Tibetan
ང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་བུ་ཇི་བཞིན། །ཞེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་ཁྱོད་རང་ཉིད་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རང་ལ་གྲགས་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པར་བསྟན་ནས། ཐ་མས་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དབུ་མ་པ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་བྱར་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པར་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མོ་གཤམ་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་མེད་འཇིག་རྟེན་དུའང་། །ཡོད་མིན་དེ་བཞིན་དངོས་འདིར་ཀུན་ངོ་བོ། །ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས། །ཇི་ལྟར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀར་དུའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་ཀར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་སྐྱེ་བྲལ་རང་བཞིན་གྱིས། །ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་འདས་པ་གསུངས་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། །གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་མགོན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན། །ཞེས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞི་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཞི་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོད་མ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་མ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་
Chinese
如同（经文）所说：“如树木般了知诸法。”又如，色等事物，虽然在胜义中不生，但如石女之子般，在世俗中并非不能成为世人所见之境。因此，如果诸法在胜义中不存在，那么在世俗中也如石女之子一般。这种说法对您自己来说是不确定的。如此，前两句偈颂通过自身显现的比喻，显示了不确定性，最后一句则通过经文显示了不确定性。因此，对于中观派来说，只能通过如上所述的方式进行辩驳和考察。例如，我们承认色等事物在世俗中自性而生，但并非在胜义中遮止。那么，是什么呢？如石女之子，以其自身的体性，在胜义和世间中都不存在。同样，色等一切事物，也以其自性，在世间名言和胜义谛中都不生。所谓自性而生，是指不依赖于心识，以自身特征而生的意思。因为如此，所以世尊如此宣说：诸法自始以来寂灭，无生，自性涅槃，因此恒常没有生。如经中所说：转法轮时，自始寂灭，无生，自性涅槃之法，为世尊您所宣说。因此，一切事物恒常没有生。其中，因为智慧是寂灭之境，所以诸法寂灭。为什么呢？因为不是以自己的体性而生。其理由是，因为自性涅槃。所谓自始以来，并非仅仅在瑜伽士的智慧境界中不生。
English
Just as it is said in the scripture, "Know the dharmas like trees." Furthermore, although form and so on do not arise in reality, they are not incapable of becoming objects of worldly perception in conventional terms, like the son of a barren woman. Therefore, if things do not exist in reality, then in conventional terms they are like the son of a barren woman. This statement is uncertain for you yourself. Thus, the first two verses show the uncertainty through the example known to oneself, and the last shows the uncertainty through scripture. Therefore, for the Madhyamikas, there is only refutation and examination through the means described above. For example, we acknowledge that form and so on arise by their own nature in conventional truth, but we do not deny it in ultimate truth. So, what is it? Like the son of a barren woman, who does not exist in his own essence in either reality or the world, similarly, all these things, such as form, do not arise by their own essence in either worldly convention or reality. 'Arising by its own essence' means arising by its own characteristics, without depending on the mind. Because it is so, therefore the Teacher proclaimed: All dharmas are from the beginning peaceful, unborn, and by nature in complete nirvana; therefore, there is never any birth. As it is said in the sutra: When the wheel of Dharma was turned, the dharmas that are peaceful from the beginning, unborn, and by nature in nirvana, were taught by you, the Protector. Therefore, there is never any birth for all things. In this context, because wisdom is the realm of peace, the dharmas are peaceful. Why is that? Because they are not born from their own essence. The reason for that is because they are by nature in nirvana. 'From the beginning' means that they are not unborn only in the state of the yogi's wisdom.
