Tibetan
ཐེག་ཆེན་ལྟ་ཁྲིད་བདེན་གཉིས་རབ་ཏུ་གསལ་བ། ཐེག་ཆེན་ལྟ་ཁྲིད་བདེན་གཉིས་རབ་ཏུ་གསལ་བ། ཐེག་ཆེན་ལྟ་ཁྲིད་བདེན་གཉིས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང༌། ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཆོས་གཉིས། དང་པོ་ལའང་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་གནས་ལུགས་དང༌། ཤེས་པ་རང་གི་གནས་ལུགས་གཉིས། དང་པོ་ལའང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པ་ནས་ས་བཅུའི་རྗེས་ཐོབ་མན་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། དེ་ལའང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་ཡང་དག་གཉིས་ལས། ལས་དང་པོ་པ་མན་ཆད་ལ་སྣང་ཚད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ། མོས་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པའི་རྩིས་ཟིན་པའི་དུས་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ། མ་ཟིན་དུས་ན་ལོག་རྫོབ་ཡིན། ས་ཐོབ་ནས་ཡིད་ལ་སྣང་ཚད་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། སྣང་ཙམ་མ་འགགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྫུན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟིགས་པས་སོ། །ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུའི་བར་གྱི་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྔར་དངོས་འཛིན་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤང་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་གླ་རྩིའི་སྣོད་ཀྱི་དྲི་དང་འདྲ། བག་ཆགས་རྩད་ནས་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་དོན་དམ་པར་སྤྲོས་བྲལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཐ་མལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ནི་ལོག་རྫོབ་ཡིན། དེའི་གཉེན་པོར་དག་པའི་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར༌། བསྒྱུར་ནས་སྒོམ་པ་སོགས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་ཀྱང༌། དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱི་དང༌། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་གྱི་འམ། ཡང་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲོ་འདོག་ཆོད་པའི་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ། སོ་སྐྱེས་དོན་སྤྱི་རྗེས་དཔག་གི་དང༌། འཕགས་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དང༌། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་སྣང་ལུགས་གསུམ་ཡོད་དེ། སྣང་བ་རང་རྒྱུད་པར་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་སྟེ། དེ་ལ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཟེར། སྣང་བ་རྫུན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཞེན་པ་མེད་པ་འཕགས་པའི་ས་སྟེ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ། སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེན་མི་ཞེན་གྱི་རྩིས་གདབ་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟེ། དེ
Chinese
大乘见导二谛极明。 大乘见导二谛极明。 名为大乘见导二谛极明之论著。 欲解脱者所应了悟之法与，所应修持之法二者。初者亦有，所知总体的实相与，知者自体的实相二者。初者亦有，世俗谛与胜义谛二者。初者是：总的来说，从无间地狱乃至十地后得位以下的一切显现皆是世俗谛。其中亦有颠倒的世俗谛与真实的世俗谛二者。对于最初的业行者以下者，所显现的一切都是颠倒的世俗谛。对于具信行者等，在已确定证悟之时，一切显现皆是真实的世俗谛。未确定之时则是颠倒的世俗谛。获得圣地后，心中所显现的一切皆是真实的世俗谛。仅仅是显现而未断绝，故而是世俗谛，并且亲眼见到那本身是虚假的。从初地到十地之间的显现，也是因为先前长期习惯于实执的习气未断除而产生的，如同麝香容器的气味。完全断除习气的佛陀没有任何显现，而是安住于胜义谛的离戏之中。对于普通的情器世间执着为实有则是颠倒的世俗谛。为了对治它，将清净的本尊和宫殿观想为如幻， 转变后修持等是真实的世俗谛。第二，胜义谛的自性是法界离戏。虽然其自性无有差别，但从是否现证的角度来区分，有自性本然的，以及现证此性的；或者说，有通过闻思断除增益的，以及瑜伽士所体验的；或者说，有凡夫通过总相进行后推测的，以及圣者以自证现量所见的胜义谛。这又分为名相的胜义谛与非名相的胜义谛。这二谛有三种显现方式：显现为自性存在且伴随执着的是凡夫地，这被称为颠倒的世俗谛。认识到显现是虚假的且没有执着的是圣者地，这被称为真实的世俗谛。既没有显现也没有不显现，并且远离执着与不执着的计较的是佛陀地，这
English
The Clear Elucidation of the Two Truths in the Mahayana View. The Clear Elucidation of the Two Truths in the Mahayana View. This is the treatise called "The Clear Elucidation of the Two Truths in the Mahayana View." For those who desire liberation, there are two types of dharma to be understood and practiced. The first type includes both the general nature of knowable things and the nature of consciousness itself. The first of these also includes the two truths: conventional truth and ultimate truth. The first of these is that all appearances, from the Naraka hell up to the post-attainment of the tenth bhumi, are conventional truth. This includes both false and true conventional truths. For beginners and those below, all appearances are false conventional truth. For those with faith and practice, when the calculation of realization is complete, all appearances are true conventional truth. When it is not complete, it is false conventional truth. Once the bhumis are attained, all appearances in the mind are true conventional truth. Because appearance has not ceased, it is conventional truth, and because it is seen directly as false. The appearances from the first to the tenth bhumi are produced by the unabandoned habit of long-standing clinging to reality, like the scent of a musk container. For the Buddha, who has completely abandoned habits, there are no appearances, and he abides in the ultimate truth of non-proliferation. Clinging to the ordinary world of beings and environment as real is false conventional truth. As an antidote to this, meditating on pure deities and palaces as illusions is true conventional truth. Secondly, the nature of ultimate truth is the dharmadhatu free from elaboration. Although its nature is undifferentiated, it can be divided according to whether it is manifest or not. There is the ultimate truth of inherent nature, and the ultimate truth of realizing that nature. Or, there is the ultimate truth of cutting off the imputations of hearing and thinking, and the ultimate truth experienced by yogis. Or, there is the ultimate truth inferred by ordinary beings through generalities, and the ultimate truth seen directly by noble ones through self-awareness. This is also said to be the ultimate truth of names and the ultimate truth without names. These two truths have three ways of appearing: appearing as self-existent and with attachment is the ground of ordinary beings, which is called false conventional truth. Realizing that appearances are false and without attachment is the ground of noble ones, which is called true conventional truth. There is neither appearance nor non-appearance, and it is free from the calculation of attachment and non-attachment, which is the ground of the Buddha.
