བས་ཁྲོ་གཏུམ་དང་གདམས་ངག་སྨྲ་བ་སྟེ་གསུང་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའོ། །དེ་བས་མན་ངག་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་ཕྲིན་ལས་ཡེངས་པ་མེད་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་། །བརྗོད་མེད་མ་སྐྱེས་ཡེ་ནས་སྟོང་པའི་གཞི། །ཚིག་དང་ཡི་གེར་མ་བརྟགས་མཚན་མ་མེད། །དངོས་མེད་མ་སྐྱེས་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བའི་མཛོད། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་སྒྲོགས། །འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་གསུང་རབ་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །མ་རིག་ལོག་རྟོག་ཁ་ལོ་གྱེན་ལ་བསྒྱུར། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་མི་ལངས། །ཇི་སྙེད་བརྗོད་པས་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །དོན་འདི་གང་ཞིག་བློ་ལ་འཆང་བ་དང་། །ངེས་པར་སེམས་ལ་གསལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་དེས། །ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ལ། །ཕ་རོལ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ཡིས། །གསུང་རབ་དོན་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་བས་གསུངས། །གང་ཞིག་འདི་དང་མ་ལྡན་ཆོས་སྨྲ་བ། །བདེན་པར་སྨྲས་ཀྱང་ཕ་རོལ་མི་གོ་སྟེ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་དམངས་རྣམས་ཀྱིས། །བདེན་པར་སྨྲས་ཀྱང་ཉན་པ་མེད་པ་ལྟར། །འདི་དག་མི་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །དོན་དང་ལྡན་ཡང་གང་ཡང་འདུལ་བ་མེད། །ཞལ་ནས་ཅི་གསུངས་གསུང་རབ་བདུད་རྩི་ལ། །གཞན་ལ་ཅི་བརྗོད་མན་ངག་སྟོན་པའི་མཆོག །ཚིག་གི་སྒྲ་སྐད་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །དོན་གྱི་བདེན་པས་ངར་འཛིན་རྟོག་པ་མེད། །ལུང་དང་ལྡན་པས་བརྗོད་པ་དོན་གྱི་དབང་། །བླ་མའི་ལུང་ལས་ཕྱུང་སྟེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་དང་མི་ལྡན་ཆོས་སྟོན་ པ། །དམ་ཆོས་ཉམས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །བཤད་ཀྱང་དོན་མེད་གཡེངས་པའི་རྒྱུ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ནས་གང་སྨྲ་བ། །ལོག་པར་
Chinese
如果不用语言表达和谈论，即使不说出符合真理的法性，也能理解其含义。对于不动的法性之语，安住于不说不生的语言中，这是不以言语表达的利他事业。如果用语言说真话，就像水不能存在于沸腾的酥油中一样，法性中没有谎言，所说皆符合真理，这是无虚假的自性，是说真话的利他事业。如果用语言说谎和讲述，圣法用以欺骗和诱导烦恼轮回之法，这与谎言相似，这是引导轮回的利他事业。如果用语言甜美地说和讲述，法性的加持自然能满足一切众生的心意，使诸根感到满足和理解，甜美地说就是与一切相符的语言，是与一切相符的利他事业。如果用语言说不悦耳的话，例如，即使是敌人，对善知识说不悦耳的话，是因为对因了解甚深，担心果会执着于轮回，所以说不悦耳的话，这是远离执着的利他事业。如果用语言发出响亮的声音，声音能满足诸根，声音最终与空性相似，以法性不生的含义使他人心满意足，一切法自性上声音最终是空性，因此发出响亮的声音，这是宣告使人理解的利他事业。如果用语言秘密地小声说，心中默念非本质的本质，秘密地小声说，这是语言秘密的本质，是咒语的利他事业。如果有人说粗俗的话，在调伏的时机，可以按照所应调伏的对象来翻译所说的话，如果意义上不矛盾，那么言辞本身也可以说是粗俗的话，这是语言善巧方便的利他事业。如果用口诀的法性来表达，法的法轮具有百种音声，如针对上中下三种根器进行调伏般地理解，这就是用口诀的法性来表达，这是转法轮的利他事业。如果用语言表达贪欲的结合咒语，就是用表示一切以父母双运的方式结合的暗语来说话，这是不二的
English
If one does not express or speak with language, even without uttering words that conform to the truth of Dharma-nature, one can still understand its meaning. For the unwavering speech of Dharma-nature, abiding without speaking of unborn speech, this is the altruistic activity of not expressing with words. If one speaks truthfully with language, just as water cannot remain in boiling ghee, there is no falsehood in Dharma-nature; whatever is said is in accordance with the truth. This is the nature of being without falsehood, the altruistic activity of speaking the truth. If one speaks and narrates lies with language, the sacred Dharma deceives and leads astray the afflictions and cyclic existence, which is similar to a lie. This is the altruistic activity of leading to cyclic existence. If one speaks and narrates sweetly with language, the blessings of Dharma-nature naturally satisfy the minds of all beings, satisfying and making the senses understand. Speaking sweetly is speech that is in harmony with all, the altruistic activity that is in harmony with all. If one speaks and narrates unpleasantly with language, for example, even to an enemy, speaking unpleasantly to a virtuous friend is because of a deep understanding of the cause, fearing that the result will be attached to cyclic existence, so one speaks unpleasantly. This is the altruistic activity of being free from attachment. Even if one speaks with a loud, clear voice, the sound satisfies the senses, and the sound is ultimately similar to emptiness. With the meaning of the unborn Dharma-nature, one satisfies the minds of others, and all phenomena are naturally empty in the end. Therefore, speaking with a loud, clear voice, this is the altruistic activity of proclaiming understanding. If one speaks secretly in a whisper, mentally reciting the essence that is not the essence, speaking secretly in a whisper, this is the secret essence of speech, the altruistic activity of mantra. If someone speaks vulgar words, at the time of taming, one can translate the words according to whom one is taming. If there is no contradiction in meaning, then the words themselves can be said to be vulgar words. This is the altruistic activity of skillful means of speech. If one expresses it as the Dharma-nature of pith instructions, the Dharma wheel has a hundred sounds of speech. Understanding it as taming the three faculties of superior, middling, and inferior, this is expressing it as the Dharma-nature of pith instructions. This is the altruistic activity of turning the wheel of Dharma. If one expresses the mantra of union of desire with language, it is speaking in code that expresses everything as being united in the manner of father and mother, this is non-dual.
