Tibetan
ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་གདོལ་བའི་དྲང་སྲོང་གི་གཏམ་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་གདོལ་བའི་དྲང་སྲོང་གི་གཏམ་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་གདོལ་བའི་དྲང་སྲོང་གི་གཏམ་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ། ན་མོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡེ། །གང་གིས་ཁམས་གསུམ་ཁམ་ཟས་སུ། །བྱེད་པ་འཇིགས་བྱེད་དུས་ཞེས་བྱ། །དུས་ཀྱང་འཇོམས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །སྒྲ་དང་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་ནས། །གཏུམ་པོ་དུལ་བའི་ཚུལ་འཛིན་ཅིང་། །འབར་བ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཅན། །གདོལ་བའི་དྲང་སྲོང་དེ་གནས་ཏེ། །དེ་ཡི་མིང་ནི་ཤྲཱི་ཞེས་གྲགས། །དེ་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མེད་ན་ཡང་། །དེ་ལ་ལེགས་པར་བར་སྨྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་གྱིས་དོན་འདྲི་ཞིང་། །དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་འདོམས་པར་བྱེད། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་དྲིས་པ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཆོས་དང་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི། །ཆོས་དང་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གང་། །ཆོས་དང་ལུགས་ལ་གང་དག་སྤང་། །ཆོས་དང་ལུགས་ ལ་གང་དག་བླང་། །སྨྲས་པ། ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ། །ལུགས་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཆོས་ན་བླང་དོར་བྱ་བའི་གནས། །ལུགས་ནི་དེ་ཡི་ལག་ལེན་ཡིན། །ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་དབྱེ་ན་འཁོར་འདས་གཉིས། །བླང་དོར་ཆོས་ལ་དབྱེ་ན་དགེ་སྡིག་གཉིས། །དང་པོ་གཉིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མ་ཞི། །ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་མི་བསྐྱེད། །དེ་ལ་འཁོར་བ་སྤང་བྱ་སྟེ། །འཁོར་རྒྱུ་སྡིག་པ་མ་སྤངས་ན། །འཁོར་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་དང་པོ་སྡིག་པ་སྤང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་བླང་བྱ་སྟེ། །དེ་རྒྱུ་དགེ་བ་མ་བསྒྲུབས་ན། །མྱང་འདས་བླང་བར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་དང་པོ་དགེ་བ་བླང་། །འཁོར་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། །འཁོར་ བའི་ཆོས་ལ་དང་པོར་མ་བརྟེན་ན། །མྱང་འདས་ལམ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པས། །དང་པོ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་གཅེས། །འཁོར་བ་འདི་ལ་ལམ་ཆེན་གཉིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དྲང་པོ་དང་ནི་འཁྱོག་པོའོ། །དྲང་པོ་ནས་ནི་ལྷ་དང་མིར་འགྲོ་སྟེ། །འཁྱོག་པོའི་ལམ་ནས་ངན་སོང་དག་ཏུའོ། །ས་སྟེང་འདི་ན་དྲང་པོར་སྤྱོད་མང་ན། །ས་ཡི་བླ་ན་ལྷ་ཡུལ་རྒྱས་འགྱུར་ཏེ། །ས་སྟེང་འདི་ན་འཁྱོག་པོར་སྤྱོད་མང་ན། །ས་ཡི་འོག་ན་ངན་སོང་རྣམ་པར་འཕེལ། །དྲང་པོ་མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དྲང་ན་ལྷ་ཡི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །འཁྱོག་པོ་སྙིགས་མའི་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་འཁྱོག་པོ་དམྱལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །དྲང་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །གཡོ་སྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ནི། །ཁ་དང་དོན་དུ་མཚུངས་པ་དང་། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་མཚུངས་པའོ། །ཁ་ནི་བརྗོད་པའི་གཏམ་ཡིན་དོན་ནི་དེ་ཡི་ལག་ལེན་ཡིན། །ཕྱི་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡིན་ནང་ནི་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །དོན་ནི་འཁྱོག་ལ་ཁ་ནི་དྲང་བ་ནང་འཁྱོག་ཕྱི་དྲང་བས། དྲང་པོས་འཁྱོག་པོ་བསྒྲིབས་པ་དེ་ཡང་སྙིགས་མའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །སེམས་ལ་གཡོ་སྒྱུ་སྤངས་ནས་ནི། །དྲང་པོར་སྤྱོད་པ་འདི་ཁོ་ན། །མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་མཆོག་ཡིན་དེ། །མི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་འདུས། ། འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་འཁྱོག་པོ་སྟེ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་དྲང་པོ་ཡིན། །རང་འདོད་ཁོ་ནས་དོན་བསྒྲུབ་པ། །སྤངས་ན་ལྷ་ཡི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །སྙིགས་མའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ལུས་འཁྱོག་ཚུལ་འཆོས་སྤྱོད་པ་ཅན། །ངག་འཁྱོག་གཡོ་སྒྱུའི་སྨྲ་བ་ཅན། །ཡིད་འཁྱོག་བསླུ་བའི་བསམ་པ་ཅན། །འདི་ལ་མི་འདོད་ཀུན་འདུ་སྟེ། །འདི་ཡིས་འདོད་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །འདི་ལ་ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་ཁྲེལ། །འདི་ལ་ངན་སོང་ཐག་མི་རིང་། །ཤིན་ཏུ་འཁྱོག་ཅིང་གཞན་ལ་གནོད་སྤྱོད་པ། །རང་འདོད་ཕུག་བཅུག་བསླུ་བའི་སེམས་པ་ཅན། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་ཀུན་སྤངས་ནས། །ས་ཡི་འོག་ཏུ་དམྱལ་མེ་འབར་བས་འཚིག །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྤང་བླང་དག །ཤེས་ནས་དྲང་པོའི་སྤྱོད་ལ་གནས་པ་དེས། །ཡང་དག་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་བྱ་བ། །དེ་རྒྱུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལུང་རྟོགས་གཉིས། །ལུང་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། །རྟོགས་པ་དེ་དོན་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །རིམ་བཞིན་སྡེ་སྣོད་བསླབ་གསུམ་མོ། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་སྣོད་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདི་ནི་ལུང་གི་ཆོས་ཡིན་བཤད་པའི་ཆོས། །འདི་ཡི་ཚིག་དོན་ཐོས་བསམ་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ། །ཡང་དག་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ། །འདི་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས། །འདི་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ། །ཐུབ་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པ་གསུམ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡོད་མིན་ཡང་། །ཚིག་འབྲུ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་ན། །དེ་ཡང་ལུང་གི་བསྟན་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ། །ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་དཀའ་ན་ཡང་། །དགེ་སེམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་སྐྱེས་ཀྱང་། །དེ་ཡང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་བཞེད་ན། །བསྟན་པ་ཕྱི་རུ་མ་བཙལ་ནང་དུ་བསྒྲུབ། །ནང་དུ་བསྒྲུབས་ན་སེམས་འདི་བསྟན་པས་འདུལ། །སེམས་འདི་ཐུལ་ན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཆོས་ལ་སྤང་བླང་དུ། །བྱེད་པ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ཡིན་མོད་ཀྱང་། །ད་དུང་ལག་ལེན་གནད་དུ་དྲིལ་བའི་ཕྱིར། །དགེ་སྡིག་སྤངས་བླང་བཤད་ཀྱིས་ཉོན་ལ་སྒྲུབས། །དགེ་བ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །སྡིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །དགེ་སྡིག་ཕྱིན་མེད་ངེས་ཀྱི། །དགེ་སྡིག་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚོལ། །སེམས་འདི་དགེ་ན་ལུས་དང་ངག་ཀྱང་དཔེ། །སེམས་འདི་སྡིག་ན་ལུས་དང་ངག་ཀྱང་སྡིག །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་རྩ་ བ་སེམས་ཡིན་ཞེས། །སེམས་ཀྱི་འདུལ་ཐབས་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །དུས་དང་དུས་སུ་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟ། །ནམ་དང་ནམ་ཡང་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟ། །སྐད་ཅིག་མི་གཡེངས་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟ། །འཕྲལ་དང་འཕྲལ་དུ་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟ། །མང་པོ་འཚོགས་པའི་དུས་དང་གཅིག་པུར་གནས་པའི་དུས། །དུས་འདིར་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེས་དགེ་བའི་དམ་བཅས་ནས། །།།།།དྲན་པའི་བྱ་ར་བཞག་སྟེ་མཐར་ཕྱིན་པར། །དུས་དང་དུས་སུ་རང་གི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ། །ཟ་དང་ཉལ་དང་འགྲོ་དང་འཆག་དང་འདུག་པ་དང་། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་དྲན་པའི་བྱ་རས་ཡིད་བཟུང་སྟེ། །དོན་མེད་པ་དང་འདོད་ཆེན་སྤངས་ནས་བག་ཡོད་པས། །ནམ་དང་ནམ་ཡང་རང་གི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འདི་ནི་མུ་མཐའ་མེད་པ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་ཁ་ཡན་མི་བཏང་དྲན་པའི་ལྕག་ཀྱུས་གཟུངས། །དེ་ལ་སྤང་བླང་མེད་པར་རྟོག་ཚོགས་རང་གྲོལ་གཏོང་། །སྐད་ཅིག་མི་གཡེང་རང་གི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ། །འོན་ཀྱང་དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམ་གཡེང་མང་བས་ན། །སེམས་ལ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཡང་དང་ཡང་། །རང་གི་སེམས་འདི་ཡེངས་འཁྲུལ་ཅིར་འགྱུར་བརྟགས་བྱ་སྟེ། །འཕྲལ་དང་འཕྲལ་དུ་རང་གི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ། ། སེམས་ལ་བལྟ་བ་གོམས་པ་ན། །སེམས་ཀྱི་གནད་གསང་ཤེས་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་གནད་གསང་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་ཤེས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ལགས་ཏེ། །ཇི་བཞིན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །རང་གིས་བརྟགས་ན་ཤེས་པར་རུང་། །བརྟགས་བྱ་མེད་ལ་ཅི་ཞིག་རྟོགས། །རྟོགས་དང་བརྟགས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ། །ཐ་སྙད་ལས་འདས་དམ་པའི་དོན། །ཤེས་ན་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ། །ཀྱི་ཧོ་གྲོགས་དག་རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས། །དགེ་སྡིག་འཁོར་འདས་རང་གི་སེམས་ལ་ཚང་། །འདི་ལ་ལུས་ངག་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །རང་སེམས་འདུལ་བ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་དྲིས
Chinese
通晓佛法与世间之论著，旃陀罗仙人所说之语，解脱之梯。
English
A treatise on understanding Dharma and the world, the words of the Chandala sage, the ladder to liberation.
