Tibetan
玄努罗卓教言集RD4ཐེག་གསུམ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལུང་རིགས་གསལ་བཀོད་ཞེས་བྱ་བ། 1-799 ༄༅། །ཐེག་གསུམ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལུང་རིགས་གསལ་བཀོད་ཞེས་བྱ་བ། ༄། །ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དག་གི་འདོད་པ། ༄༅། །ཐེག་གསུམ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལུང་རིགས་གསལ་བཀོད་ཞེས་བྱ་བ།། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡིད་བསྲུབ་དགའ་བྱེད་ གསེར་གྱི་མངའ་ལྡན་དང་། །འཕྲོག་བྱེད་མིག་སྟོང་ལྡན་པའི་ཅོད་པན་གྱི། །འོད་ཀྱིས་གང་གི་ཞབས་རྡུལ་བསལ་བྱས་པ། །སྲིད་གསུམ་བླ་མ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོར་འདུད། །ཐེག་གསུམ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས། ། ཀུན་མཁྱེན་ལས་གཞན་སུ་ཡིས་དཔག་པར་ནུས། །འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེ་རྣམས་བཞེད་པའི་ཚུལ། །དགོངས་པ་ཚུལ་བཞིན་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ། །འདིར་འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་ པ་དག་གི་འདོད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་དག་གི་བཞེད་པ་གཉིས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ བའི་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་ཏེ་རང་རང་ གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་བཀའ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཅིང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-800 ཇི་སྙེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མཛོད་དུ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས། ཉན་རང་སངས་རྒྱས་གསུམ་གྱི་ལྷའི་མིག་གིས་གོ་རིམ་བཞིན། སྟོང་གཉིས་དང་། སྟོང་གསུམ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། ཉོན་ཐོས་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས། །བསེ་རུ་ལྟ་བུས་གསུམ་རིག་པ། །སངས་རྒྱས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཀུན། །ཞེས་དེ་གསུམ་གྱི་ གཞན་སེམས་ཤེས་པས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་དང་གསུམ་དང་། ཀུན་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དང་། སྨིན་བྱེད་ཚོགས་ སྒྲུབ་ཚུལ་དང་། གྲོལ་བྱེད་མངོན་རྟོགས་སྐྱེ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནི་འདུལ་བ་ལུང་དུ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི
Chinese
《区分三乘圣者证悟之论——理证阐明》 顶礼十方诸佛及诸菩萨！ 以悦意、欢喜、金刚持，以及具千眼之夺取者为顶冠。 其光芒涤除我之足尘。 我敬礼三界导师释迦王。 三乘圣者证悟之差别， 除遍知者外，谁能测度？ 然吾将如实辨析大车轨之宗义。 此处，关于三圣者之证悟差别，可见声闻部之宗义与大乘论师之观点两种。其中，分别说部和经部认为，三乘圣者之见解证悟并无差别。皆因通达四谛、无常等十六行相之补特伽罗无我，从而解脱烦恼障，证得各自之菩提。且不承认法无我。其原因在于，不承认宣说诸法无自性之经典为佛语，且不承认声闻藏中已阐述法无我。 然于证悟之量上，则有差别。《俱舍论》云：‘声闻缘觉佛，各见二三无数千。’即声闻、缘觉、佛之天眼，次第能见二千、三千、无数三千世界之景象。又云：‘声闻见二刹那顷，缘觉见三知，佛无合故见一切。’即彼等以知他心智，亦能于见道之二、三刹那及一切时中照见。 若依彼等之观点，三乘如何区分？答：以发心、成熟资粮之积聚方式、解脱现证之生起方式而区分。首先，《律藏》中云：‘有者发心为声闻菩提，有者发心为独觉菩提，有者发心为无上正等觉。’
English
A Treatise Differentiating the Realizations of the Three Vehicles of the Noble Ones - An Elucidation of Reasoning and Scripture I prostrate to all the Victorious Ones of the ten directions together with their spiritual offspring! With a crown of Delightful Mind, Joyful One, Possessor of Gold, And the Robber, whose light cleanses the dust from my feet, I pay homage to the Teacher of the Three Realms, the King of the Shakyas. The distinctions in the realizations of the three vehicles of the Noble Ones, Who other than the Omniscient One could fathom? Nevertheless, I will properly distinguish the tenets of the great chariots. Here, regarding the differences in the realizations of the three noble ones, two views are seen: that of the Shravaka schools and that of the Mahayana teachers. Among them, the Vaibhashikas and Sautrantikas hold that there is no difference in the view and realization of the noble ones of the three vehicles. All of them are liberated from the afflictive obscurations by realizing only the absence of self of the person through the sixteen aspects of the four truths, such as impermanence, and attain their respective bodhi. And they do not accept the absence of self of phenomena. The reason for this is that they do not accept the sutras that teach the absence of inherent existence of phenomena as the words of the Buddha, and they do