Tibetan
སམ། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །བློ་དམན་བྲོད་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་ལས། །ཀ་དག་དངོས་མེད་བསྟན་དུ་མེད། །འོན་ཏང་འཁྲུལ་རྨོངས་མི་ཤེས་ལ། །མུན་ཁུངས་གསལ་སྒྲོན་ལྟ་བུར་བཤད། །མི་མངོན་མི་སྣང་འོད་ཁང་ན། །ཤེས་མེད་ཀ་དག་བློ་འདས་དངོས་པོ་མེད། །ཅང་མེད་ཅིར་སྣང་ཀུན་འབྱུང་ངང་། །དངོས་མེད་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མ་གྲུབ། །སྟོང་གསལ་ངང་ལ་གང་གི་ཐ་སྙད་མེད། །ཡོད་དང་མེད་དང་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་དབྱེ་བསལ་རྩིས་གདབ་མེད། །དངོས་མེད་རང་བྱུང་ངང་དྭངས་དྭངས་སང་ངེ་། །ཕྱང་ངེ་བུན་ནེ་མེར་རེ་ལྷང་ངེ་བ། །ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །ཕྲ་ཞིང་ཤེས་དཀའ་མི་རྟོག་རྟོག་ལས་འདས། །མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་དངོས་མེད་ཟང་ཀ་འདི། །རྣ་བས་ཐོས་མེད་ལྕེ་ཡིས་བརྗོད་དུ་མེད། །ཡིད་ལ་དྲན་མེད་སེམས་ལ་གཞག་ཏུ་མེད། །རིག་པས་བརྟག་མེད་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས། །ཚོགས་བརྒྱད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་རྣམ་ཤེས་རྩིས་གདབ་མེད། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་དམིགས་ལས་འདས། །དཔེ་བྱད་ཀུན་ལས་འདས་པས་བསྟན་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། དངོས་མེད་མཚོན་དུ་མི་བཏུབ་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །སྙིང་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །སྙིང་པོའི་གནས་ལུགས་མཚོན་དུ་མེད། །རེ་ཞིག་གསུང་གི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །མོས་ཚོགས་འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཤད། །སྙིང་པོའི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་གནས། །ཀ་དག་ཟང་ཀར་གནས་པ་ཡིན། །དངོས་མེད་རྣལ་མར་གནས་པ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །འགག་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་གནས་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ རྐྱེན་གཉེན་པོ་མེད་པར་གནས། །དངོས་མེད་བློ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །བྱ་རྩོལ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །དབྱེ་བསལ་རྩིས་གདབ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཀུན་ལྡན་གང་གིའང་རྣམ་པ་མེད། །ཅི་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་མེད་དང་། །མཚོན་མེད་དཔེ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་གསལ་དྭངས་འཛིན་རྟོག་མེད། །གཏིང་གསལ་མི་མངོན་ཁ་གསལ་གདངས། །སང་ངེ་ཕྱད་དེ་ཧང་ངེ་དྭངས་སང་ངེ་། །དངོས་པོ་ཅི་ལྟར་ཤར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། སྙིང་པོའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་
Chinese
萨（སམ།）！这样请问之后，导师对眷属们开示说：为了使智慧低下者生起欢喜，本初清净（ཀ་དག་，kadag，adi-śuddha，原始清净）的无实（དངོས་མེད，dngos med，abhāva，无有）无法指示。 然而对于迷惑愚昧不了解者，如同黑暗处的光明灯一样解说。在不可见、不显现的光明室中，没有无知的本初清净（ཀ་དག་，kadag，adi-śuddha，原始清净）、超离心识的实有。 在什么都没有，却显现一切的万有生起之状态中，无实的种种，二元不成立。在空明状态中，没有任何名称。有和没有，以及任何事物都不成立。平等和不平等，没有分别计算。无实自生状态，清净清净，明亮空旷，坦荡空旷，轻飘飘，光亮亮，亮堂堂。仅仅是名称而已，任何事物都不成立。细微且难以理解，非思非非思，超越思虑。最为秘密的无实空性（ཟང་ཀ་，zangka，śūnyatā，空性）此者，耳朵未曾听闻，舌头无法言说。心中未曾忆念，心里无法安放。智慧无法分析，超越意识的境界。未成为八识聚之境，没有意识的计算。未成为五根之境，超越对境。因为超越一切譬喻，所以无法指示。这样说了。 出自《虚空广阔续》，宣说无法表示无实的章节，即第三品。 之后金刚萨埵向薄伽梵秘密主请问：心髓的实相如何存在？这样请问之后，导师对眷属们开示说：心髓的实相无法表示。暂时以语言的明灯，为聚集信众的眷属们解说。心髓的实相如此存在：存在于本初清净空性（ཀ་དག་ཟང་ཀར，kadag zangkar，adi-śuddha śūnyatā，原始清净空性）中。存在于真实的无实（དངོས་མེད，dngos med，abhāva，无有）中。存在于无生中。存在于无灭中。存在于无二中。存在于大自解脱中。不存在原因、条件、对治。无实超越心识。存在于无为中。存在于无动摇中。不存在分别计算。不具备任何一切之相。什么都不是的无实，以及无法表示、超越譬喻。空性光明清澈，没有执着分别。深邃清澈，不可见，清晰明亮。明亮空旷，坦荡，轻飘飘，清澈明亮。事物无论如何显现，都不成立。这样说了。 出自《虚空广阔续》，宣说心髓实相的章节，即第四品。 之后金刚萨埵