Chinese
以了知诸法自性之故，说为贪欲之结合咒语，即是无二之事业。若说为口语嬉笑之老妇之语，则显示大乐法性之音声，以自性显示，烦恼自然而然，无有艰难。 说为嬉笑老妇之语，即是语大乐之事业。语中若说嗔恨之暴怒与慈爱之语，则是破斥能取所取之分别念，以法性无痛之悲心摄持，故说暴怒与教言，即是如其所调伏般而作之事业。因此，口诀语之事业，即是皆以法性作事业，无有散乱。对此应如是说：自性离戏，善逝之语，不可言说，无生，本初即空之基。不依于词句文字，无有相状。无实，无生，诸法生起之库藏。以善巧方便，普遍宣说。作利众生之事，圣教甘露之精华。将无明邪念之缰绳向上扭转。圣法之功德不可言说。无论如何宣说，皆是圣教之大海，各乘之差别于心中显现。无论何人，若将此义持于心中，以及于心中明晰之瑜伽士，无论如何宣说，于法之门，由他人了知而解脱。圣教具有意义，乃是胜者所说。何人若不具此而说法，纵说真话，他人亦不能理解。譬如非国王之民众，纵说真话，亦无人听闻。不知此等之其他瑜伽士，纵具意义，亦不能调伏任何众生。从口中所说之圣教甘露，以及对他人所说之口诀开示之殊胜，词句之音声，乃是无生法界。以意义之真谛，无有我执分别。以具足教证，所说乃是意义之自在。应从上师之教言中取出而宣说。不具此而说法者，将成为损害正法之因。纵然解说，亦是无意义散乱之因。如是了知后，无论说什么，皆是邪谬。
English
Because of understanding the nature of all phenomena, it is said to be the union mantra of desire, which is the activity of non-duality. If it is said to be the speech of a laughing old woman, then it shows the great joy as the reflection of Dharma nature. By showing the self-nature, the afflictions are natural and not difficult. Speaking as the words of a laughing old woman is the activity of great joy in speech. If the speech expresses the wrathful anger of hatred and the words of loving-kindness, it refutes the conceptualizations of grasping and being grasped. By holding the compassion of Dharma nature without pain, it speaks of wrath and instructions, which is the activity of acting as it subdues. Therefore, the activity of the oral instruction is to accomplish all activities in Dharma nature without distraction. To this, one should say: The speech of the self-nature, free from elaboration, of the Sugatas, is unspeakable, unborn, and the basis of emptiness from the beginning. It does not rely on words and letters, and has no characteristics. Unreal, unborn, the treasury from which all phenomena arise. With skillful means, it proclaims universally. It performs the benefit of beings, the essence of the nectar of the holy teachings. It turns the reins of ignorance and wrong thoughts upwards. The qualities of the holy Dharma are beyond words. No matter how much is proclaimed, it is the ocean of the holy teachings, and the distinctions of each vehicle appear in the mind. Whoever holds this meaning in their mind, and the yogi who is clear in their mind, no matter how much they proclaim, through the door of Dharma, others are liberated by understanding. The holy teachings are meaningful, as spoken by the Victorious Ones. Whoever speaks Dharma without this, even if they speak the truth, others will not understand. For example, the common people who are not kings, even if they speak the truth, no one listens. Other yogis who do not know these, even if they have meaning, cannot subdue any beings. From the nectar of the holy teachings spoken from the mouth, and the supreme instruction of the oral instructions spoken to others, the sound of words is the unborn realm of Dharma. With the truth of meaning, there is no ego-grasping or conceptualization. Because it is complete with scripture and reasoning, what is said is the power of meaning. It should be taken from the instructions of the guru and proclaimed. One who teaches Dharma without this will become the cause of the decline of the holy Dharma. Even if explained, it is the cause of meaningless distraction. Having understood in this way, whatever is said is wrong.