not accept that the absence of self of phenomena is taught in the Shravaka Pitaka. However, there is a difference in the extent of realization. The Abhidharmakosha states: 'Arhats, Pratyekabuddhas, and Buddhas see two, three, and countless thousands.' That is, the divine eye of the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Buddhas can see two thousand, three thousand, and countless three thousand worlds in order. It also states: 'Shravakas see two moments, Pratyekabuddhas see three knowledges, Buddhas see all without combination.' That is, they also see with the knowledge of others' minds in the two and three moments of the path of seeing and at all times. According to their view, how are the three vehicles distinguished? They are distinguished by the generation of bodhicitta, the way of accumulating the ripening accumulations, and the way of arising of the liberating direct realization. First, the Vinaya Sutra states: 'Some generate the mind for the bodhi of the Shravakas, some generate the mind for the bodhi of the Pratyekabuddhas, and some generate the mind for the unsurpassed perfect and complete enlightenment.' --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་ན་ཚེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ ཚོགས་ལམ་རྫོགས་ཏེ། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། ཞེས་སོ། །ཚེ་དང་པོ་ལ་ཚོགས་གསོག གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ། གསུམ་པ་ལ་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-801 བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་བར་དུ་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་སྟེ། བསེ་རུ་སྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་ དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ཆེས་མྱུར་ན་ཚེ་གཅིག་གམ། གཉིས་ ལ་རྫོགས་སྲིད་ཀྱང་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ་མི་སྲིད་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཀུན་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ ཆུབ་བར། །བསམ་གཏན་མཐར་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་གསུམ་ཀས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ ལེན་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་སྤངས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་མ་གཏོགས་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་སྤངས་ལ། ཉན་རང་དག་གིས་ཡུལ་དུས་བསྐལ་པ་ དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཆ་ཕྲ་བའི་གནས་རྣམས་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་འདུན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྤངས་ལ། 1-802 སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡུལ་དུས་དངོས་ཀུན་ལ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་སོ། །རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་སྤངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་བརྟུལ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བློ་སྦྱངས་པ་དང་མ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་ མང་པོ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་པ་ལས། །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། གོམས་ཕྱིར་མ་ལུས་སྤངས་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སྔར་དྲངས་པའི་ མཛོད་ཀྱི་ལུང་དེ་དག་ནི་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་པ་མི་འཐད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ནོ།། །། ༄། །ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ལ། བྱམས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དག་གིས་བཞེད་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཞེད་པ་ལ། བྱམས་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆ
Chinese
