Tibetan
ཐུན་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལ། ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བདག་གིས་ཡི་རང་མཛད་པར་མ་ཟད། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་དོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་དཔལ་ གྱི་མགུར་ལས་གསུངས་སོ། །རྩ་བའི་གསུམ་པ་ཡི་རང་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སོགས་ཏེ། འཁོར་རྣམས་སྔར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། དྲི་བ་བྱེད་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང༌། ལན་ལྡོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་སྟེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང༌། རིགས་ཐ་དད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་ཐ་དད་པ་དང༌། གཟུགས་ཐ་དད་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཐ་དད་པ་དང༌། སྐད་རིགས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་ཡི་རང་ཞེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེའི་གཙོ་བོ་དང༌། ཕལ་བའི་ཁྱད་པར་སྨོས་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང༌། ས་སྟེང་ན་སྤྱོད་པའི་མི་དང༌། ས་འོག་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། གནས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་དྲི་ཟ་སྟེ། གཙོ་ཆེ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྨོས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རང་སྟེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་ མཐུན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཡིད་བརྟོན་ཅིང་མངོན་པར་བསྟོད་དེ། ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་དང་ངེས་བཟུང་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཐུན་འགྱུར་དེ་བཞིན་མ་གསུངས་ན་ནི། འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མ་ཆེས་པས་དགའ་ཞིང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དང་བསྟུན་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་བདག་གི་དྲི་བ་སྐབས་སུ་མ་བབ་བམ་སྙམ་པ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱང་བདག་གིས་ལན་ལེགས་པར་མ་སྟོན་པ་ཡང་སྲིད་སྙམ་དུ་ཞུམ་ཞིང་དོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། སྟོན་པས་ལེགས་སོའི་མཐུན་འགྱུར་བཀའ་སྩལ་པས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་དྲི་བ་ལེགས་པས་དགའ་བ་དང༌། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱང་རང་གི་དྲི་ལན་ལེགས་པོ་བྱུང་བར་ཤེས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པ་དང༌། འཁོར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པས། མགུ་ཞིང་ཚིམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདིར་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོར་གཏོགས་པ་ཡིན་ན། གཞན་སྟོང་གི་དབུ་མ་སྟོན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་དང༌། དེ་སྟོན་ན་བར་མཐའ་གཉིས་ལ་ཟབ་མི་ཟབ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་བྱེད་པ་དག་བྱུང་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་ཅར་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་གཞན་སྟོང་གི་དབུ་མ་ཡིན་ཅིང༌། དང་པོ་དང་བར་བ་ནས་ཀྱང་སྒྲས་ཟིན་ལ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅི་རིགས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འཁོར་ལོ་ ལས་ནི། འཁོར་ལོ་དང་བར་གཉིས་ཀ་ལས་ཆེས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པ་མ་སྦངས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའམ། འབྱམས་ཀླས་པར་གསུངས་པས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྱུང་ཞིང༌། དགོངས་པ་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་གཉིས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མདོ་འདིའི་དངོས་བསྟན་ལ། གཞན་སྟོང་ཐུན་མོང་པ་ནི་གསལ་བར་སྟོན་ཞིང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན། རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་སྦས་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའི་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་ཡང༌། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་སྨྲས་པའོ། །གཅིག་ཞུས། དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །། ཤོག་སྟོང་། ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་གི་ཚིག་འགྲེལ།
Chinese
对于此共同修持，现在世尊释迦牟尼佛我随喜，而且十方如来所有一切也都随喜。如是导师释迦狮子于吉祥之歌中宣说。根本之三随喜明显赞叹是，世尊如是说等，眷属们先前观世音所开示的此（般若波罗蜜多）之外，是否还有更殊胜的般若波罗蜜多之义呢？心怀疑惑。世尊面前，十方诸佛所开示的也同样是般若波罗蜜多的意义，并非其他，如是开示。提问者是舍利子，回答者是菩提萨埵摩诃萨埵圣观世音自在，具足一切是所有一切，处所各异，种姓各异，行境各异，形貌各异，受用各异，语言各异等等，具足所有一切的那些眷属们随喜之意。具足所有一切的眷属们的主尊和从属的差别而言，虚空中行走的诸天，地面上行走的人，地底下行走的非天，三处行走的乾闼婆，主要这四众，说了这些，世间一般的无量眷属们欢喜而满意，随喜，观世音所说和 与世尊所说相符，心中信赖而明显赞叹，特别执持和确定受持。对此，如来没有说出同样的赞同之语，那么眷属们也不会因为不相信而不欢喜不满足，应被调伏者随顺其他显现，舍利子也会想，我的提问是不是不合时宜呢？观世音也会想，我是否没有很好地回答呢？从而变得沮丧和疑虑重重，导师说了“好”的赞同之语，舍利子也因为自己的提问很好而欢喜，圣观世音也知道自己的回答很好而极其喜悦，其他眷属们也因为相信而断除了疑惑，获得了满意和满足。又，此
