Tibetan
སུ་སོང་བ་དང་། ཉམས་བདེ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞིང་མཉམ་པར་འཇུག་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞིང་མཉམ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས་ཀྱང་། ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར། མ ཉམ་པར་ཞུགས་ཤིང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རྩོལ་བ་གློད་པས་གཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་རིགས་ནི་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞི་གནས་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལྷག་མཐོང་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ཅིང་། མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་ལ། སྲིད་རྩེ་བའི་བར་གྱི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ལྷ་མཐོང་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མྱ་ངན་བསལ་བ་ལས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། །མཁའ་ལ་རྒྱང་རིང་འགྲོ་བ་ཡང་། །གང་ན་སྤྱོད་ཡུལ་འཆི་མེད་པ། །དེར་ནི་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི། །སྐྱེ་བོ་མ་རིག་གིས་ལྡོངས་པ། །སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ནས་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་སྲིད་པ་སྒྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལྷག་མཐོང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཆོས་འདི་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་གཙོ་བོར་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། །བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །བདུད་ཀྱི་མིག་རས་བཙའ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་རྣམས་ནི་བཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབུ་མའི་ལམ་བཙལ་བ་རིགས་སོ། །དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པའི་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ལངས་ཏེ། དཀྱིལ་མོ་དཀྲུང་མ་བཤིག་པར་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་གིས་སྔོན་ཆད་འདི་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོ་མ་ཤེས་ཏེ། སེམས་རྟ་དམུ་རྒོད་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེངས་པས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་དཀྲུགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་གཡེངས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོ་ལ་བཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གང་གི་བདག་མེད་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་ལངས་པ་ན། བདག་གིས་སྔོན་ཆད་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་། བདག་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱ་ཞིང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཏེ་ལངས་པ་ན་ཡང་བདག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་རྟོགས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་གྱུར་ཅིང་། བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཞེས་དམིགས་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་ལུས་གནས་ལས་ལངས་པའི་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། དལ་བུས་དཀྱིལ་མོ་དཀྲུང་བཤིག་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་དམིགས་ལ། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདབ་བོ། །དེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བསམ་གཏན་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། དེ་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་གནས། རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་སྦྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མ་བྲལ་བ། བཟོད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། བརྩོན་འགྲུས་དང་མ་བྲལ་བ། བསམ་གཏན་དང་མ་བྲལ་བ། ཤེས་རབ་དང་མ་བྲལ་བ། ཐབས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཆེ་ཇི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བུ། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་རིགས་པ་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེས་མངོན་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟ། ལུས་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པ་ན། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདབ་བོ། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་ཚུལ་བཞིན་སློབ་འདོད་རྣམས། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་འདི་སྒོམ་བྱས་ན། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་དགེས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །འདི་སྦྱར་དགེ་བས་མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཐུན་མོང་ལམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱས་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་རང་གཞན་རྒྱུད་སྦྱངས་ནས། །ཚོགས་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་པའི། །སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་ཤོག །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་ནི་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་ངོར་དགེ་སློང་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྦྱར་བའོ། །འདིས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་གྱུར་ཅིག །བྷ་ཝནྟུ། དཔེ་འདིར་མ་དཔེ་གཉིས་མངའ་ཡང་་མ་དཔེ་གསལ་བ་དེའི་ནང་ཤོགས་བུ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཆད་པས་བར་རྣམས་མ་དཔེ་ཡིག་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་ཞིག་ལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ད་དུང་མ་དཔེ་བ
Chinese
已经逝去，并且将被安乐完全掌控。因此，止和观二者将融合并共同运作，被称为止和观二者融合并共同运作的道路。就像《修习次第·下篇》中说的那样：“如果当任何时候，因为远离了沉没和掉举，而能够平等地进入并自然而然地运作时，在那时，心将变得非常清晰。那时，应该放松努力，保持舍。那时，应该认识到止和观双运的道路已经成就。”虽然双运的方式是这样的，但是，止和观二者中，瑜伽士们应该主要修习哪一个呢？瑜伽士的种类有两种：根器迟钝者主要修习止，根器敏锐者主要修习观。第一种是那些外道，他们主要修习止，因此获得了禅定的正行，并且具有神通，即使获得了有顶天之间的心，也因为缺乏对二种无我的实相进行辨析的观，而无法从轮回中解脱。就像《除忧经》中所说的那样：“五位大仙虽具神通，也能在空中远行，但对于何处是不死之地，他们没有能力到达。”《赞叹应赞颂》中也说：“不倾向于您的教法的，被无明遮蔽的人们，即使到达有顶天，也仍然会产生痛苦，造作业。”根器敏锐者修习观，指的是此教派的瑜伽士们，他们即使没有获得禅定的正行，仅仅依靠初禅近分的止，以分别观察二种无我的实相的智慧来修习观，凭借主要修习观的力量，就能从三界中脱离贪欲，从而获得寂灭。就像那部经中所说的那样：“追随您的教法的人们，即使没有获得禅定的正行，也能像磨掉魔鬼的眼翳一样，遣除各种有。”