如是说。第二点是，声闻（梵文：Śrāvaka，听闻佛陀教诲者）如果精进，一生也能圆满资粮道（梵文：saṃbhāra-mārga），迅速从三有（梵文：trayo bhava，欲界、色界、无色界）中解脱。因为据说第一世积累资粮，第二世生起加行道（梵文：prayoga-mārga），第三世生起见道（梵文：darśana-mārga）并获得解脱。 像犀牛一样的自证者（梵文：Pratyekabuddha，独觉佛）需要在一百劫（梵文：kalpa）中积累成熟相续的资粮，如经中所说：‘犀牛需经百劫因。’菩萨（梵文：Bodhisattva，觉悟有情）需要在无数三大阿僧祇劫（梵文：asaṃkhyeya-kalpa）中以福德资粮成熟相续，如经中所说：‘彼经无数三劫成佛。’第三点是，声闻通过加行道、见道、修道（梵文：bhāvanā-mārga）三者，最快可以在一生或两生中圆满，但不可能在一个座上圆满。而像犀牛一样的自证者和佛陀，则可以在一个座上生起一切现观（梵文：abhisamaya），如经中所说：‘导师与犀牛，菩提（梵文：bodhi，觉悟）之境，皆于禅定终，一处而得。’ 关于断除的差别，三者都能无余断除烦恼障（梵文：kleśa-āvaraṇa），这一点上没有差别。但声闻和自证者没有断除三门（身语意）的细微习气（梵文：vāsanā），而佛陀则完全断除。声闻的智慧（梵文：prajñā）只能从解脱中获得，因此也没有断除等持（梵文：samāpatti）的障碍。声闻和自证者对于处所、时间（劫）以及自性（梵文：prakṛti）上细微之处，虽然以无贪（梵文：alobha）的方式断除了非烦恼性的无知（梵文：ajñāna）和意愿，但并没有以在世俗（梵文：saṃvṛti）中不显现的方式断除。 而佛陀对于一切处所和时间，都以不生起无知黑暗的方式断除。如果证悟没有差别，那么断除有差别是不合理的，对此解释是，由于自性上根器（梵文：indriya）的敏锐和迟钝的差别，以及对于所知境（梵文：jñeya）长期修习和未修习的差别而产生变化。如《释量论》（梵文：Pramāṇavārttika）中所说：‘多种方法与方便，长时修习之结果，彼之功过诸显现，皆由明晰而转变。’以及‘因于串习故，一切皆断除。’正如经中所说。之前引用的《俱舍论》（梵文：Abhidharmakośa）的教证，因为没有遮止，也没有不合理的逻辑，所以也被经部宗（梵文：Sautrāntika）所承认。 大乘（梵文：Mahāyāna）的论师中，随顺慈氏（梵文：Maitreyanātha）教法的无著（梵文：Asaṅga）兄弟的观点是：大乘的论师们认为，随顺慈氏教法的无著兄弟...
English
Thus it is said. Secondly, if the Śrāvakas (Listeners) are diligent, they can complete the path of accumulation (saṃbhāra-mārga) in one lifetime and quickly be liberated from the three realms of existence (trayo bhava). It is said that in the first life, they accumulate merit; in the second, they generate the path of application (prayoga-mārga); and in the third, they generate the path of seeing (darśana-mārga) and attain liberation. Self-realizers like rhinoceroses need to accumulate the collection that ripens the continuum for a hundred eons (kalpa), as it is said, 'The rhinoceros needs a hundred eons of causes.' Bodhisattvas ripen the continuum with the collection of merit for three countless great eons (asaṃkhyeya-kalpa), as it is said, 'He is called a Buddha after three countless eons.' Thirdly, the Śrāvakas, through the three paths of application, seeing, and meditation (bhāvanā-mārga), can complete them in one or two lifetimes if they are very fast, but it is impossible to complete them in one sitting. However, self-realizers like rhinoceroses and Buddhas generate all realizations in one sitting, as it is said, 'The teacher, the rhinoceros, and enlightenment (bodhi), all rely on one meditation at the end.' Regarding the difference in abandonment, all three abandon the afflictive obscurations (kleśa-āvaraṇa) without exception, but there is no difference in this. However, the Śrāvakas and self-realizers have not abandoned the subtle habitual tendencies (vāsanā) of the three doors (body, speech, and mind), while the Buddhas have abandoned them completely. The wisdom (prajñā) of the Śrāvakas only comes from liberation, so they have not abandoned the obscurations of meditative absorption (samāpatti) either. The Śrāvakas and self-realizers, in places and times (eons) and in places that are subtle in nature, abandon non-afflictive ignorance (ajñāna) and desires with an attitude free from attachment, but they do not abandon them in a way that they do not appear in conventional reality (saṃvṛti). The Buddhas, in all places and times, abandon the darkness of ignorance in a way that it never arises again. If there is no difference in realization, it is unreasonable to have a difference in abandonment. The explanation for this is that it changes due to the difference in the sharpness and dullness of the faculties (indriya) by nature, and the difference in whether or not one has trained the mind for a long time in the object of knowledge (jñeya). As it says in the Pramāṇavārttika (Commentary on Valid Cognition), 'Through many methods and means, as a result of long-term training, the qualities and faults of that become very clear.' And, 'Because of habituation, everything is abandoned.' As the scriptures say. The quotations from the Abhidharmakośa (Treasury of Knowledge) cited earlier are also accepted by the Sautrāntikas (Sūtra Followers) because there is no prohibition and no unreasonable logic. Among the Mahāyāna (Great Vehicle) masters, the view of the brothers Asaṅga (无著) who followed the teachings of Maitreyanātha (慈氏): The Mahāyāna masters believe that the brothers Asaṅga who followed the teachings of Maitreyanātha... --------------------------------------------------------------------------------