English
Saṃ! After asking thus, the Teacher spoke to the assembly: For the sake of generating joy in those of inferior intellect, the primordially pure (ཀ་དག་，kadag，adi-śuddha，primordially pure) non-entity (དངོས་མེད，dngos med，abhāva，non-existence) cannot be shown. However, for those who do not understand delusion and ignorance, it is explained like a lamp illuminating a dark place. In the invisible, non-appearing light chamber, there is no unknowing primordial purity (ཀ་དག་，kadag，adi-śuddha，primordially pure), no object beyond mind. In the state of all-arising from nothingness, the various non-entities are not established as dual. In the empty-clear state, there is no name for anything. Neither existence nor non-existence, nor anything else, is established. There is no distinction or calculation of equality and inequality. The non-entity's self-arisen state is pure, pure, clear. Open, empty, bright, bright, radiant. It is merely a name; nothing is established. Subtle and difficult to understand, beyond thought and non-thought, beyond conception. This supremely secret non-entity emptiness (ཟང་ཀ་，zangka，śūnyatā，emptiness), the ear has not heard, the tongue cannot speak. The mind has not remembered, the heart cannot hold. Wisdom cannot analyze, it is beyond the realm of mind. It has not become the object of the eight consciousnesses; there is no calculation of consciousness. It has not become the object of the five senses; it is beyond the object. Because it is beyond all examples, it cannot be shown. Thus he spoke. From the Tantra of Vast Expanse of Space, the chapter showing that non-entity cannot be represented, is the third. Then Vajrasattva asked the Bhagavan, Lord of Secrets: How does the essence's reality abide? After asking thus, the Teacher spoke to the assembly: The essence's reality cannot be represented. For now, with the lamp of speech, I will explain to the assembly of gathered devotees. The essence's reality abides thus: It abides in the primordially pure emptiness (ཀ་དག་ཟང་ཀར，kadag zangkar，adi-śuddha śūnyatā，primordially pure emptiness). It abides in true non-entity (དངོས་མེད，dngos med，abhāva，non-existence). It abides without birth. It abides without cessation. It abides without duality. It abides in great self-liberation. It abides without cause, condition, or antidote. Non-entity is beyond mind. It abides without action. It abides without movement. There is no distinction or calculation. It does not possess the aspect of anything whatsoever. The non-entity that is nothing at all, and is unrepresentable and beyond example. Emptiness is clear and pure, without grasping or conception. Deeply clear, invisible, clearly bright. Clear, open, light, clear. No matter how things appear, they are not established. Thus he spoke. From the Tantra of Vast Expanse of Space, the chapter showing the essence's reality, is the fourth. Then Vajrasattva