Chinese
弯曲乃地狱之法，正直又是何呢？完全舍弃虚伪狡诈后，口与行一致，外与内一致。口是所说之语，行是它的实践；外是身与语，内是自心。若行弯曲而口正直，内弯曲而外正直，以正直掩盖弯曲，这也是末世之法。心中舍弃虚伪狡诈后，唯以正直行事，这才是人之至上法，一切人法皆汇于此。 贪欲之分别念是弯曲，少欲是正直。仅以自利成办事情，舍弃则是天神之法。末世之人皆是，身弯曲，行为做作；语弯曲，言说虚伪；意弯曲，心怀欺骗。一切不悦皆集于此，以此不能成办所欲。天神与仙人皆以此为耻，离恶趣不远。极其弯曲且行害他之事，心怀自利且充满欺骗。那是舍弃一切善业之路，在地下被地狱之火焚烧。如是了知轮回之法应取舍，安住于正直之行，由此可获得真实涅槃，此乃胜者之至上教法。胜者之教法有教证二者，教是所说之法，证是实修其义，依次为三藏与三学。律藏、经藏、论藏此三者，是教法，是所说之法，此之词义是闻思之境。戒律、禅定、智慧珍宝，乃真正佛子之三学。此乃证法，是实修之法，应修持并习惯此三者。佛陀之三藏，纵不能全部通晓，若知一句之义，那也是教之教法。佛子之三学，纵不能全部修持，若生起一刹那之善心，那也是证之教法。是故若欲持胜者之教法，莫向外寻教法，当向内实修。若向内实修，则
English
Crookedness is the dharma of hell. What is straightness? It is when one has completely abandoned deceit and hypocrisy, when one's words and actions are consistent, and when one's outer and inner selves are the same. Speech is what is spoken, and action is the practice of it. The outer is the body and speech, and the inner is one's own mind. If action is crooked but speech is straight, if the inner is crooked but the outer is straight, and if crookedness is concealed by straightness, that is the dharma of degenerate times. Abandoning deceit and hypocrisy in the mind, and acting with honesty alone, that is the supreme dharma of humans, and all human dharmas are contained within it. Desire-filled thoughts are crooked, while having few desires is straight. Accomplishing things solely for one's own benefit, abandoning that is the dharma of the gods. All beings of degenerate times are those whose bodies are crooked, whose behavior is artificial, whose speech is crooked, who speak deceitfully, and whose minds are crooked, who have deceptive thoughts. All unpleasantness gathers in this, and desires will not be fulfilled by this. Gods and sages are ashamed of this, and the lower realms are not far from this. Those who are extremely crooked and engage in harming others, whose minds are filled with selfishness and deception, have abandoned all paths of virtuous deeds and are burned by the fires of hell beneath the earth. Thus, knowing what to abandon and adopt in the dharma of samsara, and abiding in straight conduct, one should attain true nirvana. That is the supreme teaching of the Victorious Ones. The teachings of the Victorious Ones have two aspects: scriptural and realized. Scripture is the spoken dharma, and realization is the practice of its meaning, which are the three baskets and the three trainings in order. The three baskets of the Vinaya, Sutra, and Abhidharma are the scriptural dharma, the dharma that is spoken. The words and meanings of these are objects of hearing and contemplation. Moral discipline, samadhi, and wisdom are the precious three trainings of the true sons of the Victorious Ones. This is the realized dharma, the dharma to be practiced. These three should be practiced and made familiar. Even if one does not know all of the three baskets of the Buddha, if one knows the meaning of a single word, that is also the scriptural teaching. Even if it is difficult to practice all three trainings of the sons of the Victorious Ones, if one generates a single moment of virtuous mind, that is also the realized teaching. Therefore, if you wish to uphold the teachings of the Victorious Ones, do not seek the teachings externally, but practice them internally. If you practice internally, then
Chinese