Tibetan
་ཀ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ལ་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་ཡོད། །བར་མ་ལ་སྣང་ཙམ་ལས་ཞེན་པ་མེད། །ཕྱི་མ་ལ་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །དེ་གསུམ་ཡང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང༌། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ ཤེས་པ་དང༌། །དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཤེས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བརྟག་དཔྱད་ལ་རགས་ལས་སོ། །འཕགས་པས་ནི་མངོན་སུམ་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཤེས་མི་ཤེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང༌། དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཤེས་པའམ་རྟོགས་པ་སོགས་སུ་བཏགས་སོ། །མཐར་ཐུག་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཡོད་ཡོད་པོ་དང༌། དོན་དམ་གྱིས་ཞེས་མེད་མེད་པོར་བརྟགས་པ་དབུ་མའི་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣལ་མ་གཅིག་རྟོགས་པའི་དུས་རང་ནས་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བདེན་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའང༌། རེ་ཞིག་ཤེས་ངོ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་ངོ་ལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས། འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་ཤེས་ངོ་ལ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་མེད་པ་རང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དོན་དམ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་ པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །དོན་ལ་ཤེས་བྱའི་གཤིས་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་གདགས་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་རུ་མེད། མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལའང་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད། ད་ལྟར་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ལ་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཆ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་སུ་བཏགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཀྱང༌། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རང་གི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དུ་ལུས་ནས
Chinese
被称为胜义谛。其中，最初有显现和执着两者，中间只有显现而没有执着，最后显现和执着两者都没有。这三种分别是颠倒的意识、世俗意识的意识和胜义意识的意识。普通人的世俗意识的智慧依赖于分析研究，圣者则是现量的。胜义谛的法界中没有知与不知的说法，但对它的领悟则被称为知或证悟等。最终要证悟二谛无别，如果将世俗谛视为实有，将胜义谛视为全无，那就不会成为中观的见解。因为在证悟真实世俗谛的那一刻，自然会远离有无、常断等一切边见，从而将二谛融为一体。如《母经》所说：何为世俗谛的真如，即是胜义谛的真如。之所以分为二谛，只是暂时针对能知和所知两者，为了便于理解而安立的。也就是说，在迷惑的能知上显现各种事物，这被称为世俗谛；在迷惑消失的能知上，连微尘许的事物都没有，甚至连没有本身也无法确定，因此被称为胜义谛。如云：何时有与无，不存于心前，彼时无他相，无相而寂灭。实际上，对于所知之究竟自性，离戏大空性的法界而言，没有成立二谛分别的基础，因此无法进行分别。对于达到究竟的佛陀的意境而言，也没有二谛的分别。即使是现在的错觉显现，二谛也没有成立为各自独立的，而是安住于显空无别、觉空无别之中。如此证悟或领悟，即是佛陀的意境，是法性二元的智慧。正确地了解二谛各自的特点，并且将二者融为一体，这被称为双运无二智慧和不住涅槃等。如此，即使了解了所知之境的总体实相，如果没有了解能知之识的自身实相，那么一切法都将停留在所知的境界中。
English
It is called ultimate truth. Among them, the first has both appearance and attachment, the middle has only appearance without attachment, and the last has neither appearance nor attachment. These three are the consciousness of delusion, the consciousness of conventional consciousness, and the consciousness of ultimate consciousness. The wisdom of ordinary people's conventional consciousness relies on analysis and research, while that of noble ones is direct perception. In the realm of ultimate reality, there is no talk of knowing or not knowing, but the realization of it is called knowing or realization, etc. Ultimately, one must realize the inseparability of the two truths. If one regards conventional truth as truly existent and ultimate truth as completely non-existent, then it will not become the view of the Middle Way. Because at the moment of realizing the true conventional truth, one will naturally be free from all extremes of existence and non-existence, permanence and annihilation, and thus integrate the two truths. As the Mother Sutra says: What is the suchness of conventional truth is the suchness of ultimate truth. The division into two truths is only a temporary establishment for the sake of easy understanding, based on both the knower and the known. That is to say, the appearance of various things on the deluded knower is called conventional truth; on the deluded knower where delusion has ceased, there is not even a particle of things, and even non-existence itself cannot be determined, therefore it is called ultimate truth. As it is said: When existence and non-existence, do not abide before the mind, at that time there is no other aspect, without aspect, it is completely pacified. In reality, for the ultimate nature of the knowable, the realm of reality of great emptiness free from elaboration, there is no basis for establishing the distinction between the two truths, therefore there is no distinction. For the intention of the Buddha who has reached the ultimate, there is also no distinction between the two truths. Even in the current illusory appearance, the two truths are not established as independent of each other, but abide in the inseparability of appearance and emptiness, and the inseparability of awareness and emptiness. Such realization or understanding is the intention of the Buddha, the wisdom of the non-duality of Dharma nature. Correctly knowing the respective characteristics of the two truths and integrating them into one is called the non-dual wisdom of union and non-abiding Nirvana, etc. Thus, even if one understands the overall reality of the knowable object, if one does not understand the self-reality of the knowing consciousness, then all phenomena will remain in the realm of the knowable.