Tibetan
དཔའ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །རྩལ་ཟེར་ཡན་ལག་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །འགག་མེད་ཡན་ལག་རྩལ་ཟེར་རྣམས། །ཤར་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བསམ་མི་ཁྱབ། །མདོ་ཙམ་འཁོར་ལ་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །རྒྱུ་རྐྱེན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡི། །མཁའ་ཀློང་གཞི་ནས་མ་འགགས་པས། །རྩལ་ཟེར་ཤེས་རིག་འོད་རླུང་ཤར། །ཅང་མེད་ངང་ལ་ཅིར་ཡང་ཤར། །དངོས་མེད་ངང་ལས་དངོས་ཀུན་ཤར། །ཡེ་མེད་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་ཤར། །སྐྱེ་མེད་ངང་ལས་ཡིད་རིག་ཤར། །འགག་མེད་ངང་ལས་སྒོ་གཉིས་ཤར། །ས་མ་ཟིན་པས་འཁོར་གསུམ་ཤར། །བརྡའ་མ་འཕྲོད་པས་འཁོར་གསུམ་ཤར། །རྩད་མ་ཆོད་པས་གཟུགས་ལྔར་འཁྲུལ། །ཀློང་དུ་མ་གྱུར་འགྲོ་དྲུག་འཁོར། །ཡེ་ཤེས་མ་ཤར་མ་རིག་ཤར། །གསལ་གདངས་མ་ཤར་མུན་པར་སྣང་། །བདེ་བ་མ་མྱོང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །ཡུལ་སེམས་དགག་བསྒྲུབ་གཟུང་འཛིན་དང་། །སྣང་བརྟགས་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་རྣམས། །བསམ་ལས་འདས་པ་བརྗོད་མི་རྫོགས། །རྩ་བ་མ་རིག་ང་བདག་དང་། །གཟུང་འཛིན་ཞེ་འདོད་བྱ་བཙལ་ཡིན། །ཡན་ལག་འགག་མེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་ཤར་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །ཡན་ལག་རྩལ་ཟེར་སྙིང་པོར་ཇི་ལྟར་ཐིམ། །ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །སྙིང་པོ་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ཀློང་རྣམ་དག་ཏུ། །འགག་མེད་རྩལ་ཟེར་རིག་ཡིད་སེམས་བློ་རྣམས། །རང་བྱུང་ངང་དྭངས་སྙིང་པོའི་ཀློང་དུ་ཐིམ། །སྙིང་པོ་ཡན་ལག་འཕྲང་རྩལ་རང་ས་ཟིན། །འཁྲུལ་ཆོད་རྒྱས་ཐེབས་སྙིང་པོའི་ཀློང་དུ་གྱུར། །ཡིད་སེམས་དྲན་རིག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་རྩད་བཅད། །གསལ་དག་ལ་བཟླ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོལ་མེད་པར། །འཁྲུལ་ཆོད་མུན་པ་སངས་ནས་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་རྩལ་ཟེར་ཤེས་རིག་དྲན་རྟོག་ཇི་སྙེད་མ་ལུས་པ་སྙིང་པོའི་ཀློང་དུ་འུབ་ཆུབ་ཡོངས་བསྡུས་སུ་ཐིམ་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །དུག་གསུམ་རྩད་ནས་ཇི་ལྟར་གཅད། །ཅེས་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །དུག་གསུམ་ངོ་ཤེས་རྩད་ནས་བཅད། །སྤང་སྦྱང་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་འབྱེད་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེ་སྡང་འོད་གསལ་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ། །འདོད་ཆགས་གསལ་དག་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ངོ་ཤེས་རྩད་གཅོད་གདེང་ལྡན་ན། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། དུག་གསུམ་རྩད་ནས་གཅད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །སྟོན་པས་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །འཁོར་བ་རུ་ནི་ཇི་ལྟར་བཟློག །ཅེས་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀ་དག་ཡེ་མེད་གདོད་དག་པ། །དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་འཁོར་བར་འཁྱམས། །ཀ་དག་དོན་རྟོགས་མྱ་ངན་འདས། །དངོས་མེད་ཀ་དག་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ང་བདག་གཟུང་འཛིན་སེམས་ཅན་ནོ། །དངོས་མེད་གཅིག་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་ལས་མེད། །རྟོགས་པ་མྱང་འདས་མ་རྟོགས་འཁོར། །ཀ་དག་ཀློང་ལ་གཉིས་ཀ་མེད། །འཁོར་བར་ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་ནི། །མེ་ཡི་ཁྱོ་ལ་མུན་པའི་ཆུང་། །ཕག་པའི་ཡབ་ལ་ཁྱི་ཡི་ཡུམ། །བྱ་སྤྲུལ་ཁྲ་དང་སྤྲེའུའི་བུ། །མཚོ་ཁོལ་མེ་འབར་རྭ་ཆེན་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་དཔའ་བོ་ཡིས། །འཁོར་བའི་རུ་བཟློག་དམག་དཔུང་ འཇོམས། །དོན་གཅིག་དངོས་མེད་ཀ་དག་གིས། །ཤེས་རབ་རལ་གྲི་མདའ་གཞུ་ཐོགས། །ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་གཡུལ་ངོ་བཟློག །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཐུབ་ཆེན་གྱིས། །མི་ཤེས་འཁོར་བའི་དགྲ་དཔུང་འཇོམས། །ཉི་ཟླ་འབར་བའི་སྒྲོན་མེ་ཡིས། །མུན་པའི་ཆུང་མ་བརླག་པར་བྱེད། །གཡོ་རྩོལ་མེད་པའི་རྦ་རླབས་ཀྱིས། །མེ་ཡི་ཁྱོ་བོ་རྩད་ནས་བཅད། །ཤེས་རབ་རལ་གྲིས་ཁྱི་ཕག་བསད། །རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདའ་གཞུ་ཡིས། །བྱ་སྦྲུལ་ཁྲ་དང་སྤྲེའུ་བསད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སྡུག་བསྔལ་གཅོད། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་ལྔས། །འཁོར་བ་རུ་བཟློག་སྐུ་ལྔར་བསྒྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། འཁོར་བ་རུ་བཟློག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ། །འགྲོ་དྲུག་གཡང་ས་ཇི་ལྟར་གཅད། །ཅེས་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀ་དག་དངོས་མེད་ཅང་མེད་ལས། །དེ་མ་རྟོགས་པས་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ། །དངོས་མེད་མ་རྟོགས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས། །དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས་བཙོ་སྲེག་བྱེད། །བརྒྱད་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་མེད་མྱོང་། །དངོས་མེད་མ་རྟོགས་སེར་སྣ་སྐྱེས། །ཡི་དྭགས་གནས་སྐྱེས་བཀྲེས་སྐོམ་སྡུག །སྒྲིབ་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་མེད་མྱོང་། །ཀ་དག་མ་རྟོགས་གཏི་མུག་སྐྱེས། །བྱོལ་སོང་གནས་སྐྱེས་གླེན་ལྐུགས་མྱོང་། །རྐང་མངས་རྐང་གཉིས་རྐང་བཞི་དང་། །རྐང་མེད་ལ་སོགས་བསམ་ལས་འདས། །དངོས་པོ་མེད་ལས་ཕྲག་དོག་སྐྱེས།
Chinese
勇猛者请问世尊秘密主，支分力光如何显现？ 世尊对眷属开示道：无碍支分力光，显现方式多种多样，不可思议。略为眷属宣说，请谛听。 因缘变异皆无有，虚空界本无阻碍，力光觉智光风显。 无所有中一切显，无实有中诸法显，无生有中种种显，无生中意识显。 无碍中二门显，地未稳固三界显，义未通达三界显，根未断绝错觉五蕴。 未成空性六道转，智慧未生无明生，光明未现金刚黑暗显。 未尝安乐苦受生，境心断立取舍执，现相执着贪嗔等，思议难及言难尽。 根本无明我执生，能取所取贪欲行，支分无碍不可思。 如是说。支分显现之品第五。 之后金刚萨埵请问世尊秘密主，支分力光如何融入心要？ 世尊对眷属开示道：心要法界虚空界清净中，无碍力光觉意识心意等，自生本净融入心要界。 心要支分道力自位持，错觉解脱增长心要界，意识心意诸念断绝，明净无作因缘力。 错觉解脱黑暗破晓成正觉。 如是说。支分力光觉智忆念凡所有，无余融入心要界之品第六。 之后金刚萨埵请问世尊秘密主，如何从根断绝三毒？ 世尊对眷属开示道：认识三毒即从根断绝，非是断除转变。 愚痴无别法身，嗔恚光明报身，贪欲清净化身。 若能认识根源断，三时诸佛三身圆满。 如是说。
Chinese
完成。出自《虚空广阔续》，斩断三毒之品第七。 然后金刚萨埵问世尊秘密主：“轮回如何能被遣返？” 世尊对眷属开示：“原始清净，本初清净。 不证悟它，便在轮回中漂泊。证悟原始清净之义，便超越痛苦。 无实性的原始清净即是佛陀。我执、能取所取即是众生。 于一无实性，有轮回与涅槃二者。唯有证悟与不证悟二者。 证悟即涅槃，不证悟即轮回。于原始清净之界，二者皆无。 堕入轮回的体性是：火的丈夫是黑暗的妻子。 猪的父亲是狗的母亲。鸟化为鹰，猴子的儿子。 沸腾的海水，燃烧的火焰，生出巨大的角。” 如是说。无生原始清净的勇士，遣返轮回的军队，摧毁。 以一义无实性的原始清净，手持智慧宝剑、弓箭。 遣返烦恼不识的战场。大雄猛者以大雄猛，摧毁不识轮回的敌军。 以日月燃烧的明灯，摧毁黑暗的妻子。 以无有勤作的波涛，从根斩断火的丈夫。 以智慧宝剑杀死狗和猪。以大金刚的弓箭，杀死鸟、蛇、鹰和猴子。 以大乘断除痛苦。自性、本体、大悲三者。 功德、事业、无碍五者。遣返轮回，转为五身。 如是说。出自《虚空广阔续》，遣返轮回之品第八。 然后，萨埵金刚问薄伽梵秘密主：“如何斩断六道悬崖？” 世尊对眷属开示：“从原始清净、无实性、一无所有中，因不证悟它，而迷惑于六道。 因不证悟无实性而生嗔恨，生于地狱，遭受煎熬。 经历八热地狱和八寒地狱的无尽痛苦。因不证悟无实性而生悭吝。 生于饿鬼道，遭受饥渴之苦。经历三障的无尽痛苦。因不证悟原始清净而生愚痴。 生于畜生道，经历愚笨喑哑。多足、两足、四足，以及无足等，不可思议。 从无有事物中生嫉妒。
