Tibetan
་བརྗོད་པས་ཆུ་མི་མྱོང་། །ཆུ་འདོད་བརྗོད་པས་ཕྲད་པར་ངེས། །དེ་བཞིན་དངོས་མེད་དོན་འདོད་ལ། །དངོས་པོར་བསྟན་པས་མི་རྟོགས་འགྱུར། །དངོས་མེད་བསྟན་པས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་། །དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ལ་བཤད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གོ་བར་ཟུངས། །མཚོ་ལ་དར་ཆགས་ཞིང་ས་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་གསེར་དང་བཞི། །གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་མཚོན་དཔེར་གསུངས། །མཚོ་ལ་དར་ཆགས་དུས་ཉིད་དུ། །འབར་འབུར་མཐོ་དམན་སྒང་གཤོང་མེད། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །གཞི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། །ཁྱབ་པའི་གཞི་དང་གནས་པའི་གཞི། །གཡོ་བའི་གཞི་དང་འབྱུང་བའི་གཞིའོ། །མཚོ་ལ་དར་ཆགས་དཔེ་བཞིན་དུ། །གནས་པའི་གཞི་ཡང་འདི་ལྟར་གནས། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་སངས་རྒྱས་མིན། །འཁོར་བ་མ་ཡིན་མྱང་འདས་མིན། །མ་རིག་མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་མིན། །རྣམ་རྟོག་མ་ཡིན་ཆོས་ཉིད་མིན། །བདེ་བ་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་མིན། །མཚོན་མེད་ཚིག་མེད་མིང་བརྗོད་མེད། །བསྟན་མེད་སྟོན་མེད་ཉན་པ་མེད། །སྨྲར་མེད་དམིགས་མེད་བརྟགས་པ་མེད། །སྣང་མེད་སྲིད་མེད་ཆགས་པ་མེད། །ཡུལ་མེད་སེམས་མེད་དབྱེ་བསལ་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་ཕྱེ་བ་མེད། །ཕྱི་མེད་ནང་མེད་གཟུང་འཛིན་མེད། །དགྲ་མེད་གཉེན་མེད་ཕྱོགས་རིས་མེད། །ཕ་མེད་མ་མེད་སྐྱེས་པ་མེད། །ཡུལ་མེད་གནས་མེད་ཆགས་པ་མེད། །བཅུད་མེད་སྣོད་མེད་འཁོར་བ་མེད། །དབུས་མེད་མཐའ་མེད་ཕྱོགས་མཚམས་མེད། །དཀར་མེད་ ནག་མེད་ཁ་དོག་མེད། །དེ་དག་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིག་མེད་ཡིད་མེད་སེམས་པ་མེད། །དམིགས་མེད་གཏད་མེད་ཆགས་ཞེན་མེད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ངོ་བོ་དེ། །ཡིད་ལ་བྱར་མེད་རྩིས་གདབ་མེད། །བློ་ཡིས་བཅོས་མེད་སེམས་ལ་གཞག་ཏུ་མེད། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བཏགས་པ་མེད། །བསྟན་བྱ་སྟོན་བྱེད་བཏགས་པ་མེད། །ཚིག་དང་ཡི་གེའི་མཐའ་ལས་འདས། །ཚོགས་བརྒྱད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་གནས་ལུགས་དང་། །མ་རིག་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པར་གནས། །འཆར་སྒོ་འཁྲུལ་སྒོ་མཉམ་པར་གནས། །རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པར་གནས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མཉམ་པར་གནས། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་མཉམ་པར་གནས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་གནས། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་གནས་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱབ་པའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཏིལ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན། །ཡ་ཐ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །མ་ཐ་དམྱལ་བའི་འཇིག་ཚོགས་རྣམས།
Chinese
言说不能解渴，想喝水，说喝水一定能碰到水。同样，对于想要了解无实义的人，用有实之物来教导，反而不能理解。用无实之物来教导，才能领悟不生之理。同样，事物的实相，也要结合比喻和意义来解说。请领会金刚萨埵的意义。如海面上的平静、田地、国王的宝库和黄金这四者，被说成是象征基础实相的例子。海面平静之时，没有凸起、凹陷、高低、山丘和洼地，处于平等的状态。基础有四种形态：遍布的基础、安住的基础、变动的基础和生起的基础。就像海面平静的比喻一样，安住的基础也如此安住：不是众生，不是佛；不是轮回，不是涅槃；不是无明，不是智慧；不是分别念，不是法性；不是快乐，不是痛苦；没有象征，没有言辞，没有名称，没有表达；没有教导，没有示现，没有听闻；不可说，没有目标，没有思虑；没有显现，没有存在，没有执着；没有对境，没有心，没有分别；没有我，没有所有，没有区分；没有内外，没有能取所取；没有敌人，没有朋友，没有偏袒；没有父母，没有出生；没有处所，没有住处，没有执着；没有精华，没有容器，没有轮回；没有中心，没有边际，没有方向。没有白色，没有黑色，没有颜色。对于所有这些，没有知，没有意，没有心；没有目标，没有指向，没有执着。那超越言说、思虑、表达的自性，无法用心去造作，无法计算，无法用理智去改造，无法用心去安住。所有这些的自性，就是事物的本性实相。没有佛，没有众生的标签；没有能教，没有所教的标签；超越了语言文字的界限。八识聚非其境之实相，无明与智慧平等存在，显现之门与迷惑之门平等存在，分别念与法性平等存在，佛与众生平等存在，轮回与涅槃平等存在，快乐与痛苦平等存在，处于平等的状态。这就是所谓的安住的基础。遍布的基础是这样的：就像油遍布在芝麻中一样，从最上的胜者坛城，到最下的地狱世界。
English
Saying doesn't quench thirst. Wanting to drink water, saying 'drink water' will surely lead to encountering water. Similarly, for those who want to understand the meaning of non-existence, teaching with existent things will not lead to understanding. Teaching with non-existent things will lead to understanding the unborn. Likewise, the reality of things should be explained by combining examples and meanings. Please grasp the meaning of Vajrasattva. The calmness of the ocean, the field, the king's treasury, and gold are said to be examples symbolizing the basis of reality. When the ocean is calm, there are no protrusions, depressions, highs and lows, hills and valleys, it exists in a state of equality. There are four aspects of the basis: the pervasive basis, the abiding basis, the moving basis, and the arising basis. Just like the example of the calm ocean, the abiding basis also abides in this way: It is not sentient beings, not Buddha; not samsara, not nirvana; not ignorance, not wisdom; not conceptual thought, not dharmata; not happiness, not suffering; without symbols, without words, without names, without expressions; without teaching, without showing, without hearing; unspeakable, without object, without thought; without appearance, without existence, without attachment; without object, without mind, without distinction; without self, without possession, without division; without inside, without outside, without grasper and grasped; without enemy, without friend, without partiality; without father, without mother, without birth; without place, without dwelling, without attachment; without essence, without container, without samsara; without center, without edge, without direction. Without white, without black, without color. For all these, there is no knowing, no mind, no thought; no object, no pointing, no attachment. That nature beyond speech, thought, and expression, cannot be made with the mind, cannot be calculated, cannot be modified by reason, cannot be placed in the mind. The nature of all these is the reality of the nature of things. There is no label of Buddha, no label of sentient beings; no label of teacher, no label of taught; it transcends the limits of language and letters. The reality where the eight consciousnesses are not their objects, ignorance and wisdom exist equally, the door of appearance and the door of delusion exist equally, conceptual thought and dharmata exist equally, Buddha and sentient beings exist equally, samsara and nirvana exist equally, happiness and suffering exist equally, existing in a state of equality. This is called the abiding basis. The pervasive basis is like this: just as oil pervades sesame seeds, from the highest mandala of the victorious ones to the lowest assemblies of hell.
Tibetan
།སྐྱེ་འགྲོའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པའོ། །དེ་ནི་ཁྱབ་པའི་གཞི་རུ་གསུངས། །གཡོ་བའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྔོན་གནས་གཞི་ལ་ཐོག་མར་གཡོས། །ཐོག་མའི་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་གཡོས། །ཡེ་ནས་གཞི་ལ་རང་བཞིན་གཡོས། །རང་བཞིན་གཞི་ལ་ཁྱབ་གཞི་གཡོས། །ཁྱབ་པའི་གཞི་ལ་ཡེ་རླུང་གཡོས། །ཡེ་རླུང་གཞི་ལ་ཐོ་ལོང་གཡོས། །དེ་ནི་གཡོ་བའི་གཞི་རུ་གསུངས། །འབྱུང་བའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡེ་རླུང་ཐོལ་ལོ་དེ་ལས་ནི། །བག་ཙམ་འགྱུ་བའི་ཆ་རུ་བྱུང་། །དེ་ལས་ཡིད་ཙམ་འགྱུ་བ་བྱུང་། །དེ་ལས་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་། །དེ་ལས་ཀུན་གཞི་སྤྱི་ཁྱབ་བྱུང་། །དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་བྱུང་། །དེ་ལས་འོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གྱུར། །འོད་ལ་མ་འགགས་ཟེར་ཤར་བས། །རྩལ་སྣང་ཡན་ལག་བུ་རུ་གྱུར། །རྩལ་སྣང་གཞན་དུ་མ་ཆགས་ཏེ། །སླར་ལ་འོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིམ། །འོད་ལ་སྣང་གསལ་བུ་ཐིམ་པས། །མ་བུ་དབྱེར་མེད་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཐོག་མའི་རང་སར་རང་ཐིམ་པས། །འོད་དང་ཟེར་འཕྲད་རང་ས་ཟིན། །འཁྲུལ་ཆོད་སྐྱེ་མེད་རྒྱ་ཡིས་ ཐེབས། །སྙིང་པོ་ཀློང་ནས་ཤར་བ་ཡིན། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་སངས་རྒྱས། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོལ་བསྒྲུབ་མ་བྱས་པར། །ཤུགས་འབྱུང་ཐོག་མ་ཡེ་སངས་རྒྱས། །དཔེར་ན་རིན་ཆེན་གསེར་བཞིན་དུ། །ཀུན་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་མ་དང་འཕྲད་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་རང་ས་ཟིན་པ་དང་། །འགྱུར་མེད་རྒྱ་ཡིས་ཐེབས་དང་ལྔས། །བརྗོད་པ་མེད་དབྱིངས་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཐོག་མ་གཞི་ཡི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་བཞིན། །ནོར་རྫས་ཆེ་བ་འབྱུང་ལ་ཆུང་བའང་འབྱུང་། །རིན་ཆེན་གསེར་དང་གཡུ་ཡང་འབྱུང་། །འབྲས་ཀྱང་འབྱུང་ལ་སྲན་མ་འབྱུང་། །རིན་ཐང་ཆེ་འབྱུང་ཆུང་བ་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞི་མཛོད་ཆེན་ནས། །མ་རིག་འབྱུང་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་ལ་སེམས་ཅན་འབྱུང་། །འཁོར་བ་འབྱུང་ལ་མྱང་འདས་འབྱུང་། །རྣམ་རྟོག་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་། །བདེ་བ་འབྱུང་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །དགའ་བ་འབྱུང་ལ་མི་དགའ་འབྱུང་། །ང་བདག་འབྱུང་ལ་བདག་མེད་འབྱུང་། །ཡུལ་སེམས་འབྱུང་ལ་གཉིས་མེད་འབྱུང་། །ཕྱོགས་རིས་འབྱུང་ལ་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་། །དེ་སོགས་འབྱུང་བའི་གཞི་རུ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣང་གསལ་སྤུ་གྲི་འབར་བས་འཁྲུལ་སྣང་རྩད་ནས་གཅོད་པ་ནམ་མཁའ་ད
Chinese
被众生之形所包含，普遍存在于一切之中。这就是所谓的遍在之基。动摇之基是这样的：在先存之基上最初动摇，在最初之基上本来动摇，在本来之基上自性动摇，在自性之基上遍基动摇，在遍在之基上原始风动摇，在原始风之基上托隆动摇。这就是所谓的动摇之基。生起之基是这样的：从原始风托洛中，生起稍微流动的分，从那之中生起稍微的意，从那之中生起光芒之相，从那之中生起普基总遍，从那之中生起生起的自性，从那之中转变成光之相。光芒不间断地发出光芒，成为能力显现的支分。能力显现不形成其他，又融入光芒之中。光芒中显现明亮之子融入，母子无别本来成佛。在最初的自地上自身融入，光和光芒相遇占据自地。以不欺骗、无生的封印来封印，从心髓之中显现。普贤王如来本来成佛。不作因缘勤奋，自然生起本来成佛。譬如珍贵的黄金一样，恒常不变地存在。像这样，以四种生起，融入生起之母，融入智慧虚空，与法性之母相遇，占据无生自地，以不变的封印来封印这五种，无言之界显现成佛。是最初之基的佛。譬如国王的宝库一样，出现大的财物也出现小的，出现珍贵的黄金和玉，出现稻米也出现豆类，出现价值大的也出现小的。同样，从普基大宝藏中，出现无明也出现智慧，出现佛也出现众生，出现轮回也出现涅槃，出现分别念也出现法性，出现安乐也出现痛苦，出现喜悦也出现不喜悦，出现我执也出现无我，出现境和心也出现无二，出现偏袒也出现无偏袒。这些等等是所谓的生起之基。如是说。珍宝明亮的光芒之剑彻底斩断错觉显现，虚空。
English
Contained by the form of beings, it universally abides in all. This is said to be the basis of pervasion. The basis of movement is as follows: On the pre-existing basis, it initially moves. On the initial basis, it inherently moves. On the inherent basis, nature moves. On the basis of nature, the pervasive basis moves. On the pervasive basis, primordial wind moves. On the basis of primordial wind, tholongs move. This is said to be the basis of movement. The basis of arising is as follows: From the primordial wind thol, a slightly moving part arises. From that, a slight mind arises. From that, it arises in the form of rays. From that, the universal ground of all arises. From that, the nature of arising arises. From that, it transforms into the form of light. When unobstructed rays of light shine forth, it becomes the branch of skillful appearance. Skillful appearance does not form into something else, but dissolves back into the light. When the clear light of the child dissolves into the light, mother and child are inseparable, and one is primordially enlightened. When one dissolves into one's own place of origin, light and rays meet and one takes hold of one's own ground. Sealed with the seal of non-deception and non-arising, it arises from the heart essence. Kuntuzangpo (Samantabhadra) is primordially enlightened. Without effort or cause, spontaneously arising, one is primordially enlightened. Like precious gold, it remains unchanging in all ways. Thus, with the four arisings, merging into the mother of arising, dissolving into the space of wisdom, meeting with the mother of dharmata, taking hold of one's own ground of non-arising, and sealed with the seal of immutability, with these five, the inexpressible realm is manifestly enlightened. It is the primordial Buddha of the ground. Like a king's treasury, large and small treasures appear. Precious gold and turquoise appear. Rice and beans appear. Things of great and small value appear. Similarly, from the great treasury of the universal ground, ignorance and wisdom arise. Buddhas and sentient beings arise. Samsara and nirvana arise. Discursive thoughts and dharmata arise. Happiness and suffering arise. Joy and displeasure arise. Ego and non-ego arise. Objects and mind arise, and non-duality arises. Bias and non-bias arise. These and so forth are said to be the basis of arising. Thus it is said. The blazing jewel-like light-sword that completely severs the root of illusory appearances, the sky.