Tibetan
ན་པ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐོབ་བྱ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་སྤངས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ནི། སྔ་མ་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་ཐོབ་བྱ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་སེམས་བར་མ་དོར་འདས་པ་ནི། གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་སྤངས་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་གྲུབ་ཙམ་ན་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ། ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཁམས་གསུམ་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ཏེ། དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་འཇུག་པར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་གྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ས་བཅུ་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ལ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པ་སྤང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ལ་མ་སྤངས་པའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ ། །གསུམ་པ། འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པས་འདའ་བ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་མ་སྤངས་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས། འབད་རྩོལ་གྱིས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་འདུ་བྱེད་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི། འབད་མེད་དུ་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ལྔ་པ་ནི། གོང་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི། འཕར་བ་དང་། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་དུ་འཕོ་བ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི། འདིར་བསམ་གཏན་སྤེལ་མར་སྒོམ་པ་ནས། དང་པོའི་རོ་མྱང་པས་བསམ་གཏན་གོང་མ་རྣམས་ལས་ཉམས་ནས། ཕྱི་མ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས་ནས་དེར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་སྤེལ་ཏེ་འོག་མིན་དུ་ཞུགས་ནས་དེར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ལ། གནས་གཙང་འོག་མ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་གཞན་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ། མཐར་འོག་མིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ཉིད་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི། བྱང་འཕགས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དེར་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དབྱེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་དང་། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གོང་དུ་འཕོ་བ་འོག་མིན་འགྲོ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་པ་སྤངས་པ་ནས་དགུ་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་སེམས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་ཐོབ་བྱ་གོང་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་སྤངས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པས་སོ། །ལྔ་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་སེམས་ནི། སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ཞིང་བྱང་སེམས་གཞན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་སོ། །འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་པར་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཤད་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་མེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཙམ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཡོད་པས་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཡོད་ཀྱང་རང་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་བཞིན་འཆད་ཤེས་པ་སྔར་གངས་ཅན་གྱི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་རེ་སྐན་ནོ། ། རྟོགས་དཀའ་དགེ་འདུན་བཤད་པ།
Chinese
那波那。是已入菩萨第三果，谓为获得舍弃大乘所应得的最后顺品五分之沙门果而精进故。那二者，如前之预流果般，唯一也。安住于断除欲界第九品烦恼之解脱道之菩萨，是安住于菩萨之不还果，谓以大乘道断除所应得的最后顺品五分，而安住于善加分别之沙门果故。彼即五种。其中第一，菩萨于中有而逝没者，谓于色界生之结缚已断，然于现证之结缚未断之色界中有成立之际，现证道而获得苦边际者。此处所谓获得苦边际者，其义为现证断除三界生之因，粗分烦恼障之解脱。彼亦从第八地而得，谓于彼断除一切随烦恼故。如云，《入中论》云：“第八地时彼垢染，连根带枝皆尽灭。”如是说故。若问入阿罗汉果于第十地宣说，彼尚有断除有顶第九品烦恼耶？答：彼乃就烦恼微细习气而言，故无过失。第二，生已逝没者，谓于二结缚皆未断除，然于色界生之际，现证道而现证断除三界之粗分烦恼障之解脱。第三，有功用而逝没者，谓于二结缚皆未断除，于色界生后，以功用现证道而现证断除三界之粗分烦恼障之解脱。第四，无功用而入灭者，谓不需功用而现证道后入灭。第五者，谓往上超升，其中二者之第一，往至色究竟天之边际者，谓超升，与半超升，及于一切处以死殁而往上超升，除有顶之边际外，有三种。第一者，谓于此处交替修习静虑后，第一
English
Napaṇa. It is entering the third fruit of a Bodhisattva, namely, striving to obtain the fruit of a Śrāmaṇa who has abandoned the five final conforming parts to be obtained by the Mahāyāna. Those two are, like the previous entering the stream, only one. A hero abiding on the path of liberation, having abandoned the ninth affliction of desire, abides in the non-returning fruit of a Bodhisattva, namely, abiding in the fruit of a Śrāmaṇa who is well distinguished by abandoning the five final conforming parts to be obtained by the Mahāyāna path. That itself is of five kinds. Among them, the first, a Bodhisattva passing away in the intermediate state, is said to have abandoned the binding of being born in the form realm, but at the time of establishing the intermediate existence of form, without abandoning the