English
Completed. From the Tantra of Vast Expanse of Sky, the seventh chapter: Cutting Off the Three Poisons. Then Vajrasattva asked the Lord of Secrets, the Teacher: "How can samsara be turned back?" The Teacher then spoke to the assembly: "Primordial purity, originally pure. Not realizing this, one wanders in samsara. Realizing the meaning of primordial purity, one transcends suffering. The non-substantial primordial purity is Buddhahood itself. The self-grasping, the grasper and the grasped, are sentient beings. In one non-substantiality, there are two: samsara and nirvana. There are only two: realization and non-realization. Realization is nirvana, non-realization is samsara. In the expanse of primordial purity, there are neither. The nature of falling into samsara is: the husband of fire is the wife of darkness. The father of the pig is the mother of the dog. The bird transforms into a hawk, the son of the monkey. Boiling ocean water, burning flames, growing great horns." Thus he spoke. The unborn, primordially pure hero, turns back the army of samsara, destroys it. With the one meaning, the non-substantial primordial purity, holding the sword of wisdom, the bow and arrow. Turning back the battlefield of ignorance and affliction. The Great Conqueror, with great might, destroys the enemy forces of ignorant samsara. With the lamp of the burning sun and moon, he destroys the wife of darkness. With the effortless waves, he cuts off the husband of fire from the root. With the sword of wisdom, he kills the dog and the pig. With the bow and arrow of the Great Vajra, he kills the bird, the snake, the hawk, and the monkey. With the Great Vehicle, he cuts off suffering. The three: nature, essence, and great compassion. The five: qualities, activities, and unobstructedness. Turning back samsara, transforming into the five bodies. Thus he spoke. From the Tantra of Vast Expanse of Sky, the eighth chapter: Turning Back Samsara. Then, Sattva Vajra asked the Bhagavan, Lord of Secrets: "How to cut off the precipice of the six realms?" The Teacher spoke to the assembly: "From primordial purity, non-substantiality, nothingness, by not realizing it, one is deluded in the six realms. By not realizing non-substantiality, anger arises, born in hell, suffering roasting and burning. Experiencing endless suffering of the eight hot hells and eight cold hells. By not realizing non-substantiality, miserliness arises. Born in the realm of hungry ghosts, suffering hunger and thirst. Experiencing endless suffering of the three obscurations. By not realizing primordial purity, ignorance arises. Born in the animal realm, experiencing foolishness and dumbness. Many-legged, two-legged, four-legged, and legless, etc., are inconceivable. From the absence of things, jealousy arises.