English
have passed away, and will be completely controlled by ease and comfort. Therefore, shamatha and vipassanā will merge and operate together, and it is called the path of merging and operating together of shamatha and vipassanā. As it is said in the last part of the *Stages of Meditation*: "If at any time, because of being separated from sinking and excitement, one can enter equally and operate naturally, then at that time, the mind will become very clear. At that time, one should relax the effort and maintain equanimity. At that time, one should recognize that the path of union of shamatha and vipassanā has been accomplished." Although the way of union is like that, which of the two, shamatha and vipassanā, should the yogis mainly practice? There are two kinds of yogis: those with dull faculties who mainly practice shamatha, and those with sharp faculties who mainly practice vipassanā. The first are those who are outside of this Dharma. They mainly practice shamatha, so they obtain the actual basis of meditation and possess supernormal powers. Even if they obtain the mind up to the peak of existence, they will not be liberated from samsara because they lack the vipassanā that discriminates the reality of the two selflessnesses. As it is said in the *Elimination of Sorrow*: "The five great sages have supernormal powers, and can travel far in the sky, but they do not have the ability to go to where is the realm of immortality." It is also said in the *Praise of the Praiseworthy*: "Those who do not incline to your teachings, who are blinded by ignorance, even if they reach the peak of existence, will still generate suffering and create existence." Those with sharp faculties who practice vipassanā refer to the yogis of this Dharma. Even if they have not obtained the actual basis of meditation, relying only on the shamatha of the preliminary stage of the first dhyana, they practice vipassanā with the wisdom that separately examines the reality of the two selflessnesses. By the power of mainly practicing vipassanā, they can be separated from desire in the three realms, and thus attain nirvana. As it is said in that very text: "Those who follow your teachings, even if they have not obtained the actual basis of meditation, can eliminate all existences like grinding away the cataract of the demon's eye."
Chinese
如是说。因此，凡是希望自己获得利益的人，都应当像常啼菩萨那样，不顾惜自己的身体和生命，去寻求般若波罗蜜多中观之道。正行修习两种菩提心已经讲完。第三、后行之事业分二：第一、从等持中起立之事业：从前面所说的止的等持中起立，不要立即解除跏趺坐，心中这样想：我以前没有通达如此甚深的禅定，心像未驯服的野马一样向外散乱，被业和烦恼所扰乱，将要感受无量的痛苦。像我一样，轮回中的众生也因心散乱而受苦啊！要先生起大悲心，心想：要将众生安置于甚深的禅定中。这样发心。当安住于无我而起立时，心中这样想：我以前没有证悟这样的真如，对无我执著为有我，将要受苦啊！像我一样，轮回中的众生也因执著无我为有我而感受无量的痛苦。要生起缘于法的大悲心，心想：我要为众生宣说无我的甚深真如。这样发心。当安住于法无我而起立时，心中也想：我以前没有证悟如此甚深的法性，对如幻的诸法执著为真实，将要感受轮回的无量痛苦，像我一样，一切众生也因对如幻的诸法执著为真实而受苦啊！要生起无缘的大悲心，心想：我要为众生宣说诸法自性本空的甚深真如。这样发心。第二、从身体的姿势中起立之事业：像这样生起如前所说的发心之后，慢慢地解除跏趺坐，观想十方安住的诸佛菩萨如在眼前，顶礼和供
English
Thus it was said. Therefore, those who wish for their own well-being should, like the Bodhisattva Sadāprarudita, without regard for their body and life, seek the Prajñāpāramitā, the Middle Way. The main practice of cultivating the two bodhicittas has been explained. Third, the subsequent activities are twofold. First, the activity of rising from meditative equipoise: Having risen from the meditative equipoise of calm abiding as explained above, without immediately breaking the cross-legged posture, one should think thus: "I have not previously known such profound samādhi. My mind, like an untamed wild horse, wanders outward, disturbed by karma and afflictions, and I will experience immeasurable suffering." Thinking, "Like me, sentient beings in saṃsāra also suffer due to mental wandering!" one should generate great compassion and think, "I shall place sentient beings in profound samādhi." Thus, one generates the mind of enlightenment. When rising from having been in meditative equipoise on selflessness, one should think thus: "I have not previously realized suchness in this way. By clinging to selflessness as self, I will suffer!" Thinking, "Like me, sentient beings in saṃsāra also experience immeasurable suffering by grasping selflessness as self!" one should manifest great compassion focused on the Dharma and think, "I shall teach sentient beings the profound suchness of selflessness." Thus, one generates the mind of enlightenment. When rising from having been in meditative equipoise on the selflessness of phenomena, one should also think: "I have not previously realized such a profound nature of phenomena. By clinging to phenomena, which are like illusions, as real, I have experienced immeasurable suffering in saṃsāra. Like me, all sentient beings also suffer by clinging to phenomena, which are like illusions, as real!" Having manifested great compassion without object, one should think, "I shall teach sentient beings the profound suchness of all phenomena being empty of inherent existence." Thus, one generates the mind of enlightenment. Second, the activity of rising from the physical posture: Having manifested the generation of the mind as described above, one should slowly release the cross-legged posture, visualize the Buddhas and Bodhisattvas abiding in the ten directions as if they were directly in front of one, and offer prostrations and offerin