binding of manifest realization, he manifests the path and obtains the end of suffering. Here, the meaning of obtaining the end of suffering is the manifest realization of liberation from the coarse afflictive obscurations, the cause of birth in the three realms. That is also obtained from the eighth ground, because there all afflictions are abandoned without exception. As it is said, in the Madhyamakāvatāra: "On the eighth ground, those stains are extinguished, roots and branches are nearly pacified." Thus it is said. If it is asked whether entering the fruit of an Arhat is taught on the tenth ground, and whether there is still something to be abandoned, the ninth affliction of the peak of existence, for that, the answer is that it is without fault because it is done under the power of the subtle habitual tendencies of the afflictions. The second, passing away after being born, is said to manifest the path as soon as one is born in the form realm without abandoning both bindings, and to manifest the liberation of abandoning the coarse afflictive obscurations of the three realms. The third, passing away with effort, is said to manifest the path with effort after being born in the form realm without abandoning both bindings, and to manifest the liberation of abandoning the coarse afflictive obscurations of the three realms. The fourth, passing into sorrow without effort, is said to pass into sorrow after manifesting the path without effort. The fifth is ascending upwards, and of those two, the first, going to the ultimate end of Akanistha, is said to be ascending upwards by leaping, half-leaping, and dying and transferring in all places, other than going to the ultimate end of the peak of existence, there are three kinds. The first is said to be from meditating on alternating concentrations here, the first
Chinese
由于身体的痛苦而从较高的禅定中退失，来世生于梵天界，在那里由于习惯的力量而发展禅定，进入色究竟天，并在那里获得痛苦的止息。第二种情况是：与前者相似，但在第二次投生时，生于三个较低的净居天中的任何一个。第三种情况是：除了大梵天之外，依次经过其他的色界天，最终在色究竟天止息痛苦。第二种，不还者到达有顶天的尽头是：不寻求生于无色界，因为那不是调伏众生的处所。因此，仅仅是因为脱离了对色的贪欲而有能力生于彼处。这又可以分为：获得不还果时，当下止息痛苦，即在现法中获得寂静；以及通过八解脱和等持的身体来实现，从色究竟天向上转移之外的另外两种情况。第四种情况是：趣入阿罗汉果，是指从断除有顶天的第八种烦恼开始，到努力断除第九种烦恼的菩萨，为了通过大乘道获得断除上方分五顺烦恼的沙门之果而精进。第五种，像犀牛一样的独觉菩萨是：生于没有佛陀出现，也没有其他菩萨的世界，以声闻乘的法藏为所缘，现证断除烦恼障的道，从而止息痛苦的菩萨。在《释论》中说，这是以声闻乘的法藏为所缘，是指假设没有大乘的教法，只有声闻乘的教法的情况。如果存在大乘的教法，因为有佛陀和菩萨，就会有竞争对手，所以不会成为像犀牛一样的独觉。即使有声闻，因为比自己低劣，也不会成为竞争对手。像格敦群培大师的见解一样进行解释，以前在雪域中出现过。
English
Having declined from the higher meditations due to physical suffering, one is born in the Brahma realm in the next life, and there, through the power of habituation, develops meditation, enters Akanishta, and there obtains the cessation of suffering. The second case is: similar to the former, but in the second birth, one is born in any of the three lower Pure Abodes. The third case is: except for the Great Brahma, one passes through the other form realms in sequence, and finally ceases suffering in Akanishta. The second, the non-returner who goes to the end of the peak of existence, is: one does not seek to be born in the formless realm, because that is not a place for taming sentient beings. Therefore, it is only because one is free from attachment to form that one has the ability to be born there. This can be divided into: when the fruit of non-return is obtained, suffering is ceased immediately, that is, peace is obtained in the present dharma; and the other two cases other than transferring upwards from Akanishta, which are realized through the body of the eight liberations and samadhi. The fourth case is: entering the fruit of Arhat, which refers to a Bodhisattva who strives from abandoning the eighth affliction of the peak of existence to striving to abandon the ninth, in order to obtain the fruit of a Shramana who has abandoned the five lower fetters through the Mahayana path. The fifth, the solitary realizer Bodhisattva like a rhinoceros, is: born in a world where Buddhas do not appear and there are no other Bodhisattvas, taking the Hearer Vehicle's collection of teachings as the object, and manifesting the path of abandoning the afflictive obscurations, thus being a Bodhisattva who ceases suffering. In the commentary, it is said that this is taking the Hearer Vehicle's collection of teachings as the object, which refers to the assumption that there is no Mahayana teaching, but only the Hearer Vehicle's teaching. If the Mahayana teaching exists, because there are Buddhas and Bodhisattvas, there will be competitors, so one will not become a solitary realizer like a rhinoceros. Even if there are Hearers, because they are inferior to oneself, one will not become a competitor. Being able to explain according to the intention of the master Gendun Chopel, it has appeared in the land of snows before. Difficult to understand, explained by Gendun.