Tibetan
གྱི། དེའི་གོང་རོལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙན་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུའང་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བས་བསྟོད་དོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་དོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་ཇི་བཞིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བས་ན། །མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་མི་འགྱུར། ཁྱེད་རང་གི་ལྟར་ནའང་བུམ་པ་དང་། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་འགྱུར་བས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་གཏན་མེད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་གདགས་པའི་རྟེན་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པར་བཏགས་པར་རིགས་ན། གང་གི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་བཏགས་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་ཐལ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའང་མི་རིགས་ཏེ། བཏགས་པའི་རྟེན་ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཡོད་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་རླུང་སོགས་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ས་ཆུ་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ནི། །རེ་རེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད། །གང་གསུམ་མེད་པར་རེ་རེ་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ཡང་གསུམ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གསུམ་མེད་རེ་རེའང་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ཡང་གསུན་མེད་ན། །སོ་སོ་རང་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་ལོང་དང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་བཏགས་པ་ཙམ་དམིགས་པ་དང་། བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་དུ་བཏགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་གི་རྟེན་ཅན་ནགས་བཏགས་པ
Chinese
其。在那之前的世俗名言的阶段，诸法也是自性不生的意思。如是，在转法轮之时，诸法由您所宣说，以宣说功德殊胜之门，菩萨除盖障赞叹世尊。另外，自宗经部和毗婆沙宗等则辩驳说，若事物在胜义中不存在，则在名言中也不存在，不应进行辩驳和考察，因为自宗的宗义中有著名的例子。如下：瓶等这些在此处不存在，如同世间广为人知的那样。同样，一切事物都因变化，不会成为与石女之子相同的过失。按照您自己的观点，瓶子和森林等仅仅是假立的，因此在胜义中不存在，如同世间的广为人知的那样，色等一切事物也同样会如此变化，因此若在胜义中不存在，则在名言中也不会成为与石女之子相同，而成为完全不存在的过失。如果瓶子的安立之处，水等作为实有存在，因此可以安立为瓶子。按照谁的观点，一切法都仅仅是假立的，因此因为没有安立的所依，如何不会成为如石女之子般的过失呢？那也是不合理的，因为无法成立安立的所依等是实有的。如下：除了色等之外，如何会有瓶子存在呢？同样，除了风等之外，色也不会存在。以及，同样地：地水火风，各自无自性。无三则无一，无一亦无三。若无三亦无一，无一亦无三。各自非自有，如何生起有为法？等等所说的那样。因此，例如依靠镜子和脸等集合的假立存在，而缘取影像的假立，以及依靠柱子等而假立为房屋，同样地，依靠树木的所依而假立为森林
English
Ki. Even in the state of worldly conventions before that, it means that all phenomena are not inherently produced. Thus, at the time of turning the wheel of Dharma, the Bodhisattva Sarvanivaranaviskambhin praises the Bhagavan by saying that you have taught all phenomena through the gate of expressing excellent qualities. Furthermore, the Sautrantika school and the Vaibhashika school, etc., of one's own school argue that if things do not exist ultimately, then they do not exist conventionally either, and should not be debated and examined, because there is a famous example in one's own tenets. Like this: These pots and so on do not exist in themselves, just as they are widely known in the world. Similarly, since all things change, they will not become the fault of being the same as the son of a barren woman. According to your own view, pots and forests, etc., are merely imputed, so they do not exist in reality, and just as they are widely known in the world, all things such as form will also change in the same way, so if they do not exist ultimately, then conventionally they will not become the same as the son of a barren woman, and become completely non-existent. If the basis for imputing a pot, such as water, exists as a substance, then it is reasonable to impute it as a pot. According to whose view is it that all dharmas are merely imputed, therefore, since there is no basis for imputation, how will it not become a fault like the son of a barren woman? That is also unreasonable, because it is impossible to establish that the basis of imputation, etc., is real. Like this: Apart from form, etc., how can there be a pot? Similarly, apart from wind, etc., form does not exist either. And, similarly: Earth, water, fire, and wind, each has no self-nature. Without three, there is no one, and without one, there are no three. If there are no three, there is no one, and if there is no one, there are no three. Each is not self-existent, how can conditioned phenomena arise? As it is said, and so on. Therefore, for example, relying on the imputed existence of the collection of mirrors and faces, etc., one perceives the imputed image, and relying on pillars, etc., one imputes a house, and similarly, one imputes a forest that has trees as its basis.
Tibetan
་དང་། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ས་བོན་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཏགས་པའང་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་རིགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནས། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། ། རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དགག་པ།
Chinese
如同在梦中，观见从无生自性的种子中，生出无生自性的苗芽一般。一切假立的事物，其假立也是以假立所依为依据的。如经中所说：‘如来所化现，乃神变圆满之化现。’乃至，‘如乾闼婆城，如阳焰似梦幻。’之间所说。 驳斥无因论。
English
And, just as in a dream, one perceives a sprout of unoriginated nature arising from a seed of unoriginated nature, so too, the imputation of all imputed things is reasonably dependent on that which is imputed. As it is said in the treatise: 'Just as the emanation of the Teacher is an emanation complete with miraculous powers,' and so on, 'like a city of gandharvas, like a mirage, like a dream.' Refutation of the assertion of causelessness.