English
Regarding this joint practice, I, the present Bhagavan Shakyamuni Buddha, rejoice, and all the Tathagatas of the ten directions also rejoice accordingly. Thus, the teacher Shakya Simha declared in the Song of Auspiciousness. The third of the root verses, rejoicing and manifest praise, is: The Bhagavan said, "Thus," and so on. The assembly, doubting whether there was a meaning of Prajnaparamita superior to that previously taught by Avalokiteshvara, the Bhagavan declared, "What is taught by all the Buddhas of the ten directions is also the meaning of Prajnaparamita, and not otherwise." The questioner is Shariputra, and the answerer is the Bodhisattva Mahasattva Arya Avalokiteshvara. "Endowed with all" means "having all," with different places, different lineages, different realms of existence, different forms, different enjoyments, different languages, and so on. "Those assemblies endowed with all" means "rejoicing." To mention the difference between the chief and subordinate members of the assembly endowed with all: the gods who travel in the sky, the humans who travel on the earth, the asuras who travel under the earth, and the gandharvas who travel in the three places. Having mentioned these four main groups, the countless ordinary assemblies of the world rejoice and are satisfied, rejoicing that what Avalokiteshvara said agrees with what the Bhagavan said, trusting in it and manifestly praising it, especially holding it and firmly grasping it. If the Tathagata had not spoken such words of agreement, the assemblies would not have been happy or satisfied because they did not believe. The one to be tamed, following other appearances, Shariputra would also think, "Was my question not timely?" Avalokiteshvara would also think, "Perhaps I did not answer well?" and would become discouraged and full of doubts. When the teacher spoke the words of agreement, "Good," Shariputra was also happy because his question was good, and Arya Avalokiteshvara also knew that his answer was good and was extremely pleased. The other assemblies also believed and cut off their doubts, and obtained satisfaction and contentment. Again, this
Chinese
如果有人说，这部甚深经部属于第二法轮的经典，因此不应宣说他空的中观。如果宣说他空，那么对于中边二者来说，就没有甚深与不甚深的区别了。如果有人这样说，就应该这样回答：所有三法轮的意趣都是他空的中观，而且从第一法轮和第二法轮中，也有以文字明确显示各种意义的说法。从究竟决定法轮中，比第一法轮和第二法轮更加清晰和广阔地，没有隐瞒地显现出来，或者说是无边无际地宣说出来。因此，三法轮之间既有优劣的差别，意义又是一致的，所以没有上述两种过失。因此，这部经的直接显示是，清晰地宣说共同的他空；而对于不共同的如来藏的意义，也就是常、坚、永恒、一切相，则是以隐义的方式来阐述的。这部殊胜的《般若波罗蜜多心经》的释词，是嘉钦巴·多罗那他所说的。校对者：格勒培。 空白页。 《般若波罗蜜多心经》释词。
English
If someone says that this profound Sutra belongs to the scriptures of the second turning of the wheel, therefore it is not appropriate to explain the Madhyamaka of Other-Emptiness (gzhan stong). If Other-Emptiness is explained, then there will be no difference between profound and not profound for the middle and the extremes. If such statements arise, then one should say this: The intention of all three turnings of the wheel is the Madhyamaka of Other-Emptiness, and from the first and second turnings, there are also various statements that clearly show the meaning in words. From the Wheel of Definitive Meaning, it is clearer and more extensive than both the first and second turnings, revealed without concealment, or spoken limitlessly. Therefore, there are differences of superior and inferior among the three turnings, and since the meaning is the same, there are no two faults mentioned above. Therefore, the direct teaching of this sutra is that it clearly explains the common Other-Emptiness; and the meaning of the uncommon Tathagatagarbha, that is, the meaning of permanence, stability, eternity, and all aspects, is explained in the manner of hidden meaning. This wonderful commentary on the words of the Heart Sutra of the Perfection of Wisdom was spoken by Jamyang Khyentse Wangpo Tāranātha. Collated by: Gelek Pel. Blank page. Commentary on the Words of the Heart Sutra of the Perfection of Wisdom.