Tibetan
། སྨྲ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའོ། །སླུ་བའི་ཆོས་སོ། །ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོན་པ་དང་། ཅི་སྟོན་པ་དང་། གང་ལ་སྟོན་པའི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའོ། །རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་བཤད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་བརྗོད་ནས་དཀྱུས་མ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ། གཞན་སྐྱེ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲུབ་ཀྱང་མི་གནོད་པ་དང་། གཞན་སྐྱེ་འཇིག་རྟེན་ལའང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་འཕགས་གཞན་གྱིས། །ཅི་དགོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བླུན་པོ་ཚད་མར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་འཕགས་པ་གཞན་བསྟེན་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་ཉིད་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བསྟེན་དགོས་ཤིང་། འཕགས་པའིི་ལམ་གྱི་ཐབས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པ་གཞན་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེའང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རང་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བླུན་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གཞན་སྐྱེ་གྲུབ་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དོ། །རྣམ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ཚད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གནོད་པ་མེད། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་
Chinese
是说，与知和所知及知识分离。天子啊，胜义谛是具足一切相的最胜，是超越了一切相智的智慧之境。如所说是胜义谛，但并非如是说。一切法皆是虚假的，是欺骗之法。天子啊，胜义谛是无法开示的。那是什么原因呢？因为能开示者、所开示之物以及所开示的对象，这些法在胜义谛中都是未生的。未生的法无法诠释未生的法。如是说。如此，在顺带提及之后，为了显示世俗谛没有受到损害，（这里）显示了即使他生在世俗谛中成立也不会受到损害，以及显示了他生在世俗谛中也不成立，并显示了缘起成立的无常断的功德。首先，对于过于极端的情况进行陈述：如果世间是量，那么，世间自身见到，其他圣者有何用？圣者的道有何用？愚笨者也不应被认为是量。如果在那样的真如进行观察的时候，世间是量，那么，世间人自己见到那样的真如，对于开示真如的其他圣者有什么用呢？因为世间自身精通真如的道理。如果即使精通了真如，为了显现它也必须依赖圣者的道，必须依赖开示圣者道的方便，如戒律和听闻等的其他圣者，那也不是，因为世间人自己的眼睛等根识能够见到那样的真如。为了显现那样的真如，努力于圣者道的方便，如戒律和听闻等有什么用呢？没有意义。因此，对于真如，愚笨的世间人不能被认为是量，所以即使世间成立他生，也没有损害。因为在任何情况下世间都不是量，所以在那个时候世间没有损害。以如是所说的方式，在观察真如的时候
English
It is said to be separate from speech, what is to be known, and knowledge. Son of the gods, the ultimate truth is endowed with the supreme of all aspects, it is beyond the realm of the wisdom of the all-knowing. As it is said, it is the ultimate truth, but it is not as it is said. All dharmas are false, they are deceptive dharmas. Son of the gods, the ultimate truth cannot be shown. Why is that? Because the one who shows, what is shown, and the object to whom it is shown, all these dharmas are unborn in the ultimate truth. Unborn dharmas cannot explain unborn dharmas. Thus it is said. Thus, after mentioning what comes along the way, in order to show that conventional truth is not harmed, (here) it is shown that even if other-origination is established in conventional truth, it will not be harmed, and it is shown that other-origination is not established in conventional truth either, and the merit of dependent origination being established as neither permanent nor nihilistic is shown. First, the statement of being too extreme: If the world is a valid cognition, then, since the world itself sees it, what need is there for other noble ones? What is the use of the noble path? A fool should not be considered a valid cognition either. If the world is a valid cognition when examining suchness, then, since the worldly person himself sees suchness, what need is there to rely on other noble ones to show suchness? Because the world itself is skilled in the way of suchness. If, even if one is skilled in suchness, one must rely on the noble path to manifest it, and one must rely on other noble ones who show the means of the noble path, such as discipline and hearing, that is not the case, because the worldly person's own sense faculties, such as the eyes, can see suchness. What is the use of striving for the means of the noble path, such as discipline and hearing, in order to manifest suchness? It is meaningless. Therefore, a foolish worldly person cannot be considered a valid cognition for suchness, so even if the world establishes other-origination, there is no harm. Because the world is not a valid cognition in any way, the world is not harmed at that time. In the way that has been said, when examining suchness
Tibetan
རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཉིད་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་སེལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར། །དཔེར་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ངའི་རྫས་འཕྲོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རྫས་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། བུམ་པའོ། །བུམ་པ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། ཅེས་སུན་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་གནས་ནས། མཁས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་འཇིག་རྟེན་ལའང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་བུ་འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིང་། །ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་དེས་ན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་ཞོག །འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་མའི་མངལ་དུ་བུའི་ས་བོན་མི་གཙང་བ་བླུགས་ནས། ཕྱིས་ཀྱི་ཁྱེའུ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་གིས་བུ་འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཤིང་གི་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། ཕྱིས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་དམིགས་ནས་འདིའང་བདག་གིས་གཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་གཞན་དུ་གྲུབ་ན། ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལ་འདི་དག་བདག་གིས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མེད་དོ། ། ཞར་བྱུང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ།
Chinese
由于在任何方面世间都不是量，因此世间没有损害。显示世间所损害的对境是：那么如何世间会损害呢？世间义由世间名言自，若消除则世间会损害。例如，某人说我的东西被抢了，另一个人问是什么东西？他说：瓶子。瓶子不是东西，因为是所量，如梦中的瓶子。像这样驳斥。如果世间名言的意义由世间中的名言本身消除，则世间会损害。当安住于圣者的观察，将智者作为量的时候，那时世间没有损害。第二，显示他生在世间也不成立是：因为世间仅仅播下种子后，就说我生了这个儿子，也心想树也是我栽的，因此，从他者产生在世间也没有。诸事物从他者产生，且不说在真实中成立，在世间中也不成立，因为世间人在母亲的子宫中放入不净的儿子的种子后，针对后来的孩子就说我生了这个儿子，也仅仅播下树的种子后，针对后来的树木也心想这也是我栽的。如果因果成立为他体，仅仅播下种子后，对于那些果实，怎么会说这些是我生的呢？因此，对于因果是异体，世间人不会安立名言的。
English
Since the world is not a valid means of cognition in any way, there is no harm from the world. Showing the object harmed by the world is: How then will the world harm? The meaning of the world is eliminated by the world's own convention, if it is eliminated, then the world will harm. For example, if someone says that my property has been stolen, and another asks what the property is? He says: A pot. A pot is not a property because it is measurable, like a pot in a dream. Like refuting in this way. If the meaning of worldly convention is eliminated by the convention itself in the world, then the world will harm. When one abides in the vision of the noble ones, and takes the wise as a valid means of cognition, then there is no harm from the world. Secondly, showing that other-origination is not established even in the world is: Because worldly people, after merely planting a seed, say, 'I have produced this son,' and also think, 'I have planted this tree,' therefore, there is no other-origination even in the world. Let alone the fact that things arising from others are established in reality, they are not even established in the world, because worldly people, after placing the impure seed of a son in the mother's womb, say, referring to the later child, 'I have produced this son,' and also, after merely planting a tree seed, think, referring to the later tree, 'I have planted this too.' If cause and effect were established as other, how could they apply the term 'I have produced these' to the fruits of those after merely planting the seed? Therefore, worldly people do not apply terms to cause and effect as being different entities. incidentally, showing the system of two truths.