以佛陀的教法调伏（自心）。这颗心若能调伏，便能证得涅槃。如此一来，对于轮回与涅槃之法，虽有取舍之分，行善断恶看似必要，但为了进一步提炼实修之精要，请听我讲述善恶取舍之法，并付诸实践。善是心的念头，恶也是心的念头。善恶并非固定不变，而应在自心中寻觅。心若向善，身语亦随之行善；心若作恶，身语亦随之作恶。因此，一切佛法的根本在于心。调伏自心的方法，是至尊的佛陀所宣说的。时时刻刻观照自心，无论何时何地都观照自心，片刻不离地观照自心，当下立即观照自心。在众人聚集之时，或独处之时，立下行善的誓愿：“此时此刻，我当如是行持”，然后设立正念的哨兵，直至圆满完成。时时刻刻如此观照自心。无论吃饭、睡觉、行走、站立、坐卧，在一切行为中，都要以正念的哨兵守护自心，舍弃无意义之事和过度的欲望，保持谨慎。无论何时何地，都要如此观照自心。心的念头无穷无尽，不要放任念头四处游荡，要用正念的钩索紧紧抓住它。不要对念头进行取舍，让念头的聚会自然消散。片刻不离地如此观照自心。然而，对于初学者来说，由于散乱心较重，因此要努力提起观照自心的正念，一次又一次地观察自己的心会散乱、迷惑成什么样子，当下立即如此观照自心。 一旦习惯了观照自心，就会了解心的秘密。一旦了解了心的秘密，就会明白一切法的真相。一切法的真相，就是心的自性。这自性难以言说，唯有自己去体验才能了解。对于无所可考察之物，又考察什么呢？觉悟与考察，都只是名称而已。超越名称的，才是殊胜的意义。若能了知，便称为涅槃。奇妙啊！朋友们，观照自己的心吧！善恶、轮回、涅槃，都圆满具足于自己的心中。对此，身语无需任何作为。调伏自心，即是佛陀的教法。又有一些人问道：
English
Subdue (your mind) with the teachings of the Buddha. If this mind can be subdued, then Nirvana is attained. Thus, regarding the Dharma of Samsara and Nirvana, although there is a distinction between acceptance and rejection, and it seems necessary to practice virtue and abandon evil, in order to further refine the essence of practice, please listen to my explanation of accepting virtue and abandoning evil, and put it into practice. Virtue is a thought of the mind, and evil is also a thought of the mind. Virtue and evil are not fixed, but should be sought within one's own mind. If the mind is virtuous, the body and speech will also follow suit; if the mind is evil, the body and speech will also act evilly. Therefore, the root of all Dharmas lies in the mind. The method of subduing the mind is what the Supreme Buddha proclaimed. Observe your own mind at all times, observe your own mind at all times and in all places, observe your own mind without a moment's distraction, observe your own mind immediately. When gathering with many people, or when dwelling alone, make a virtuous vow: "At this moment, I shall act in this way," and then establish a sentinel of mindfulness until it is completely accomplished. Observe your own mind in this way at all times. Whether eating, sleeping, walking, standing, or sitting, in all actions, guard your mind with the sentinel of mindfulness, abandon meaningless things and excessive desires, and maintain vigilance. At all times and in all places, observe your own mind in this way. The thoughts of the mind are endless, do not let thoughts wander around, but firmly grasp them with the hook of mindfulness. Do not accept or reject thoughts, let the gathering of thoughts naturally dissipate. Observe your own mind in this way without a moment's distraction. However, for beginners, because of the heavy distraction of the mind, one must strive to raise the mindfulness of observing one's own mind, and again and again observe what kind of distraction and confusion one's own mind will become, and immediately observe one's own mind in this way. Once one is accustomed to observing one's own mind, one will understand the secret of the mind. Once one understands the secret of the mind, one will understand the truth of all Dharmas. The truth of all Dharmas is the nature of the mind. This nature is difficult to express, and can only be understood by experiencing it oneself. For something that cannot be examined, what is there to examine? Awakening and examination are just names. What transcends names is the supreme meaning. If one can know it, it is called Nirvana. How wonderful! Friends, observe your own mind! Virtue, evil, Samsara, and Nirvana are all fully present in your own mind. For this, the body and speech need no action. Subduing one's own mind is the teaching of the Buddha. And some people asked: