Tibetan
འབྱེད། ཤེས་པ་གུད་དུ་མི་གཅད་དོ། །རིག་པས་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བརྡལ། ཆོས་ཉིད་རིག་པར་འདུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། ཆོས་སྐུ་བརྗོད་ཅིང་མཚོན་ཀྱང་། དོན་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པས། མཐའ་བླ་ན་མེད་པའི་སྦུབས་སུ་འདུས་ཤིང་། སྦུབས་བླ་ན་མེད་པས་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་མ་བཅད་པའི་རིག་པ་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཡུལ་དུ་ཡང་མ་བཟུང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་། ཡུལ་རང་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས། ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ཅན་ཞེས་ལྡན་ཚིག་གོ། །སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་དྲིལ་བ་ནི།དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོར་རིག་པའོ། །དེའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔའོ། །དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུ་ལྔའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དྲིལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་པས་སོ། །དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི།ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དོན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་སོ། །ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །གཞི་ཡི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་། །མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཞན་སེལ་རྣམས། །མ་ནོར་རིམ་པར་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞིའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ངེས་ཚིག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན་གཞིའོ། །ཡང་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་གཞིའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་ཡང་དག་པའི་གཞིའོ། །སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞི་ནི། བག་ཆགས་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དང་། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་འདུག་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེའོ། །གཞན་སེལ་ནི། རིག་པར་འདུག་པས་བེམ་པོ་སེལ། །སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོ་སེལ། །གཉིས་མེད་ཡིན་པས་
Chinese
辨别。识不单独断绝。明觉周遍法界，智慧普遍广大，法性融入明觉。种姓之子，如是自性之显现和法身，虽说且象征，然义如前，无有二，故融入无上之虚空，无上虚空周遍边际中央，义即无二法身唯一。此为何故？因其为不断绝之所缘故。又，于不断绝之明觉，不生执着分别，亦不执为所缘，虽无能取所取二者，然具足所缘自显现之大，故能于智慧光明中显现，故云所缘，乃具足之词。心要凝练为精髓者，法界之精髓为明觉。彼之精髓为五智慧之自性光明。彼之精髓乃五功德之身。种姓之子，精髓亦如是结合。凝练者，因有如幻之智慧显现故。譬如云何？如虚空与太阳。 种姓之子，自性之显现，如虚空无云。自性之身，如太阳之精髓。如是与意义之大释结合而说。出自《一切光明点续》，开显基之大显现安住方式之第二品。 其后，薄伽梵大金刚持复入于基之体性三摩地。其后，秘密主请问曰：嗟！嗟！薄伽梵金刚持！基之自性、能诠、体性、差别、遣除他宗等，请无谬次第宣说。如是请问。其后，薄伽梵从三摩地起，如是开示：种姓之子，基之自性乃无二。能诠，以一切皆从此生故为基。又，以成轮回涅槃二者之所依故为基。体性乃五智慧。差别有三：本义之阿赖耶乃真实之基。积聚各种之阿赖耶乃与习气相杂之八识聚。实相义之阿赖耶乃八种安住方式之譬喻。遣除他宗者：以安住于明觉故，遣除物质。以安住于空性故，遣除实有。以是无二故
English
Distinguishing. Consciousness is not severed separately. Awareness pervades the expanse, wisdom expands everywhere, and the nature of reality merges into awareness. Son of lineage, thus, although the appearance of self-nature and the Dharmakaya are spoken of and symbolized, their meaning is non-dual as before. Therefore, they merge into the infinite expanse, and the infinite expanse pervades the entirety of the center and the periphery. The meaning is the sole, non-dual Dharmakaya. Why is that? Because it is the possessor of an unsevered object. Moreover, in the unsevered awareness, grasping and conceptualization do not arise, and it is not grasped as an object. Although there is no duality of grasper and grasped, it possesses the great self-appearance of the object. Therefore, it can manifest in the light of wisdom. Thus, "possessor of an object" is a term of possession. The essence condensed into quintessence is that the essence of the expanse is awareness. Its essence is the five self-radiant lights of wisdom. Its essence is the five bodies of qualities. Son of lineage, the quintessence should also be combined in the same way. Condensed because there is an illusory appearance of wisdom. What is the example? Like the sky and the sun. Son of lineage, the appearance of self-nature is like the sky without clouds. The body of self-nature is like the essence of the sun. Thus, it is spoken in conjunction with the great commentary on meaning. From the Tantra of the Greatly Illuminating Bindu, the second chapter, which explains the way of abiding of the great appearance of the ground. Then, the Bhagavan, the Great Vajradhara, again entered into the samadhi of the nature of the ground. Then, the Lord of Secrets asked: "O, O, Bhagavan Vajradhara! The self-nature, definition, characteristics, distinctions, and refutations of others of the ground, please explain them in order without error." Thus he asked. Then, the Bhagavan arose from the samadhi and spoke: "Son of lineage, the self-nature of the ground is non-dual. The definition is that the ground is so called because everything arises from it. Or, the ground is so called because it is the basis of both samsara and nirvana. The characteristic is the five wisdoms. The distinctions are three: the Alaya of the essential meaning is the true ground. The Alaya that accumulates various things is the eight aggregates of consciousness mixed with habitual tendencies. The Alaya of the meaning of reality is an example of the eight ways of abiding. The refutation of others is: by abiding in awareness, it refutes matter. By abiding in emptiness, it refutes substance. Because it is non-dual,
Tibetan
གཉིས་སྣང་སེལ། །རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས་སེལ། །དག་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ། །མེད་པའི་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ། །ཡོད་པའི་མེད་པས་རྟག་མཐའ་སེལ། །ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག །ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་གཞིའི་ཕྱི་མོ་ནི། རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ན། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ། ངར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ། གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ ཡིད་ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ། །ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། སྟོང་པར་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བེམ་པོ་མིན། སྟོང་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེས་ནི། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞིའི་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚོན་པ་དཔེའི་དོན་དགོངས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །དེ་བཞིན་མཚོན་དཔེ་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག །ངས་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་དཔེ་དང་བརྡ་བཤད་པར་བྱའོ། །མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་དང་ཡངས་པ་དང་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུའོ། །དག་ཅིང་གསལ་ལ་མ་རེག་པ་མེ་ལོང་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དྲི་མས་མ་གོས་པ་པདྨ་བཞིན་ནོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ས་གཞི་ལྟ་བུའོ། །དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་ནོ། །བརྟན་པ་རི་བོ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་དུ་མར་སྣང་བ་ཉི་ཟླ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལ་བྱད་
Chinese
遣除二元对立显现。因为是自生，所以遣除因缘。因为是任运成就，所以遣除希望和疑虑。因为是清净，所以遣除垢染。因为无有的有，所以遣除断边。因为有的无，所以遣除常边。 唉，金刚持，好好地受持吧！ 真正意义上的基之根本是，也从与自己同类的法中返回，仅仅与觉性相同，是从八识聚中解脱出来的。 那又是如何解脱的呢？ 因为没有增减，所以从阿赖耶识中解脱。因为没有我执，所以从烦恼意中解脱。因为没有能取所取，所以从意中解脱。因为没有生灭，所以从五根识中解脱并返回。 唉，秘密主！也从与空性同类的法中返回，不是具有颜色的自性清净的虚空，不是具有习气的。 唉，大菩萨！也从与不同类的法中返回，不是与觉性不同类的物质。不是由与空性不同类的内外四元素组成和产生的物质。 种姓之子，大义者，要知道从二者中返回。 远离执着非二者的事物。 《明点普照大续》中，基之义解释的第三品。 然后，世尊又入于以象征比喻之义的意境中。 然后，秘密主又请问： 唉，唉，世尊金刚持！ 请您讲述那样的象征比喻。 这样请问。 世尊开示说： 金刚持，谛听！ 我将讲述基大显现的比喻和象征。 不动摇如大海。 空性、广大和遍布如虚空。 无垢如水晶。 清净、明亮而不触及如镜子和影像。 显现为多种多样却不被垢染所染污如莲花。 不变如金刚和象。 一切生起如大地。 虽然不实际显现却产生加持如如意宝珠。 自己的体性明亮而不灭如太阳的精华。 持续不断如河流。 稳固如山。 一显现为多如日月。 一遍布一切如水泡。
English
Eliminate dualistic appearances. Because it is self-arisen, eliminate causes and conditions. Because it is spontaneously accomplished, eliminate hope and doubt. Because it is pure, eliminate defilements. Because of the existence of non-existence, eliminate the extreme of nihilism. Because of the non-existence of existence, eliminate the extreme of eternalism. O Vajra Holder, hold it well! The basis of the true meaning is that it also turns away from things that are similar to itself. It is only similar to awareness and is liberated from the eight consciousnesses. How is it liberated? Because there is no increase or decrease, it is liberated from the alaya consciousness. Because there is no self-grasping, it is liberated from the afflicted mind. Because there is no grasping of subject and object, it is liberated from the mind. Because there is no birth or cessation, it is liberated and turns away from the five sense consciousnesses. O Lord of Secrets! It also turns away from things that are similar to emptiness. It is not the naturally pure sky with color, nor is it with habitual tendencies. O Great Bodhisattva! It also turns away from things that are dissimilar. It is not matter that is dissimilar to awareness. It is not a thing that is composed and produced from the four internal and external elements that are dissimilar to emptiness. Son of lineage, great meaning, know that it turns away from both. It is free from grasping things that are not both. From the Tantra of the Great All-Illuminating Bindu, the third chapter explaining the meaning of the basis. Then, the Bhagavan again entered into contemplation on the meaning of the symbolic examples. Then, the Lord of Secrets again asked: O, O Bhagavan Vajradhara! Please speak about such symbolic examples. Thus he asked. The Bhagavan replied: Vajra Holder, listen! I will explain the metaphors and symbols of the great appearance of the basis. Unwavering like the ocean. Empty, vast, and pervasive like the sky. Immaculate like crystal. Pure, clear, and untouched like a mirror and an image. Appearing in various ways but not stained by defilements like a lotus. Unchanging like a vajra and an elephant. The source of all things like the earth. Although not actually visible, blessings arise like a wish-fulfilling jewel. One's own essence is clear and unceasing like the heart of the sun. Continuous like a river. Stable like a mountain. One appearing as many like the sun and moon. One pervading all like a water bubble.